Το Συμβούλιο της ΕΕ υιοθέτησε σύσταση για ενίσχυση της στήριξης σε οικογένειες που κινδυνεύουν να χάσουν τη στέγη και για αύξηση των προσιτών κατοικιών, ώστε να περιοριστούν η αστεγία και ο αποκλεισμός από τη στέγαση στα 27 κράτη‑μέλη.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ενέκρινε τη Δευτέρα μια σύσταση, με την οποία τα κράτη μέλη δεσμεύονται «να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για να προλάβουν και να αντιμετωπίσουν την αστεγία και τον στεγαστικό αποκλεισμό», όπως αναφέρεται σε δελτίο Τύπου που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του θεσμού. Στόχος είναι να διασφαλιστεί «ότι τα άτομα σε ευάλωτες καταστάσεις θα έχουν ένα μέρος που να μπορούν να αποκαλούν “σπίτι”».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η σύσταση περιλαμβάνει «ένα ολοκληρωμένο σύνολο μέτρων» που συνδυάζουν την «επείγουσα υποστήριξη» με «μακροπρόθεσμες λύσεις για την πρόληψη της αστεγίας και τη διασφάλιση πρόσβασης σε κατάλληλη και ασφαλή στέγαση», ώστε οι πολίτες αυτοί να διαθέτουν κατοικία με βασικές ανέσεις και συνθήκες ασφάλειας.
Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως όργανο λήψης αποφάσεων όπου εκπροσωπούνται οι κυβερνήσεις όλων των κρατών μελών του ευρωπαϊκού μπλοκ, καλεί τα 27 κράτη «να υιοθετήσουν στρατηγικά πλαίσια για την αντιμετώπιση του στεγαστικού αποκλεισμού και της αστεγίας ή να ενισχύσουν περαιτέρω τα πλαίσια που ήδη υπάρχουν». Πρόκειται για πλαίσια που, σύμφωνα με το θεσμικό όργανο, «πρέπει να βασίζονται σε πολιτικές με επίκεντρο το άτομο και προσανατολισμένες στη στέγαση και να περιλαμβάνουν σημαντικούς στόχους, με καθορισμένες προθεσμίες, εφικτούς και μετρήσιμους».
Μία ακόμη από τις προτεινόμενες παρεμβάσεις του Συμβουλίου της ΕΕ αφορά την ανάγκη «έγκαιρης ανίχνευσης και αναγνώρισης των νοικοκυριών που κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς στέγη, ιδίως μέσω συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης» που σχεδιάζονται για τον σκοπό αυτό. Ο θεσμός προτείνει επίσης «στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης των νοικοκυριών που βρίσκονται σε κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένης συμβουλευτικής για θέματα χρέους, εγγυήσεων κατά της αναγκαστικής έξωσης, επείγουσας στήριξης για την καταβολή των ενοικίων και διαμεσολάβησης».
Παράλληλα, η σύσταση προβλέπει «δέσμευση από την πλευρά των κρατών μελών της ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι κανένα παιδί δεν στερείται κατάλληλης στέγασης και ότι τα παιδιά και οι νέοι που φεύγουν από ιδρύματα ή από καθεστώς ανάδοχης φροντίδας έχουν πρόσβαση σε στέγη και υποστήριξη».
Προτείνεται επίσης η δημιουργία μιας «υπηρεσίας μιας στάσης», στο πλαίσιο αυτού που περιγράφεται ως «απλουστευμένη προσέγγιση, η οποία θα διασφαλίζει» ότι όσοι βρίσκονται ήδη σε κατάσταση αστεγίας ή στεγαστικού αποκλεισμού «μπορούν να έχουν εύκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες που χρειάζονται». Στην εν λόγω «υπηρεσία» προτείνεται οι πολίτες «να λαμβάνουν έγκαιρες και απλουστευμένες παραπομπές σε φορείς κοινωνικής ασφάλισης, κοινωνικής πρόνοιας και στις συναφείς κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες».
