Μελόνι κατά Βρυξελλών για ακριβή ενέργεια: «Η απανθρακοποίηση δεν μπορεί να σημαίνει αποβιομηχάνιση»

Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης περνά μέσα από το κόστος της ενέργειας, τη στήριξη των επιχειρήσεων και κανόνες που επιτρέπουν στα κράτη να αντιμετωπίζουν τα οικονομικά σοκ. Αυτό είναι το μήνυμα της προέδρου του Συμβουλίου Τζόρτζια Μελόνι, η οποία μίλησε στη Γερουσία ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 2026. Στο τραπέζι των Ευρωπαίων ηγετών θα βρεθούν επίσης ο πόλεμος στην Ουκρανία, το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης, η Μέση Ανατολή, η κοινή άμυνα, η μετανάστευση και η διεύρυνση.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

«Ό,τι συμβαίνει έξω από τα σύνορά μας επηρεάζει τη ζωή μας και δοκιμάζει την ικανότητα της πατρίδας μας να υπερασπιστεί την ευημερία και την ασφάλειά της», δήλωσε η πρωθυπουργός. «Το εθνικό συμφέρον προστατεύεται όταν συμβάλλουμε στο να κατευθυνθούν οι αποφάσεις που μας αφορούν και όχι όταν υφιστάμεθα απλώς τις συνέπειες».

Ακρίβεια στην ενέργεια, η Μελόνι ζητά άμεση παρέμβαση της ΕΕ

Το πρώτο θέμα που έθιξε η πρόεδρος του Συμβουλίου είναι το κόστος της ενέργειας, που χαρακτηρίζεται ως το βασικό εμπόδιο στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με τη Μελόνι, οι επιχειρήσεις της Ένωσης δεν μπορούν να κληθούν να ανταγωνίζονται τους μεγάλους διεθνείς παίκτες συνεχίζοντας να πληρώνουν την ενέργεια δομικά ακριβότερα από τους διεθνείς ανταγωνιστές τους.

«Ούτε μπορούμε να επιδιώκουμε την περιβαλλοντική μετάβαση με τίμημα τη βιομηχανική μας βάση. Η απανθρακοποίηση δεν μπορεί να σημαίνει αποβιομηχάνιση», υπογράμμισε η πρωθυπουργός, συνδέοντας το ενεργειακό ζήτημα με τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις δυσκολίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Τα προβλήματα στις κύριες εμπορικές διαδρομές, εξήγησε, επηρεάζουν την ασφάλεια και τις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων, αυξάνοντας τα κόστη μεταφοράς και ασφάλισης. Επιπτώσεις που καταλήγουν να επιβαρύνουν τους λογαριασμούς των νοικοκυριών, το κόστος του καλάθου της νοικοκυράς και τους προϋπολογισμούς των επιχειρήσεων.

Κατά την κυβέρνηση, χρειάζεται επομένως μια ευρωπαϊκή απάντηση «συντονισμένη και ταχεία». Στους στόχους που αναφέρονται στη συμμαχική απόφαση της πλειοψηφίας περιλαμβάνεται η άμεση συγκράτηση των τιμών, και μέσω ενός ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών, του ETS, πιο ισορροπημένου, προβλέψιμου και διαφανούς. Σκοπός είναι να συνοδευθεί η απανθρακοποίηση χωρίς να υπονομευθούν οι βιομηχανικοί κλάδοι που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στο κόστος ενέργειας, ξεκινώντας από τους ενεργοβόρους τομείς, όπως η κεραμική και η αυτοκινητοβιομηχανία.

Λογαριασμοί και επιχειρήσεις, η κυβέρνηση ζητά μεγαλύτερη ευελιξία στα δημόσια οικονομικά

Η πλειοψηφία ζητά επίσης οι ευρωπαϊκοί κανόνες οικονομικής διακυβέρνησης να μπορούν να εφαρμόζονται με μεγαλύτερη ευελιξία όταν υπάρχουν έκτακτα ενεργειακά και πληθωριστικά σοκ. Στόχος είναι να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να υιοθετούν προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για την προστασία των οικογενειών, των επιχειρήσεων και της ανταγωνιστικότητας του παραγωγικού συστήματος.

