Το προσχέδιο προϋπολογισμού της Ρωσίας για το 2027 δίνει ιστορικά υψηλά κονδύλια σε άμυνα και ασφάλεια, ενώ περιφέρειες μεταφέρουν πόρους από ανάδοχα παιδιά και ορφανά σε πληρωμές πολέμου
Το ρωσικό κοινοβούλιο θα ψηφίσει αργότερα μέσα στον μήνα για έναν προϋπολογισμό που προβλέπει ότι το 44% των ομοσπονδιακών δαπανών θα κατευθυνθεί στην άμυνα και την ασφάλεια, ποσοστό ρεκόρ και διπλάσιο από αυτό για τα κοινωνικά προγράμματα, την ώρα που το Κρεμλίνο μπαίνει σε πέμπτη χρονιά γενικευμένου πολέμου στην Ουκρανία.
Στις 22 Οκτωβρίου η Κρατική Δούμα, η κάτω βουλή του ρωσικού κοινοβουλίου, θα ξεκινήσει την εξέταση του σχεδίου προϋπολογισμού για την περίοδο 2027-2029.
Το κυβερνών κόμμα Ενωμένη Ρωσία του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν εξασφάλισε απόλυτη συνταγματική πλειοψηφία στις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, γεγονός που καθιστά απίθανη την υιοθέτηση μεγάλων τροποποιήσεων πριν από την έγκριση του προϋπολογισμού.
Οι στρατιωτικές δαπάνες φέτος έχουν φτάσει τα 17 τρισ. ρούβλια (181 δισ. ευρώ), έναντι 12,1 τρισ. (129 δισ. ευρώ) που είχαν αρχικά προϋπολογιστεί, κάτι που αποτυπώνει το συνεχώς αυξανόμενο κόστος της πλήρους εισβολής που εξαπέλυσε η Ρωσία στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Το ποσοστό 44% για την άμυνα και την ασφάλεια στον προϋπολογισμό του 2027 είναι το υψηλότερο που έχει καταγραφεί.
Στο σχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, πρώτη προτεραιότητα αναφέρεται η «ικανοποίηση των κοινωνικών υποχρεώσεων προς τους πολίτες». Τα στοιχεία όμως δείχνουν κάτι διαφορετικό. Οι δαπάνες κοινωνικής πολιτικής θα μειωθούν κατά 7% το 2027, από 7,1 τρισ. ρούβλια (76 δισ. ευρώ) σε 6,65 τρισ. (71 δισ. ευρώ), ποσά που καλύπτουν συντάξεις, πληρωμές σε βετεράνους, επιδόματα μητρότητας και άλλες μορφές στήριξης.
Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα αναπροσαρμόζει τις πληρωμές αυτές με βάση τον πληθωρισμό. Ο επίσημος πληθωρισμός στη Ρωσία έχει ξεπεράσει το 8% για μεγάλο μέρος της τελευταίας διετίας, ενώ ανεξάρτητοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το πραγματικό ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο.
Το Κρεμλίνο έχει ανακοινώσει έναν «προϋπολογισμό για τα παιδιά» ύψους 10 τρισ. ρουβλίων (107 δισ. ευρώ) για την επόμενη τριετία, που θα καλύπτει πληρωμές μητρότητας, επιδόματα παιδιών και στεγαστικά προγράμματα. Η αναλογία των ποσών αυτών σε σχέση με τις αμυντικές δαπάνες είναι ένα προς πέντε.
Οι ομοσπονδιακές πληρωμές προς τους στρατιωτικούς και τις οικογένειές τους εντάσσονται στην κατηγορία «εθνική άμυνα», της οποίας οι δαπάνες θα αυξηθούν περίπου κατά ένα τέταρτο την επόμενη χρονιά.
Πόλεμος σε βάρος ορφανών και φτωχών
Πίεση στις κοινωνικές δαπάνες δεν ασκεί μόνο ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός. Οι περιφέρειες της Ρωσίας χρηματοδοτούν εν μέρει πληρωμές που σχετίζονται με τον πόλεμο, πολλές από τις οποίες βρίσκονται ήδη σε έλλειμμα, αναγκάζοντας τις τοπικές αρχές να περικόπτουν τους προϋπολογισμούς για τον άμαχο πληθυσμό.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου η περιφέρεια Αρχάγγελσκ ανακατεύθυνε πάνω από 63 εκατ. ρούβλια που είχαν αρχικά προβλεφθεί για κοινωνική στήριξη, τα δύο τρίτα από πληρωμές σε ανάδοχους γονείς και τα υπόλοιπα από ενίσχυση πολύτεκνων οικογενειών, προς εφάπαξ πολεμικές πληρωμές και αποζημιώσεις θανάτου.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, η περιφέρεια Τούλα αφαίρεσε 54 εκατ. ρούβλια από τις δαπάνες για ανάδοχα παιδιά, νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, οικογένειες με παιδιά με αναπηρία, επισκευές κατοικιών για ορφανά και στήριξη βετεράνων της εργασίας, ανακατευθύνοντας το ποσό σε μισθούς στρατιωτικών και αποζημιώσεις για τους νεκρούς.
