Από τον γυμνό Τραμπ και τη χρυσή λεκάνη μέχρι τα αγάλματα με τον Τζέφρι Έπσταϊν – Τα έργα που προκαλούν αντιδράσεις και σχολιάζουν την πολιτική του
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει απαθανατιστεί από καλλιτέχνες σε αμέτρητες περιπτώσεις, με δημιουργούς να αξιοποιούν το ταλέντο τους για να τον σατιρίσουν, να τον επικρίνουν, να ενημερώσουν το κοινό, ακόμη και να προειδοποιήσουν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από πινακίδες και τοιχογραφίες μέχρι άρματα καρναβαλιού, ο διχαστικός πρόεδρος των ΗΠΑ έχει εμπνεύσει πολλούς καλλιτέχνες να υπενθυμίσουν στο κοινό ότι η τέχνη αποτελεί έναν σημαντικό τρόπο σχολιασμού, ενημέρωσης και έμπνευσης.
Μια μορφή τέχνης που έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δημοφιλής για όσους θέλουν να αναπαραστήσουν τον Τραμπ είναι η γλυπτική. Αυτό είναι λογικό, καθώς ο Τραμπ έχει δείξει σαφή προτίμηση στην κλασική αισθητική και στις επιχρυσωμένες διακοσμήσεις. Τα αγάλματα αξιοποιούν την αντίληψή του ότι η μνημειακότητα αποτελεί αντανάκλαση της ισχύος. Έτσι, οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούν υπερμεγέθη ή εντυπωσιακά αγάλματα για να αποδώσουν και να γελοιοποιήσουν καλύτερα το εγώ του Τραμπ, αλλά και να σχολιάσουν τις παγίδες των επιδεικτικών αγαλμάτων, τα οποία συχνά προδίδουν μια αίσθηση ναρκισσισμού.
Στην ουσία, τα μνημεία αυτά πλήττουν τον πυρήνα της αντίληψης του Τραμπ για τον εαυτό του και τον παρουσιάζουν συμβολικά ως τον αετό στον μύθο του Αισώπου: μια μορφή που καταστρέφεται από την ίδια της τη συμπεριφορά. Στην προκειμένη περίπτωση, από την έντονη τάση του για υπερμεγέθη αγάλματα.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το «The Orange Plague» («Η Πορτοκαλί Πανώλη»), το άγαλμα ύψους 2,6 μέτρων του Δανού καλλιτέχνη Γενς Γκάλσκιετ.
Καλυμμένο με χρυσό 23 καρατίων, το έργο, γνωστό και ως «Ο Βασιλιάς της Αδικίας», απεικονίζει έναν γυμνό Τραμπ να κρατά στο ένα χέρι ένα κωμικά υπερμεγέθες μπαστούνι του γκολφ και στο άλλο μια ζυγαριά, ενώ κάθεται στην πλάτη ενός μικρόσωμου και πιο αδύναμου άνδρα.
Στη βάση του αγάλματος υπάρχει μια επιγραφή που αναφέρει: «Κάθομαι στην πλάτη ενός ανθρώπου. Βυθίζεται κάτω από το βάρος μου. Θα κάνω τα πάντα για να τον βοηθήσω. Εκτός από το να κατέβω από την πλάτη του. – Ο Βασιλιάς της Αδικίας».
Σύμφωνα με τον Γκάλσκιετ, το έργο αποτελεί μια «σατιρική κραυγή» διαμαρτυρίας κατά της ασταθούς κλιματικής και εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ.
Το άγαλμα είχε προηγουμένως παρουσιαστεί στις διαδηλώσεις «Κάτω τα χέρια από τη Γροιλανδία» στην Κοπεγχάγη, νωρίτερα φέτος, καθώς και στην περσινή Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα COP30, στο Μπελέμ της Βραζιλίας. Μόλις ολοκλήρωσε την ολιγοήμερη παρουσία του στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο και κατευθύνεται προς την COP31, τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα, που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Προτού δούμε ξανά το «The Orange Plague», ακολουθούν άλλα αξιοσημείωτα αγάλματα του Τραμπ, τα οποία έχουν διασκεδάσει τους θεατές και επιχειρούν να αποτυπώσουν την άποψη που έχουν ορισμένοι για τον σημερινό ηγέτη του ελεύθερου κόσμου.
