Η συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για το ντίζελ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ - Νέες κυρώσεις σε βάρος 1.600 οντοτήτων και προσώπων που συνδέονται με τη ρωσική πολεμική βιομηχανία
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να εφαρμόζει κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, παρά τη συμφωνία για το ντίζελ που έκλεισαν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν το Σαββατοκύριακο, δήλωσαν τη Δευτέρα οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η συμφωνία, όπως ανακοίνωσε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προβλέπει ότι η Μόσχα θα διαθέσει άμεσα 300.000 τόνους ντίζελ στις ΗΠΑ και στις παγκόσμιες αγορές, επιπλέον 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ακόμη ένα εκατομμύριο τόνους στη συνέχεια.
Για να διευκολύνει τη συμφωνία, η Ουάσινγκτον εξέδωσε ευρεία εξαίρεση από τις κυρώσεις για το ρωσικό ντίζελ έως τον Απρίλιο του 2027, προκαλώντας ανησυχία στην Ουκρανία και στους συμμάχους της.
«Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχός μας, αλλά το μήνυμά μας είναι σαφές: αν θέλουμε να τελειώσουμε αυτόν τον πόλεμο, ο μόνος τρόπος είναι να ασκήσουμε μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία», είπε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, το πρωί της Δευτέρας, καθώς οι υπουργοί Εξωτερικών συνεδρίαζαν στο Λουξεμβούργο.
«Η Ρωσία ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο. Δεν πρέπει να το ξεχνάμε.»
Η Κάγια Κάλας κάλεσε τον Λευκό Οίκο να εφαρμόσει το νομοσχέδιο που προώθησε ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, το οποίο προβλέπει εκτεταμένες κυρώσεις και δασμούς σε βάρος της Μόσχας. Όμως ο νόμος, που εγκρίθηκε μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Γκράχαμ, αφήνει την απόφαση στη διακριτική ευχέρεια του προέδρου.
«Αν έθεταν σε ισχύ το νομοσχέδιο Γκράχαμ, θα μπορούσαμε πραγματικά να ασκήσουμε πίεση ώστε η Ρωσία να τελειώσει αυτόν τον πόλεμο», επισήμανε η Κάγια Καλας.
Παράλληλα, όπως ανακοίνωσε η Ύπατη Εκρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας, με ανάρτησή της στην πλατφόρμα «Χ», οι Υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ υιοθέτησαν σήμερα νέες κυρώσεις σε βάρος 1.600 οντοτήτων και προσώπων που συνδέονται με τη ρωσική πολεμική βιομηχανία.
«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διεύρυνση του καταλόγου κυρώσεων από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας», τονίζει στο μήνυμά της η Κ. Κάλας, επισημαίνοντας ότι «η Ευρώπη επιδεικνύει για άλλη μια φορά ενιαίο μέτωπο».
Η ίδια σημειώνει ότι πάνω από τις μισές κυρώσεις που εγκρίθηκαν σήμερα, συνδέονται με την αλυσίδα παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων. «Καθιστούμε σημαντικά πιο δύσκολη, χρονοβόρα και δαπανηρή για τη Ρωσία την παραγωγή των όπλων που χρησιμοποιεί για να σκοτώνει Ουκρανούς», αναφέρει τέλος η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, Helen McEntee, δήλωσε ότι η συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για το ντίζελ είναι «ανησυχητική», αλλά επέμεινε ότι η Ένωση θα συνεχίσει τη στρατηγική που ακολουθεί εδώ και χρόνια.
Τη Δευτέρα η ΕΕ ενέκρινε τη μεγαλύτερη έως τώρα προσθήκη στη λίστα κυρώσεων, στοχεύοντας περισσότερα από 1.600 πρόσωπα και οντότητεςπου κατηγορούνται ότι στηρίζουν τον πόλεμο της Ρωσίας. Πάνω από τους μισούς συνδέονται με την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων.
«Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να επαναπροσανατολίσουμε και να διπλασιάσουμε τις προσπάθειές μας για να διατηρήσουμε την πίεση στη Ρωσία», είπε η McEntee κατά την άφιξή της.
«Προτεραιότητά μας πρέπει να είναι να κρατήσουμε αυτή την πίεση, αλλά και να διατηρήσουμε τα κανάλια επικοινωνίας με τις ΗΠΑ, γιατί αυτό δεν πρόκειται να είναι εφικτό χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ.»