Στην Αγία Πετρούπολη, οι αρχές έχουν ετοιμάσει νομοσχέδιο που μειώνει τις δαπάνες για την εκπαίδευση, τις επισκευές στις μεταφορές και ιατρικά προγράμματα, ενώ αυξάνει τις πληρωμές προς τους στρατιωτικούς.
Περικοπές στα «λεφτά του φέρετρου»
Οι εφάπαξ περιφερειακές αποζημιώσεις θανάτου, γνωστές ανεπίσημα ως «λεφτά του φέρετρου», έχουν μειωθεί σε όλη τη Ρωσία από το φθινόπωρο του περασμένου έτους.
Πρόκειται για περιφερειακά επιδόματα που συμπληρώνουν την ομοσπονδιακή εφάπαξ αποζημίωση προς τις οικογένειες των στρατιωτών που σκοτώνονται στη μάχη, και οι περιφέρειες τα είχαν αυξήσει απότομα την περίοδο 2022-2023, καθώς ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για να προσελκύσουν νέους νεοσύλλεκτους.
Στην περιφέρεια Ουλιάνοφσκ η αποζημίωση είχε φτάσει το 1 εκατ. ρούβλια (10.700 ευρώ). Μέχρι τον Φεβρουάριο είχε μειωθεί στο μισό και στη συνέχεια περιορίστηκε εκ νέου στα 50.000 ρούβλια (533 ευρώ).
Στο Μπασκορτοστάν, η αρχική πληρωμή των 2 εκατ. ρουβλίων (21.300 ευρώ) έχει υποχωρήσει σε μόλις 100.000 ρούβλια (1.100 ευρώ).
Στις περιφέρειες Κιρόφ και Όμσκ οι αποζημιώσεις μειώθηκαν στο μισό, από 1 εκατ. σε 500.000 ρούβλια (5.300 ευρώ). Στο Κεμέροβο το ποσό έπεσε από 3 εκατ. σε 1 εκατ. ρούβλια. Στο Σαράτοφ, οι οικογένειες που λάμβαναν 1 εκατ. ρούβλια μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, πλέον παίρνουν το ένα δέκατο.
Τα υψηλά ποσά προσέλκυσαν και περιπτώσεις απάτης. Στην περιοχή Πριμόρσκι Κράι, σύμφωνα με καταγγελίες, ένας ανθυπασπιστής οργάνωνε γάμους ανάμεσα σε επαγγελματίες στρατιώτες που έφευγαν για το μέτωπο και ντόπιες γυναίκες, ώστε, αν οι άνδρες σκοτώνονταν, η αποζημίωση να μοιράζεται μεταξύ των εμπλεκομένων.
Στο Χαμπάροβσκ, οι αρχές συνέλαβαν τον Φεβρουάριο έξι άτομα που φέρονται να οργάνωναν ανάλογα σχήματα, χρησιμοποιώντας συμβολαιογραφικά πληρεξούσια για να αποκτούν πρόσβαση στους τραπεζικούς λογαριασμούς στρατιωτών, με τις φερόμενες ζημιές να φτάνουν τα 2,4 εκατ. ρούβλια (25.600 ευρώ).
Κάποιες οικογένειες δεν λαμβάνουν καθόλου χρήματα. Οι στρατιώτες που ο στρατός κατατάσσει ως αγνοούμενους ή λιποτάκτες, αντί ως επιβεβαιωμένα νεκρούς, δεν δικαιούνται την εφάπαξ αποζημίωση. Συγγενείς των πεσόντων υποστηρίζουν ότι ο χαρακτηρισμός αυτός χρησιμοποιείται για να τους στερηθεί η αποζημίωση.
Η υγεία περνά σε δεύτερη μοίρα
Οι δαπάνες για την υγεία θα μειωθούν στα 7 τρισ. ρούβλια (75 δισ. ευρώ) την επόμενη χρονιά, δηλαδή κατά 6,8% σύμφωνα με υπολογισμούς ανεξάρτητων ρωσικών μέσων ενημέρωσης, αν και το Υπουργείο Οικονομικών αμφισβητεί το ποσοστό.
Στην τριετία, η υγεία θα χρηματοδοτηθεί με 28,6 τρισ. ρούβλια (305 δισ. ευρώ), έναντι 50 τρισ. ρουβλίων (533 δισ. ευρώ) για τον στρατό.
Η χρηματοδότηση των υπηρεσιών ασθενοφόρων έχει μειωθεί πάνω από ένα τέταρτο. Το πρόγραμμα για την κατασκευή και την επισκευή εξωτερικών ιατρείων στις περιφέρειες έχει περιοριστεί στο μισό.
Το εθνικό πρόγραμμα για τον καρκίνο θα λάβει 3,9 δισ. ρούβλια το 2027, από 44,9 δισ. που λαμβάνει φέτος.