«Ο αυτοκράτορας δεν έχει όρχεις»
Καλλιτέχνης: Indecline
Έτος: 2016
Αρχικές τοποθεσίες: Κλίβελαντ, Λος Άντζελες, Νέα Υόρκη, Σαν Φρανσίσκο, Σιάτλ
Περιγραφή: Δεν τοποθετήθηκε ένα, αλλά πέντε αγάλματα ύψους 1,95 μέτρων σε πέντε μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ. Κατασκευασμένα από πηλό και σιλικόνη, τα αγάλματα απεικόνιζαν έναν γυμνό Τραμπ με ορισμένα ανατομικά χαρακτηριστικά να απουσιάζουν. Ο τίτλος δίνει την απάντηση για το ποια είναι αυτά. Τα αγάλματα απομακρύνθηκαν αμέσως, με την πιο χαρακτηριστική επίσημη ανακοίνωση να προέρχεται από την υπηρεσία πάρκων της Νέας Υόρκης, η οποία διατύπωσε τη θέση της με εξαιρετικά εύστοχο τρόπο. Ανέφερε ότι «αντιτίθεται σθεναρά σε κάθε μη αδειοδοτημένη στύση στα πάρκα της πόλης, ανεξάρτητα από το πόσο μικρή είναι».
«Πετάξτε τον Τραμπ»
Καλλιτέχνης: Ντον Λέσεμ
Έτος: 2019
Αρχική τοποθεσία: Πλατεία Τραφάλγκαρ, Λονδίνο
Περιγραφή: Το άγαλμα, ύψους 4,9 μέτρων, απεικονίζει τον Ντόναλντ Τραμπ καθισμένο σε μια χρυσή λεκάνη τουαλέτας, να χρησιμοποιεί το τηλέφωνό του και να φορά καπέλο MAGA με τις λέξεις «Καθαιρέστε με!». Το άγαλμα εμφανίστηκε κατά την επίσκεψη του Τραμπ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παρουσιάστηκε επίσης στην εκδήλωση «Salute to America», που διοργάνωσε ο Τραμπ στην Ουάσιγκτον στις 4 Ιουλίου 2019. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ομοίωμα εξέπεμπε ήχους μετεωρισμού και περιλάμβανε ηχητικά αποσπάσματα με χαρακτηριστικές φράσεις του Τραμπ, όπως «Είμαι μια πολύ σταθερή ιδιοφυΐα» και «ψευδείς ειδήσεις».
«Το Άγαλμα της Ανελευθερίας»
Καλλιτέχνης: Τόμαζ Σκλέγκλ
Έτος: 2019
Αρχική τοποθεσία: Κοντά στο Κάμνικ της Σλοβενίας
Περιγραφή: Το ξύλινο άγαλμα τοποθετήθηκε μόλις λίγες εβδομάδες μετά το άγαλμα της Μελάνια Τραμπ του αρχιτέκτονα και καλλιτέχνη Τόμαζ Σκλέγκλ, το οποίο είχε τοποθετηθεί στη γενέτειρά της, τη Σέβνιτσα. Εκείνο το άγαλμα καταστράφηκε από πυρκαγιά.
Το «Άγαλμα της Ανελευθερίας» απεικόνιζε τον Τραμπ με το ένα χέρι υψωμένο, κατά το πρότυπο του Αγάλματος της Ελευθερίας, αλλά είχε δύο όψεις. Η μία απεικόνιζε το πρόσωπο του Τραμπ, με έντονα κόκκινα χείλη, ενώ η άλλη παρουσίαζε το πρόσωπο ενός «βαμπίρ», μια τερατώδη εικόνα που λειτουργούσε ως προειδοποίηση. Και, όπως αποδείχθηκε, το συγκεκριμένο άγαλμα πυρπολήθηκε επίσης έναν χρόνο αργότερα.