Η Σουηδή ομόλογός της, Maria Malmer Stenergard, επέκρινε τη συμφωνία για το ντίζελ και κάλεσε τους Ευρωπαίους ομολόγους της να αξιοποιήσουν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ώστε να ενισχύσουν τη στρατιωτική και οικονομική στήριξη προς την Ουκρανία.
«Λυπάμαι πάρα πολύ γι’ αυτή τη (συμφωνία). Ελπίζω να μην τεθεί σε ισχύ», είπε.
«Οι χώρες της ΕΕ, ανεξάρτητα από το τι θα γίνει με τις ΗΠΑ, πρέπει να παραμείνουν ψύχραιμες και να συνεχίσουν και να αυξήσουν τη στήριξη χρησιμοποιώντας τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία και αυξάνοντας την πίεση στη Ρωσία.»
Ο Λιθουανός ομόλογός της, Kęstutis Budrys, ήταν επίσης ιδιαίτερα επικριτικός, λέγοντας ότι η συμφωνία για το ντίζελ «δεν βοηθά, ούτε τις τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων ούτε την ενότητα της διατλαντικής κοινότητας».
«Δεν είναι ο ευρωπαϊκός δρόμος», δήλωσε ο Budrys στους δημοσιογράφους.
«Ο δικός μας δρόμος είναι να αυξήσουμε την πίεση, γιατί ήδη βλέπουμε πώς λειτουργεί. Δεν έχουμε τελειώσει εδώ, γιατί για την Ευρώπη αυτό είναι ζωτικό συμφέρον: να βοηθήσει την Ουκρανία να αντεπεξέλθει αυτόν τον χειμώνα.»
Ο Margus Tsahkna από την Εσθονία συνέδεσε τη συμφωνία με την «εσωτερική κατάσταση» στις ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι του Τραμπ βρίσκονται πίσω από τους Δημοκρατικούς, και προέβλεψε ότι ο ουσιαστικός της αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ πασχίζει να περιορίσει την αντίδραση απέναντι στον πόλεμό του κατά του Ιράν, ο οποίος θεωρείται ευρέως ως ο βασικός λόγος πίσω από την έντονη άνοδο στις τιμές των καυσίμων.
Ο Εσθονός υπουργός Εξωτερικών τόνισε επίσης ότι η εκεχειρία στον τομέα της ενέργειας, που ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά ο Τραμπ την Κυριακή, «δεν λειτουργεί», επισημαίνοντας τους αδιάκοπους αεροπορικούς βομβαρδισμούς της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η ανακωχή φέρεται να έχει σχεδιαστεί ώστε σε πρώτο στάδιο να καλύπτει τα διυλιστήρια, κάτι που την καθιστά έντονα μονόπλευρη. Η Ουκρανία διαθέτει μόλις ένα εργοστάσιο, ενώ η Ρωσία έχει 32 μεγάλα.
Το Κίεβο έχει πλήξει συστηματικά τη πετρελαϊκή βιομηχανία της Μόσχας για να αποδυναμώσει το πολεμικό της ταμείο και να αποκτήσει πλεονέκτημα. Όμως οι επιθέσεις έχουν εξοργίσει τον Τραμπ, οδηγώντας στη συμφωνία του με τον Πούτιν.
«Η ενέργεια είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί ο χειμώνας θα είναι κρύος», τόνισε η Κάγια Κάλας.
«Είναι σημαντικό να μην αφορά μόνο τα διυλιστήρια, όπου η Ουκρανία έχει ένα και η Ρωσία πάρα πολλά. Είναι σίγουρα (προς) όφελος των Ρώσων.»
Μακρόν: Να μην υποκύψουμε
Ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε σήμερα ότι δεν πρέπει «να υποκύψουμε» στη «ρωσική απειλή», απαντώντας σε σειρά αποφάσεων και δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ, που φάνηκε να ευνοούν τη Ρωσία έναντι της Ουκρανίας.
«Πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε συλλογικά σοβαροί», δήλωσε ο γάλλος πρόεδρος στους δημοσιογράφους, στο περιθώριο μιας επίσκεψής του στη Διεθνή Έκθεση Αυτοκινήτου του Παρισιού, διευκρινίζοντας ότι θα μιλήσει εντός της ημέρας με τον αμερικανό ομόλογό του.
