Μάρκο Ρούμπιο: Η Πορτογαλία «ιδανική πύλη» των ΗΠΑ προς την Ευρώπη

Μετά την Αθήνα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο πραγματοποίησε ταξίδι - αστραπή στην Πορτογαλία: έφτασε στη Λισαβόνα γύρω στις 11.30 το πρωί της Πέμπτης και κατευθύνθηκε προς το Σάο Μπέντο, την επίσημη κατοικία του Πορτογάλου πρωθυπουργού, όπου είχε ολιγόλεπτη συνάντηση με τον Λουίς Μοντενέγκρο.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Στη συνέχεια, είχε σύντομη συζήτηση με τον υπουργό Εξωτερικών Πάουλο Ρανζέλ, μετά την οποία ακολούθησε συνέντευξη Τύπου. Πρώτος πήρε τον λόγο ο Πάουλο Ρανζέλ, για να υπογραμμίσει ότι η Πορτογαλία και οι ΗΠΑ είναι «ιστορικοί σύμμαχοι» που υπερασπίζονται το «κράτος δικαίου, τις δημοκρατικές αξίες, που εκπροσωπούν τον ελεύθερο κόσμο».

Ο Ρανζέλ τόνισε επίσης τις «όλο και πιο ισχυρές» σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών στην οικονομία, την ασφάλεια και την άμυνα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.

Ο Πορτογάλος υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι «η ιστορική φιλία συμμαχικών χωρών εδραιώθηκε το 1995 με τη Συμφωνία Συνεργασίας και Άμυνας, η οποία πλαισιώνει τη λειτουργία της Μόνιμης Διμερούς Επιτροπής» και ότι αυτή «αποτέλεσε ένα προνομιακό διπλωματικό κανάλι διαλόγου, με το νομικό πλαίσιο για πολλές πτυχές της διμερούς σχέσης και επίσης για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη βάση των Λάζες».

Το θέμα της βάσης των Λάζες δεν συζητήθηκε σε αυτή τη συνάντηση, όπως διευκρίνισε στη συνέχεια ο Πορτογάλος υπουργός Εξωτερικών, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, διαβεβαιώνοντας απλώς ότι η χρήση της βάσης των Αζορών από τις ΗΠΑ εντάσσεται σε αυτή τη «συνθήκη που ρυθμίζει τις σχέσεις και έχει εξυπηρετήσει και τις δύο πλευρές».

Ο Μάρκο Ρούμπιο, που αρνήθηκε να σχολιάσει το ζήτημα της νομιμότητας της χρήσης της βάσης των Λάζες από τις ΗΠΑ – κατόπιν καταγγελίας του Συνασπισμού της Αριστεράς –, κατηγόρησε από την πλευρά του την Διεθνή Αμνηστία, η οποία θεωρεί ότι η Πορτογαλία παραβίασε το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο επιτρέποντας ενδιάμεση στάση αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών στον πόλεμο στο Ιράν, για «απάτη», λέγοντας ότι η προσοχή της ΜΚΟ θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην ανάλυση «των εγκλημάτων του ιρανικού καθεστώτος».

«Διατηρούμε μια ισχυρή σχέση με την Πορτογαλία και ακολουθούμε τα πρωτόκολλα», είπε. «Διαθέτουμε πρωτόκολλα και χρησιμοποιούμε τις βάσεις στη βάση των συμφωνιών που έχουμε συνάψει με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ», ανέφερε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών.

«Αναμένω με ανυπομονησία τους επόμενους αιώνες συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Πορτογαλίας, καθώς δημιουργούμε μια πιο ασφαλή και ισχυρή διατλαντική συμμαχία και προωθούμε ένα πιο ευημερούν μέλλον για τους λαούς μας», δήλωσε ο Ρούμπιο.

Ο Ρούμπιο επαίνεσε την Πορτογαλία για τις δαπάνες στην άμυνα

Στην πρώτη του τοποθέτηση, ο Μάρκο Ρούμπιο ξεκίνησε αναφερόμενος στη σχέση μεταξύ των δύο χωρών, που από κοινού ανέπτυξαν τον στόλο των F-16, «ενισχύοντας όχι μόνο την ασφάλεια και την άμυνα των δύο χωρών μας, αλλά και του ΝΑΤΟ».

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επαίνεσε επίσης τις επενδύσεις της Πορτογαλίας στην άμυνα, υπενθυμίζοντας ότι το να επενδύει κανείς στην άμυνα «δεν είναι κάτι εχθρικό» και ότι, για να είναι το ΝΑΤΟ ισχυρό, τα κράτη-μέλη του πρέπει επίσης να «είναι ισχυρά» και να «διαθέτουν ικανότητες».

