Η αποστολή της επιστολής εντάσσεται στην προσπάθεια της Αθήνας να καταστήσει σαφείς τις αντιρρήσεις της στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και να διατηρήσει το ζήτημα στο πεδίο της διεθνούς νομιμότητας.
Επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, απέστειλε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, κατόπιν οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, θέτοντας εκ νέου στο επίκεντρο των διεθνών οργανισμών τη διαφωνία της Αθήνας με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ελληνική παρέμβαση ακολουθεί την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Η Αθήνα απορρίπτει την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι δεν μεταβάλλει τον νομικό χαρακτήρα της συμφωνίας ούτε δημιουργεί υποχρεώσεις για τρίτα κράτη.
Σύμφωνα με τις ελληνικές θέσεις, το μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, καθώς αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. Η ελληνική επιχειρηματολογία εστιάζει, μεταξύ άλλων, στη γεωγραφική σχέση των ακτών των δύο συμβαλλόμενων χωρών και στην εφαρμογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Διπλωματική στόχευση η διεθνής καταγραφή των ελληνικών θέσεων
Η αποστολή της επιστολής εντάσσεται στην προσπάθεια της Αθήνας να καταστήσει σαφείς τις αντιρρήσεις της στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και να διατηρήσει το ζήτημα στο πεδίο της διεθνούς νομιμότητας. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αποτρέψει την αντιμετώπιση της λιβυκής κοινοβουλευτικής απόφασης ως εξέλιξης που μεταβάλλει τα δικαιώματα τρίτων κρατών ή δημιουργεί νέα νομικά δεδομένα εις βάρος τους.
Η θέση αυτή συνδέεται με την ευρύτερη ελληνική διπλωματική επιχειρηματολογία για την Ανατολική Μεσόγειο, η οποία βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και στις συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που έχει συνάψει η Ελλάδα με την Αίγυπτο και την Ιταλία.
Η ΕΕ στο πλευρό της Αθήνας
Παράλληλα, η αντίδραση της Αθήνας αποκτά ευρύτερη ευρωπαϊκή διάσταση. Σε δήλωση της 21ης Οκτωβρίου, η οποία δημοσιεύθηκε από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο θίγει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παραγάγει έννομα αποτελέσματα έναντι αυτών.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη διπλωματική διάσταση του ζητήματος, χωρίς να αναιρεί την ανάγκη διαχείρισης των πρακτικών συνεπειών του στην περιοχή. Η Ελλάδα έχει δηλώσει ότι θα προχωρήσει στις ενδεδειγμένες ενέργειες για την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την πολιτική διαδικασία και την ενοποίηση των θεσμών στη Λιβύη.