«Προς τιμήν μιας ζωής γεμάτης σεξουαλικές επιθέσεις»
Καλλιτέχνης: Ανώνυμος
Έτος: 2024
Αρχικές τοποθεσίες: Πόρτλαντ και Φιλαδέλφεια
Περιγραφή: Δύο σατιρικά αγάλματα, ύψους περίπου 2,4 μέτρων, είχαν βαφτεί με χρυσό σπρέι και απεικόνιζαν τον Τραμπ να χαμογελά πλατιά και να κάνει μια αρπακτική κίνηση με το δεξί του χέρι. Η επιγραφή που τα συνόδευε περιλάμβανε ένα αυτούσιο απόσπασμα του Τραμπ από την περιβόητη ηχογράφηση του Access Hollywood:
«Αρχίζω απλώς να τις φιλάω. Είναι σαν μαγνήτης. Απλώς φιλάω. Δεν περιμένω καν. Και όταν είσαι σταρ, σε αφήνουν να το κάνεις. Μπορείς να κάνεις τα πάντα. Να τις αρπάζεις από το μουνί. Μπορείς να κάνεις τα πάντα».
«Καλύτεροι φίλοι για πάντα»
Καλλιτέχνης: The Secret Handshake
Έτος: 2025
Αρχική τοποθεσία: National Mall, Ουάσιγκτον
Περιγραφή: Το άγαλμα, γνωστό και ως «Γιατί δεν μπορούμε να είμαστε φίλοι;», ύψους 3,7 μέτρων, απεικονίζει τον Ντόναλντ Τραμπ και τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν να κρατιούνται χαρούμενοι από το χέρι και να κάνουν ανέμελες βόλτες.
Δημιουργήθηκε ως διαμαρτυρία για τη σχέση μεταξύ Τραμπ και Έπσταϊν και ως τρόπος να αναδειχθούν οι καταγγελίες για σεξουαλική ανάρμοστη συμπεριφορά σε βάρος του Τραμπ, καθώς και η απόκρυψη τμημάτων των φακέλων Έπσταϊν.
Το άγαλμα κατασκευάστηκε από αφρό, ρητίνη και ξύλο και είχε βαφτεί ώστε να μοιάζει με μπρούντζο. Η κεντρική επιγραφή ανέφερε: «Προς τιμήν του Μήνα της Φιλίας – Γιορτάζουμε τον μακροχρόνιο δεσμό μεταξύ του προέδρου Ντόναλντ Τζ. Τραμπ και του “στενότερου φίλου” του, Τζέφρι Έπσταϊν».
Το άγαλμα αποσυναρμολογήθηκε από την αστυνομία των πάρκων των ΗΠΑ μέσα σε 24 ώρες από την τοποθέτησή του. Ωστόσο, το «Κολλητοί για πάντα» επανατοποθετήθηκε προσωρινά σε διάφορες άλλες τοποθεσίες στην Ουάσιγκτον.
«Βασιλιάς του Κόσμου»
Καλλιτέχνης: The Secret Handshake
Έτος: 2026
Αρχική τοποθεσία: National Mall, Ουάσιγκτον
Περιγραφή: Το άγαλμα, ύψους 3,6 μέτρων, παρουσιάστηκε φέτος ως συμπληρωματικό έργο του «Κολλητοί για πάντα», καθώς απεικονίζει επίσης τον Τραμπ και τον Έπσταϊν.
Αυτή τη φορά, οι ανώνυμοι καλλιτέχνες της ομάδας The Secret Handshake μιμήθηκαν τη χαρακτηριστική στάση του Τζακ και της Ρόουζ από την ταινία Τιτανικός.
Η επιγραφή που το συνόδευε ανέφερε: «Η τραγική ιστορία αγάπης μεταξύ του Τζακ και της Ρόουζ βασίστηκε σε πολυτελή ταξίδια, ξέφρενα πάρτι και κρυφά γυμνά σκίτσα. Αυτό το μνημείο τιμά τον δεσμό μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Τζέφρι Έπσταϊν, μια φιλία που φαίνεται να βασίστηκε σε πολυτελή ταξίδια, ξέφρενα πάρτι και κρυφά γυμνά σκίτσα».