Η απόφαση δεσμεύει την κυβέρνηση να προωθήσει μια αποφασιστική παρέμβαση στις τιμές της ενέργειας, που θεωρούνται στρατηγικό ζήτημα για την προστασία του βιομηχανικού ιστού της Ευρώπης. Το αίτημα εντάσσεται στη συζήτηση για τις οικονομικές πολιτικές της Ένωσης και τον τρόπο με τον οποίο θα συμφιλιωθούν οι κλιματικοί στόχοι με τη σταθερότητα της παραγωγής και της απασχόλησης.

Η Μελόνι υπενθύμισε επίσης το έργο στο Decreto Bollette, μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, το οποίο είχε ανοίξει τον δρόμο στη δυνατότητα εθνικών προσωρινών μέτρων για τη μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας. Η συζήτηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποσκοπεί σε μια λύση συμβατή με τους κανόνες της ΕΕ, που θα επιτρέψει να μειωθεί η επίπτωση του κόστους παραγωγής με φυσικό αέριο στην τελική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Η πρωθυπουργός επανέφερε επίσης το θέμα της αναθεώρησης του συστήματος ETS, ώστε η τιμή του CO2 να αντανακλά περισσότερο την πραγματική οικονομία, καθώς και το αίτημα αναβολής του ETS2, του συστήματος που από το 2028 θα μπορούσε να επιβάλει νέα κόστη σε οικογένειες και επιχειρήσεις. Η Μελόνι άσκησε κριτική και στον μηχανισμό της οριακής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τον οποίο η τιμή της ακριβότερης πηγής, συχνά του φυσικού αερίου, καθορίζει την τιμή του συνόλου της παραγωγής. Στις απαντήσεις που προτείνει η κυβέρνηση περιλαμβάνονται η αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές και η επανεκκίνηση της πυρηνικής ενέργειας νέας γενιάς, αν και, όπως σημείωσε, αυτές οι επενδύσεις απαιτούν χρόνο.

Προϋπολογισμός ΕΕ 2028-2034, η Μελόνι υπερασπίζεται τα κονδύλια για τη γεωργία και τη συνοχή

Ένα ακόμη κεντρικό φάκελο αποτελεί η διαπραγμάτευση για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την περίοδο 2028-2034. Η πλειοψηφία δεσμεύει την κυβέρνηση να επιδιώξει μια ισορροπημένη συμφωνία, ικανή να χρηματοδοτήσει τις νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες χωρίς να θίγεται η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και οι πολιτικές συνοχής.

Η απόφαση ζητά να διαφυλαχθούν η αυτονομία και η αποτελεσματικότητα αυτών των εργαλείων, εξασφαλίζοντας επαρκείς πόρους για τον αγροτικό τομέα. Στους στόχους περιλαμβάνονται επίσης η στήριξη του εισοδήματος των αγροτών, η ανταγωνιστικότητα των ιταλικών αγροδιατροφικών επιχειρήσεων, η απλοποίηση των διαδικασιών και η μείωση των διοικητικών βαρών.

Η συζήτηση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό θα πρέπει, επομένως, να συνδυάσει τις νέες ανάγκες της Ένωσης με τους πόρους που κατευθύνονται στη γεωργία και στη μείωση των εδαφικών ανισοτήτων.

Ουκρανία, η Μελόνι επαναφέρει την ιδέα ενός ειδικού ευρωπαίου απεσταλμένου

Στο μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία, η πλειοψηφία προτείνει να ενισχυθεί ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διπλωματική πορεία προς την ειρήνη. Η απόφαση δεσμεύει την κυβέρνηση να εγγυηθεί τη συνέχεια του πολυδιάστατου στήριξης στον ουκρανικό πληθυσμό, ενόψει και του χειμώνα, και να υποστηρίξει διπλωματικές πρωτοβουλίες για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη, με σεβασμό της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας του Κιέβου.

Μεταξύ των προτάσεων είναι ο ορισμός ενός ειδικού ευρωπαίου απεσταλμένου για την Ουκρανία. Εναλλακτικά, η κυβέρνηση θα πρέπει να προωθήσει ένα διαπραγματευτικό σχήμα με σαφή εντολή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ικανό να εκπροσωπήσει με κύρος τη θέση των κρατών μελών.