«Το ΝΑΤΟ υπάρχει, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, ως αμυντική συμμαχία που λειτουργεί ως αποτροπή απέναντι στην επιθετικότητα, κάτι που έχει εξυπηρετήσει καλά επί δεκαετίες. Και, αν θέλουμε να συνεχίσει, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα παραμείνει ισχυρό», κατέληξε.

Ο Ρούμπιο εξέφρασε επίσης την ανυπομονησία του να «χτίσει την επόμενη γενιά οπλικών συστημάτων» με προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία, που θα είναι απαραίτητη «για να αποτρέπει τους αντιπάλους του μέλλοντος».

Όπως και ο Πάουλο Ρανζέλ, ο οποίος ανέδειξε την οικονομία ως σημείο συνάντησης των δύο χωρών, έτσι και ο Μάρκο Ρούμπιο στάθηκε στον οικονομικό τομέα, «όπου η Πορτογαλία παίζει καθοριστικό ρόλο στην παροχή εμπορίου των ΗΠΑ και στη μεταφορά της τεχνολογίας των ΗΠΑ προς την ευρωπαϊκή ήπειρο», όπως είπε.

Ως παράδειγμα, ο Αμερικανός διπλωμάτης ανέφερε «τα υποθαλάσσια καλώδια, την προσιτή ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά αποθέματα και τα κέντρα δεδομένων μεγάλης κλίμακας».

Όλα αυτά κάνουν ώστε η Πορτογαλία να είναι «η ιδανική πύλη εισόδου, από γεωγραφική και οικονομική άποψη», για τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες που θέλουν να μπουν στην Ευρώπη, υπογράμμισε ο Ρούμπιο.

«Πέρυσι, οι επενδυτές από τις ΗΠΑ επένδυσαν πάνω από 20 δισεκατομμύρια δολάρια στην Πορτογαλία και οι πορτογαλικές εταιρείες επένδυσαν πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ, κάτι που είναι ένας μεγάλος αριθμός για μια χώρα αυτού του μεγέθους», ανέφερε.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υπογράμμισε ακόμη την ανάγκη να ενισχυθεί αυτή η συνεργασία, δημιουργώντας έναν πιο ευέλικτο μηχανισμό, με κατάργηση γραφειοκρατικών εμποδίων, που θα οδηγήσει σε περισσότερες επιχειρηματικές συμφωνίες. Εξήρε επίσης τις προσπάθειες της Πορτογαλίας στην καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών, αναφερόμενος στην κατάσχεση τα τελευταία χρόνια 200 τόνων κοκαΐνης σε επιχειρήσεις των πορτογαλικών αρχών, συχνά σε συνεργασία με αμερικανικές υπηρεσίες.

Έρχονται F-35; «Η απόφαση δεν έχει ληφθεί ακόμη»

Η αντικατάσταση του πορτογαλικού στόλου F-16, που βρίσκεται στο τέλος της επιχειρησιακής του ζωής, από τα αμερικανικά F-35 έχει παρουσιαστεί ως πιθανότητα από στελέχη της πορτογαλικής Πολεμικής Αεροπορίας, αλλά, όπως προκύπτει από τις απαντήσεις στη συνέντευξη Τύπου, το θέμα δεν φαίνεται να συζητήθηκε σε αυτή την επίσκεψη του Ρούμπιο.

«Αν η Πορτογαλία θεωρήσει ότι τα F-35 είναι η καλύτερη επιλογή, αυτή θα είναι η απόφαση, δεν θα το επιβάλουμε εμείς», απάντησε ο Μάρκο Ρούμπιο. «Αν με ρωτήσετε, φυσικά και πιστεύω ότι πρέπει να τα αγοράσετε, γιατί είναι τα καλύτερα... δεν έρχομαι εδώ για να πουλήσω αεροπλάνα που κατασκευάζονται από άλλες χώρες», πρόσθεσε.

Ο Πάουλο Ρανζέλ δεν θέλησε να επεκταθεί πολύ περισσότερο στο θέμα, «γιατί αυτή η απόφαση δεν έχει ληφθεί και δεν θα είναι ο υπουργός Εξωτερικών που θα την ανακοινώσει», όπως διευκρίνισε.

«Το πορτογαλικό κράτος θα αποφασίσει με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και είναι προφανές ότι εξετάζουμε και την πρόταση των ΗΠΑ για τα F-35, όπως και άλλες. Δεν μπορώ να προσθέσω κάτι παραπάνω, γιατί δεν είναι δική μου αρμοδιότητα. Υπάρχει αρμοδιότητα του υπουργείου Άμυνας, χωρίς να αποκλείεται ότι θα είναι μια συλλογική κυβερνητική απόφαση», πρόσθεσε.

Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την Πορτογαλία αποτυπώνεται στον τουρισμό και τις επιχειρήσεις

Ο Πορτογάλος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών και των Αμερικανών πολιτών για την Πορτογαλία συνεχίζει να αυξάνεται. «Το 2025, οι Αμερικανοί επισκέπτες αντιστοιχούσαν σε σχεδόν το 11% των τουριστικών εσόδων και στο πρώτο τρίμηνο του 2026, οι Αμερικανοί πολίτες ανέβηκαν στην τρίτη θέση ως επισκέπτες στην Πορτογαλία», αποκάλυψε.

Στον οικονομικό τομέα, «οι εταιρείες μας είναι ολοένα και πιο παρούσες στις Ηνωμένες Πολιτείες, είτε στον τομέα των ανανεώσιμων, είτε στον φαρμακευτικό τομέα, είτε στην αυτοκινητοβιομηχανία, ενώ εξίσου σημαντικά έχουν αυξηθεί και οι αμερικανικές επενδύσεις στην Πορτογαλία», είπε ο Ρανζέλ, αναφέροντας εταιρείες όπως οι Goldman Sachs, Aquaterra, UPS, IBM ή Google που «ήδη έχουν πολύ σημαντική παρουσία στη χώρα μας».

«Ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Πορτογαλία είναι σίγουρα μία από τις χώρες που πρωταγωνιστούν στην προτεραιότητα που πρέπει να δίνει η Ευρώπη στη διατλαντική σχέση», υπογράμμισε ο Πορτογάλος υπουργός, προσθέτοντας ότι και το ΝΑΤΟ είναι «ένας θεμελιώδης πυλώνας» της άμυνας και της ασφάλειας της χώρας και, γι’ αυτό, «μία από τις προτεραιότητες της εξωτερικής μας πολιτικής».

Στην τοποθέτησή του, ο Ρανζέλ αναφέρθηκε επίσης στην «ανεπιφύλακτη στήριξη προς την Ουκρανία» και στη «καθοριστική» συμβολή των Ηνωμένων Πολιτειών «ώστε να επιτευχθεί μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη».

Για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ο Ρανζέλ είπε ότι η Πορτογαλία αναγνωρίζει «τις απειλές και τους κινδύνους που προέρχονται από το Ιράν και τους στενούς του συμμάχους».

«Υπερασπιζόμαστε τον απόλυτο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των φίλων μας κρατών του Κόλπου και θεωρούμε θεμελιώδους σημασίας την αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και σε ολόκληρη την περιοχή, χωρίς εξαιρέσεις και με πλήρη σεβασμό στο δίκαιο της θάλασσας», πρόσθεσε.

«Γνωρίζουμε επίσης ότι η συμβολή των Ηνωμένων Πολιτειών είναι καθοριστική για την επίλυση αυτής της σύγκρουσης», σημείωσε.

Εμβάθυνση στρατηγικών σχέσεων

Λίγο μετά την προσγείωσή του στη Λισαβόνα, αργά το πρωί της Πέμπτης, σε ανάρτηση στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης X, ο Ρούμπιο έγραψε ότι, εμβαθύνοντας τις στρατηγικές σχέσεις στον τομέα της άμυνας και εγκαινιάζοντας το φόρουμ CEOs ΗΠΑ-Πορτογαλίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες «μετατρέπουν την οικονομική διπλωματία σε οικονομικές ευκαιρίες μέσω της αύξησης του εμπορίου και των επενδύσεων».

Πριν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο για την Πορτογαλία, ακόμη σε ελληνικό έδαφος, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει ότι η Πορτογαλία είναι σπουδαίος σύμμαχος. «Ένας σύμμαχος ιδιαίτερα συνεργάσιμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια χώρα με την οποία έχουμε ήδη μια σταθερή και αναπτυσσόμενη σχέση και την οποία επισκεπτόμαστε για να ενισχύσουμε αυτούς τους δεσμούς», είπε.

Τη στιγμή που ανακοινώθηκε η επίσκεψη στην Πορτογαλία, ο Λευκός Οίκος υπογράμμισε ότι στόχος ήταν η ενίσχυση της τεχνολογικής, στρατιωτικής και οικονομικής συνεργασίας.

Σε αντίθεση με την γειτονική Ισπανία, η Πορτογαλία διατηρεί διαχρονικά πιο μετριοπαθή στάση στη σχέση και συνεργασία της με τις ΗΠΑ, χωρίς να αρνηθεί τη χρήση της βάσης των Λάζες αφού η Ουάσινγκτον προχώρησε στη σύγκρουση με το Ιράν.

Πριν επιστρέψει στην αμερικανική ήπειρο, ο Μάρκο Ρούμπιο θα πραγματοποιήσει ακόμη μια στάση στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Λισαβόνα, για να συναντηθεί με διπλωμάτες και αμερικανικές οικογένειες που ζουν στην Πορτογαλία.