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης «ζητεί επίσης τη δημιουργία εξατομικευμένων σχεδίων στήριξης», τα οποία πρέπει να βασίζονται «σε ατομικές αξιολογήσεις, με υποστήριξη και καθοδήγηση από κοινοτικές και διεπιστημονικές ομάδες παρέμβασης», στις οποίες θα συμμετέχουν «επαγγελματίες υγείας, κοινωνικοί λειτουργοί και τράπεζες τροφίμων».
Τέλος, το όργανο αυτό «αναγνωρίζει επίσης ότι η έλλειψη κοινωνικής και προσιτής στέγασης διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επιδείνωση των ποσοστών στεγαστικού αποκλεισμού και αστεγίας στην ΕΕ». Για τον λόγο αυτό «προτείνει μέτρα για την αύξηση της προσφοράς κοινωνικής και προσιτής στέγασης», μεταξύ άλλων: «δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε νέα και ανακαινισμένα σπίτια, καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου στεγαστικού αποθέματος και στήριξη εναλλακτικών, μη κερδοσκοπικών μοντέλων στέγασης».
Ως σύσταση, η πρωτοβουλία αυτή του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) (πηγή στα Πορτογαλικά). Λειτουργεί, επομένως, ως πολιτική κατεύθυνση για την ενθάρρυνση των 27 χωρών του ευρωπαϊκού μπλοκ να δράσουν με στόχο, σε αυτήν την περίπτωση, την αντιμετώπιση του στεγαστικού αποκλεισμού.
Επιπλέον, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται «να ενημερώνουν την Επιτροπή [Ευρωπαϊκή] ανά πέντε χρόνια για την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών τους για την αντιμετώπιση του στεγαστικού αποκλεισμού και της αστεγίας στις χώρες τους». Με βάση τις εκθέσεις αυτές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «θα αναλύσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε εθνικό επίπεδο και θα υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο πέντε χρόνια μετά την έγκριση της σύστασης».
Σύμφωνα με το Συμβούλιο της ΕΕ, πρόκειται για σύσταση που εντάσσεται «στις συνεχείς προσπάθειες» του ευρωπαϊκού μπλοκ «να αντιμετωπίσει την κρίση στέγασης στην Ευρώπη», έχοντας «ανακοινωθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για Στέγαση σε Προσιτές Τιμές».
Ένα πρόβλημα που εξαπλώνεται στην Ευρώπη
Η πρωτοβουλία αυτή του Συμβουλίου της ΕΕ έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία οι διαμαρτυρίες υπέρ του δικαιώματος στη στέγη πληθαίνουν σε διάφορα σημεία της Ευρώπης. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Πορτογαλίας, όπου χιλιάδες διαδηλωτές έχουν οργανωθεί τις τελευταίες ημέρες σε κατασκηνώσεις στο κέντρο των πόλεων του Πόρτο και της Λισαβόνας.
Πρόκειται για δράσεις που εμπνέονται από εκείνες που ξεκίνησαν στα τέλη Σεπτεμβρίου στην Puerta del Sol, μία από τις πιο γνωστές πλατείες της ισπανικής πρωτεύουσας, της Μαδρίτης. Τα αιτήματα, και στις δύο περιπτώσεις, είναι παρόμοια: οι διαδηλωτές ζητούν αξιοπρεπή στέγαση σε προσιτές τιμές, με πολλούς να καταγγέλλουν ότι η ύπαρξη απασχόλησης δεν αρκεί πλέον για να μπορέσουν να νοικιάσουν ένα διαμέρισμα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Πράγματι, στοιχεία του Deutsche Bank Research Institute, τα οποία είχε μεταδώσει η Euronews τον Ιούλιο του 2025, έδειχναν ότι η Λισαβόνα ήταν, εκείνη τη χρονιά, η ευρωπαϊκή πόλη όπου το μεγαλύτερο ποσοστό του μισθού δαπανιόταν για ενοίκιο, με τον λόγο μεταξύ μισθού και ενοικίου να διαμορφώνεται στο 116%. Ακολουθούσαν η Βαρκελώνη (74%), η Μαδρίτη (74%) και το Μιλάνο (72%), στην Ιταλία, άλλη μια πόλη όπου έχουν καταγραφεί αυτόν τον Οκτώβριο κινητοποιήσεις κατά του κόστους ζωής.