Η κλιματική αλλαγή, οι ανισότητες στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και η κουλτούρα εργασίας 24/7 υπονομεύουν τον ύπνο στην Ευρώπη, που είναι ζωτικός για την υγεία.
Ο ύπνος επιτρέπει στο σώμα μας να επιδιορθώνει τους ιστούς, να απομακρύνει τα απόβλητα του εγκεφάλου και να εδραιώνει τις μνήμες, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας για την ευεξία και την υγεία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, η άνοδος της θερμοκρασίας, οι ψηφιακές τεχνολογίες και η εργασία σε 24ωρη βάση διαταράσσουν όλο και περισσότερο τον ύπνο.
Και δεν είναι κάτι που μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνοι τους οι πολίτες, προειδοποιούν οι ερευνητές σε εργασία (πηγή στα Αγγλικά) που δημοσιεύτηκε στο Journal of Sleep Research. Ζητούν από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να παρέμβουν στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που καθορίζουν αν οι άνθρωποι μπορούν να κοιμούνται αρκετά και να ξεκουράζονται πραγματικά.
«Βλέπουμε μια τέλεια καταιγίδα προκλήσεων για την υγεία του ύπνου σε όλη την Ευρώπη», δήλωσε σε δελτίο τύπου η επικεφαλής συγγραφέας της εργασίας, Fran Pilkington-Cheney, λέκτορας Ψυχολογίας και Ύπνου στο Nottingham Trent University (NTU).
«Οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι ο ύπνος έχει σημασία, αλλά ελάχιστοι αντιλαμβάνονται πώς παράγοντες όπως η κλιματική αλλαγή, η τεχνολογία, η εργασία σε βάρδιες, το αστικό περιβάλλον και η παραπληροφόρηση συνδυάζονται και επηρεάζουν το πόσο καλά κοιμόμαστε».
Γι’ αυτό οι συγγραφείς ζητούν «να απομακρυνθούμε από εξατομικευμένες προσεγγίσεις και να περάσουμε σε συντονισμένη δράση σε επίπεδο συστήματος, σε τομείς όπως η πολιτική, η υγεία, η εκπαίδευση, η βιομηχανία και ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός» ώστε να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες προκλήσεις για έναν καλό νυχτερινό ύπνο.
Σύμφωνα με την εργασία, οι προκλήσεις αυτές είναι η κλιματική αλλαγή και το αστικό περιβάλλον, η άνιση πρόσβαση στη θεραπευτική αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου, η ραγδαία εξάπλωση των ψηφιακών τεχνολογιών υγείας, η διαδικτυακή παραπληροφόρηση και μια κουλτούρα διαρκούς συνδεσιμότητας που περιορίζει τον χρόνο για ξεκούραση.
Κλίμα και ανισότητες
Ανάμεσα στις περιβαλλοντικές, τεχνολογικές και κοινωνικές πιέσεις που δυσκολεύουν τον ύπνο, η άνοδος της θερμοκρασίας αναδεικνύεται σε ιδιαίτερη ανησυχία.
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται πιο γρήγορα στον κόσμο και οι ολοένα πιο ζεστές νύχτες δυσκολεύουν το σώμα να δροσιστεί, καθυστερώντας τον ύπνο και προκαλώντας πιο συχνές αφυπνίσεις.
Η ρύπανση στις πόλεις, ο θόρυβος από την κυκλοφορία και το τεχνητό φως τη νύχτα επιδεινώνουν το πρόβλημα, ενώ το άγχος που σχετίζεται με την κλιματική κρίση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα μπορούν να υπονομεύσουν ακόμη περισσότερο την ψυχική υγεία και τον ύπνο.
Οι επιπτώσεις είναι απίθανο να κατανέμονται ισότιμα. Όσοι ζουν σε σπίτια με κακή μόνωση, δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά συστήματα ψύξης ή μένουν σε υπερπλήρη καταλύματα, δυσκολεύονται περισσότερο να διατηρήσουν άνετες συνθήκες ύπνου. Πρόσφυγες και εκτοπισμένοι μπορεί επίσης να εκτίθενται σε υπερβολική ζέστη, θόρυβο, τεχνητό φως και σε έλλειψη ιδιωτικότητας.
Η τεχνολογία αποτελεί μια ακόμη πρόκληση. Οι συσκευές που φοριούνται και οι εφαρμογές παρακολούθησης του ύπνου μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να εντοπίζουν πιθανά προβλήματα και να επιτρέπουν στους κλινικούς γιατρούς να παρακολουθούν εξ αποστάσεως τους ασθενείς, ιδίως σε αγροτικές περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε ειδικούς.
Ωστόσο, οι συσκευές για καταναλωτές δεν είναι απαραίτητα αρκετά ακριβείς ώστε να διαγνώσουν διαταραχές ύπνου και τα αποτελέσματά τους μπορεί να προκαλέσουν περιττό άγχος.
Η εργασία αναδεικνύει την «ορθοϋπνία», έναν όρο που περιγράφει την υπερβολική ενασχόληση με την επίτευξη υποτίθεται τέλειων μετρήσεων ύπνου.
Οι ερευνητές προειδοποιούν επίσης ότι τάσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το «sleepmaxxing» μπορεί να ενθαρρύνουν άκαμπτα προγράμματα, μη τεκμηριωμένες θεραπείες και υπερβολική αυτοπαρακολούθηση.
Την ίδια ώρα, διαδικτυακοί influencers και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να διασπείρουν παραπλανητικές συμβουλές υγείας, καθιστώντας δυσκολότερο για το κοινό να ξεχωρίσει την επιστημονική τεκμηρίωση από την εμπορική προώθηση.
Η εργασία είναι μέρος του προβλήματος
Η 24ωρη οικονομία της Ευρώπης ασκεί επίσης πίεση στον ύπνο.
Εργαζόμενοι σε βάρδιες, προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης, εργαζόμενοι στις μεταφορές και άτομα σε επισφαλείς θέσεις εργασίας συχνά έχουν περιορισμένο έλεγχο στα ωράριά τους, ενώ η τηλεργασία και τα μηνύματα εκτός ωραρίου θολώνουν τα όρια ανάμεσα στη δουλειά και την προσωπική ζωή.
Η έκθεση αναφέρει εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες το 21% των εργαζομένων στην Ευρώπη δουλεύουν σε βάρδιες, με τις νυχτερινές βάρδιες να αποτελούν ιδιαίτερη πρόκληση για τον φυσικό κύκλο ύπνου-εγρήγορσης του οργανισμού.
Οι ερευνητές ζητούν ισχυρότερη προστασία για τους εργαζομένους, πιο προβλέψιμα ωράρια, καλύτερα συστήματα διαχείρισης της κόπωσης και πρακτικές στο χώρο εργασίας που διασφαλίζουν χρόνο για ανάπαυση.
«Χωρίς ευρύτερη, συντονισμένη δράση, αυτές οι πιέσεις είναι πιθανό να γίνουν ακόμη πιο έντονες τα επόμενα χρόνια», δήλωσε η Pilkington-Cheney.