«Δεν έχουμε σήμερα, πιστεύω, κανένα πραγματικό λόγο να αλλάξουμε τη θέση μας. Η Ρωσία συνεχίζει να βομβαρδίζει τόσο τους αμάχους όσο και τις υποδομές στην Ουκρανία. Και συνεπώς ναι στο να επιδιώξουμε μια κατάπαυση του πυρός στην ενέργεια και θα έλεγα επίσης στη Μαύρη Θάλασσα και να επαναλάβουμε τις ειρηνευτικές συνομιλίες. Όχι στο να υποκυψουμε στη ρωσική απειλή», πρόσθεσε.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε «την Δύση στο σύνολό της» να είναι πιο αποφασιστική απέναντι στην Ρωσία που «πολεμά για την κυριαρχία».
«Είναι η ώρα όπου η Δύση στο σύνολό της - η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες - πρέπει να δείξει στην Ρωσία και στον Πούτιν ότι είναι αποφασισμένη να συνεχίσει την πολιτική της ανάσχεσης της Ρωσίας με ακόμη πιο δραστικά μέσα», δήλωσε ο Ντόναλντ Τουσκ στο Φόρουμ της Βαρσοβίας για την Aσφάλεια, αναφερόμενος στην πολιτική των κυρώσεων.
«Αν η Ουκρανία πολεμά, πολεμά για την επιβίωσή της», ενώ «η Ρωσία πολεμά για την κυριαρχία», είπε.
«Για τον λόγο αυτόν θα πάω στις Βρυξέλλες για να πείσω όλους τους ευρωπαίους εταίρους μας να αντιμετωπίσουν σοβαρά το ενδεχόμενο ενίσχυσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας», είπε αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής που θα διεξαχθεί αυτήν την εβδομάδα.
Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί γερουσιαστές αμφισβητούν την νομιμότητα της συμφωνίας
Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί γερουσιαστές θέτουν σε αμφισβήτηση την νομιμότητα της συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Μόσχα για το ρωσικό ντίζελ λέγοντας ότι αντιβαίνει σε νόμο του αμερικανικού Κονγκρέσου.
«Η απόφαση του προέδρου Τραμπ να επιτρέψει τις εισαγωγές ρωσικού ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες παραβιάζει ευθέως τον νόμο», δηλώνουν έξι γερουσιαστές, τρεις από τους οποίους προέρχονται από το Δημοκρατικό και τρεις από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αναφερόμενοι στον νόμο που ψηφίσθηκε από το Κονγκρέσο το 2022 μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και απαγορεύει την εισαγωγή κάθε μορφής ρωσική ενέργεια.
«Το Κονγκρέσο υπήρξε σαφές: οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να εισαγάγουν πετρέλαιο από την Ρωσία όσο αυτή δεν έχει τερματίσει την επίθεσή της κατά της Ουκρανίας και πάψει να διατυπώνει απειλές εναντίον των συμμάχων μας του ΝΑΤΟ», γράφουν στην ανακοίνωσή του οι γερουσιαστές, ανάμεσά τους η Τζιν Σαχίν του Δημοκρατικού Κόμματος και ο Τομ Τίλις του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να παρέχουν στον Πούτιν οικονομική σανίδα σωτηρίας όσο η Ρωσία συνεχίζει να σκοτώνει ουκρανούς πολίτες. Η κυβέρνηση οφείλει να αλλάξει κατεύθυνση αμέσως».
Οι αμερικανοί γερουσιαστές δηλώνουν επίσης ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν συμβουλεύθηκε το Κονγκρέσο, ούτε υπέβαλε εξηγήσεις για την απόφαση αυτή, κάτι που επίσης απαιτείται από τον νόμο.
Οι τιμές του ντίζελ, που χρησιμοποιείται στην γεωργία, την θέρμανση και τις μεταφορές, έχουν εκτοξευθεί λόγω του πολέμου του Τραμπ κατά του Ιράν και αποτελούν απειλή για τους Ρεπουμπλικανούς εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα.
Οι αναλυτές θεωρούν ωστόσο ότι η συμφωνία του Τραμπ με την Μόσχα δεν είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε βιώσιμη μείωση των τιμών των καυσίμων.