Η πλειοψηφία επαναλαμβάνει επίσης την ανάγκη να διατηρηθεί η πίεση προς τη Ρωσία μέσω των κυρώσεων κατά του καθεστώτος. Ο δηλωμένος στόχος είναι να διασφαλίσει στην Ένωση έναν ενεργό ρόλο τόσο στη διαδικασία ειρήνης όσο και στη διαμόρφωση της μελλοντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας της ηπείρου.

Η Μελόνι υπερασπίστηκε τη γραμμή της κυβέρνησης σχετικά με τη στρατιωτική και πολιτική στήριξη προς το Κίεβο, υποστηρίζοντας ότι τα πρόσφατα αποτελέσματα στο πεδίο διαψεύδουν την προπαγάνδα του Κρεμλίνου. Σύμφωνα με την πρωθυπουργό, το αδιέξοδο στην προέλαση των ρωσικών δυνάμεων είναι αποτέλεσμα της ουκρανικής αντίστασης και της δυτικής στήριξης, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, και αποτελεί μέσο για να ωθηθεί η Μόσχα σε σοβαρές διαπραγματεύσεις.

«Η διαφορά είναι στο πώς θεωρούμε ότι θα φτάσουμε εκεί. Όπως το βλέπω εγώ, η στήριξη στην Ουκρανία δεν είναι η εναλλακτική στην ειρήνη: είναι αυτό που την καθιστά δυνατή», δήλωσε. Η πρόεδρος του Συμβουλίου επανέλαβε ότι η διακοπή της βοήθειας θα σήμαινε παράδοση, όχι ειρήνη, επιβεβαιώνοντας τον προσανατολισμό της κυβέρνησης υπέρ της στήριξης στο Κίεβο και του ατλαντισμού.

Μέση Ανατολή, ευρωπαϊκή άμυνα και διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια

Οι ανακοινώσεις της πρωθυπουργού αφορούν και τη Μέση Ανατολή. Η απόφαση υπενθυμίζει τη δέσμευση για το ειρηνευτικό σχέδιο που συμφωνήθηκε στο Σαρμ ελ-Σέιχ το 2025, την προσοχή στη κατάσταση στον Λίβανο και τις διπλωματικές προσπάθειες για τη μείωση των εντάσεων με το Ιράν και την Υεμένη. Στις προτεραιότητες περιλαμβάνεται επίσης η προστασία της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα στενά της περιοχής.

Στο πεδίο της άμυνας, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχυθεί η ικανότητα της Ένωσης να απαντά στις απειλές, με σεβασμό στις εθνικές αρμοδιότητες και ευθύνες. Το θέμα εντάσσεται στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από διεθνείς εντάσεις και τον ρωσικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Τέλος, η πλειοψηφία ζητά να υποστηριχθεί η διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ, αναδεικνύοντας ιδίως την πρόοδο του Μαυροβουνίου και διατηρώντας αντίστοιχη ώθηση για όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μετά τη Γερουσία η συζήτηση στη Βουλή

Μετά τις ανακοινώσεις στη Γερουσία, η κοινοβουλευτική διαδικασία συνεχίζεται με τη συζήτηση, την απάντηση της προέδρου του Συμβουλίου και την ψηφοφορία επί των αποφάσεων που έχουν καταθέσει οι κοινοβουλευτικές ομάδες. Η πλειοψηφία επιδιώκει ένα ενιαίο κείμενο, ενώ η αντιπολίτευση έχει ετοιμάσει χωριστά κείμενα, και λόγω των διαφωνιών σχετικά με τη στάση που πρέπει να τηρηθεί απέναντι στην Ουκρανία.

Η συζήτηση προβλέπεται και στη Βουλή, όπου η Μελόνι θα επανέλθει πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης και 16ης Οκτωβρίου. Οι ηγέτες των 27 θα κληθούν να ανταλλάξουν απόψεις για την ανταγωνιστικότητα, την ενέργεια, τη στήριξη στο Κίεβο, τον κοινό προϋπολογισμό, τη Μέση Ανατολή, την άμυνα, τη μετανάστευση και τη διεύρυνση: διαφορετικοί φάκελοι, αλλά συνδεδεμένοι με το βασικό ερώτημα πόσο η Ένωση είναι σε θέση να ενεργεί συντονισμένα απέναντι στις διεθνείς κρίσεις.