Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης επικύρωσε το μνημόνιο με την Τουρκία ανατρέποντας κάθε προηγούμενη απόφασή του κι άνοιξε τον δρόμο και για νέες συμφωνίες με την Άγκυρα
Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Στην σχετική ανακοίνωση από το Υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνεται ότι η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο.
Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο Διεθνές Δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Τι προηγήθηκε
Η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε τη θαλάσσια συμφωνία με την Τουρκία και ακύρωσε τα προηγούμενα ψηφίσματα μποϊκοτάζ.
Η ολομέλεια του κοινοβουλίου στην Βεγγάζη ψήφισε ομόφωνα την έγκριση του μνημονίου κατανόησης που υπογράφηκε μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας και της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας σχετικά με τον καθορισμό των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα, σε μια κίνηση που αντανακλά αλλαγή στη στάση της Βουλής όσον αφορά τη συμφωνία και τις πολιτικές σχέσεις με την Άγκυρα.
Η Βουλή συμφώνησε επίσης ομόφωνα να ακυρώσει το Ψήφισμα αριθ. (1) του 2020, το οποίο απέρριπτε την επικύρωση των δύο μνημονίων κατανόησης που είχαν συναφθεί μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας και της τουρκικής κυβέρνησης, καθώς και να ακυρώσει το Ψήφισμα αριθ. (6) του 2020, το οποίο προέβλεπε τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με τη Δημοκρατία της Τουρκίας.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο Libya24.tv η βουλευτής Αΐσα Αλ-Ταμπλάκι επιβεβαίωσε ότι το Συμβούλιο ψήφισε υπέρ της έγκρισης της ναυτιλιακής συμφωνίας και αποφάσισε να ανακαλέσει την απόφαση μποϊκοτάζ που είχε εκδοθεί το 2020, σημειώνοντας ότι οι νέες αποφάσεις ελήφθησαν κατά τη διάρκεια επίσημης κλειστής συνεδρίασης που πραγματοποιήθηκε στην έδρα του Συμβουλίου στην πόλη της Βεγγάζης.
Το μνημόνιο κατανόησης για θαλάσσια θέματα συνδέεται με το ζήτημα του καθορισμού των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο αποτελεί ένα από τα θέματα που έχει προκαλέσει εκτενείς πολιτικές και νομικές συζητήσεις από την υπογραφή του, δεδομένων των πιθανών επιπτώσεών του στις περιφερειακές σχέσεις και στην οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στην περιοχή.
Σε άλλο πλαίσιο, ο Αλ-Ταμπλάκι αποκάλυψε ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων αποφάσισε να συγκροτήσει επιτροπή με σκοπό την επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές, την παρακολούθηση του ζητήματος της διάσπασης εντός του λιβυκού δικαστικού σώματος και την προσπάθεια ενοποίησής του, κατά τρόπο που θα συμβάλει στην επίλυση των υφιστάμενων διαφορών μεταξύ των δικαστικών θεσμών και στην ενίσχυση της ενότητας του νομικού συστήματος της χώρας.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στην έδρα της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη, υπό την προεδρία του Σαλέχ Αμπντέλ Νάμπι, στο πλαίσιο της παρακολούθησης των αποφάσεων που περιλαμβάνονταν στην ημερήσια διάταξη.
Οι αποφάσεις αυτές αναμένεται να ανοίξουν το δρόμο για νέες εξελίξεις στις σχέσεις μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας, ιδίως στον πολιτικό και ναυτιλιακό τομέα, σε συνδυασμό με τη συνέχιση των προσπαθειών που αποσκοπούν στην ενοποίηση των λιβυκών θεσμών.
Οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν περιελάμβαναν περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τις εκτελεστικές διαδικασίες που απορρέουν από την έγκριση του μνημονίου κατανόησης, ούτε σχετικά με τα επόμενα επίσημα βήματα για την εφαρμογή της απόφασης περί άρσης του μποϊκοτάζ, ενώ αναμένονται διευκρινίσεις από τις αρμόδιες αρχές όσον αφορά τους μηχανισμούς εφαρμογής των αποφάσεων που εξέδωσε το συμβούλιο.
Καταδικάζει η Λευκωσία
Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν ο Γιώργος Γεραπετρίτης με τον Κωνσταντίνο Κόμπο το απόγευμα της Τρίτης για να συζητήσουν τις τρέχουσες εξελίξεις στην περιοχή μεταξύ των οποίων κι όσα συνέβησαν στην Λιβύη.
Ακολούθως στην ανακοίνωσή του «το Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας καταδικάζει την απόφαση της Βουλής της Λιβύης για έγκριση του παράνομου τουρκολιβυκού «μνημονίου συναντίληψης» του 2019.
Το εν λόγω «μνημόνιο» παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και αντίκειται στις αναγνωρισμένες αρχές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και του εθιμικού διεθνούς δικαίου, αναφορικά με τα δικαιώματα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες, περιλαμβανομένης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας.
Ως εκ τούτου, το Υπουργείο Εξωτερικών εξακολουθεί να θεωρεί το εν λόγω «μνημόνιο» παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο, το οποίο δεν παράγει, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών».
Ενιαία φωνή από Κόστα και φον ντερ Λάιεν
Με ανάρτησή τους στο Χ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταδίκασαν το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας πως «η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη».
Ολόκληρη η δήλωση:
«Λυπούμαστε βαθύτατα για την επικύρωση σήμερα από το Κοινοβούλιο της Λιβύης του λεγόμενου Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Υπενθυμίζουμε ότι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί του ζητήματος αυτού διατυπώθηκε με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη.
Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη.
Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο.
Επαναλαμβάνουμε την πάγια και γνωστή θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη» .