Η διάδοχος του ισπανικού θρόνου έκλεισε την ομιλία της επικαλούμενη τον Πολ Βαλερί μέσω ήρωα του Στούντιο Γκίμπλι: «Ο άνεμος σηκώνεται, πρέπει να προσπαθήσουμε να ζήσουμε!», φράση που επανήλθε σε άλλες ομιλίες βραβευμένων
«And they saw nothing / No future at all / Yet I was free». «Δεν είδαν τίποτα, κανένα μέλλον, αλλά εγώ ήμουν ελεύθερη».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε μια επίδειξη της επαναστατικής ποιητικής απαγγελίας με την οποία ξεκίνησε την καλλιτεχνική της πορεία, η ποιήτρια Patti Smith απέδωσε τέλεια το πνεύμα των λόγων που ακούστηκαν στην τεσσαρακοστή έκτη διοργάνωση των βραβείων Princesa de Asturias, τραγουδώντας το «Wing». Στο τραγούδι, όπου εμφανίζεται και η Ισπανία που την τίμησε την Παρασκευή στο Teatro Campoamor του Οβιέδο, σατιρίζεται η λανθασμένη αντίληψη ότι οι άνθρωποι μπορούν να επιβιώσουν ο ένας χωρίς τον άλλον, ενώ ταυτόχρονα προβάλλεται η προσωπική ελευθερία.
Δεν ήταν η μόνη βραβευμένη (αν και σίγουρα η πιο επευφημημένη από το κοινό, ένα συναίσθημα που αποτυπώθηκε αυτές τις μέρες στους δρόμους του Οβιέδο) που μίλησε για τη σημασία της συλλογικότητας, πλάι στην υπεράσπιση της προσωπικής ταυτότητας, μπροστά σε αυτό το αβέβαιο δεύτερο τέταρτο του αιώνα στο οποίο εισερχόμαστε ως είδος.
Η πρόεδρος του Fundación Princesa de Asturias επέλεξε να ανοίξει την τελετή απονομής παραθέτοντας λόγια της Meryl Streep, μίας από τις πιο αξέχαστες βραβευμένες των τελευταίων ετών, μετά τον έκδηλο ενθουσιασμό της όταν βρέθηκε περιτριγυρισμένη από αστούριους γκαϊτατζήδες: η τελετή αυτοπροσδιορίζεται ως «η αντήχηση των φωνών πολλών από τους ήρωές μας του 20ού αιώνα και αυτού του νεαρού αιώνα μας».
Η Christina Koch κατάφερε να αποδομήσει τα στερεότυπα για τους μηχανικούς, εκφωνώντας έναν στιβαρό λόγο, σχεδιασμένο ώστε να συνδεθεί αμέσως με την αίθουσα («Την πρώτη φορά που βρέθηκα στην Ισπανία, έκλαψα φανερά στη μέση του δρόμου»). Η επιλογή της αστροναύτισσας ως βραβευμένης με το βραβείο Concordia ήταν ένα κάλεσμα να αναζητηθεί η συμφιλίωση σε «ένα είδος ικανό να ενωθεί αμοιβαία», που συνδέεται μέσω «της αναζήτησης της στοργής».
Μεγαλωμένος σε ένα σπίτι σκληροπυρηνικού υποστηρικτή του Brexit, ο Βρετανός Timothy Garton Ash προκάλεσε ένα από τα λίγα αυθόρμητα χειροκροτήματα της αίθουσας όταν έδειξε δύο φορές τη Μεγάλη Βρετανία ως αναπόσπαστο μέρος της Γηραιάς Ηπείρου.
Δεν ήταν η μόνη πολιτική χειρονομία αυτού του πεπεισμένου ευρωπαϊστή: σε μια αποφασιστική υπεράσπιση των ελευθεριών που κατακτήθηκαν μέσα από την ακαδημαϊκή κοινότητα, τη δημοσιογραφία ή το δίκαιο, ο Garton Ash ανέφερε ρητά το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, που δέχτηκε αδυσώπητες επιθέσεις από την κυβέρνηση Τραμπ και οι δικαστές του έχουν υποστεί κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε περίπτωση που υπήρχε ακόμη κάποιος Ισπανός που να μην είχε αντιληφθεί το ζήτημα, η Λεονόρ ντε Μπορμπόν θέλησε να καταστήσει σαφή τη μετάβασή της από τον Στρατό στον πανεπιστημιακό τίτλο στις Πολιτικές Επιστήμες με μια ομιλία γεμάτη διπλωματικούς τεχνικούς όρους («realpolitik») ή πολιτικές αναφορές για μυημένους (αναφορά στην έκθεση Draghi, τον αγαπημένο τραπεζίτη της ευρωπαϊκής συνοικίας των Βρυξελλών) στην τεσσαρακοστή έκτη διοργάνωση των βραβείων Princesa de Asturias.
«Καμία τεχνητή νοημοσύνη δεν θα μπορέσει να αναπαράγει τη συγκίνηση που προκαλεί το έργο του», είπε η πριγκίπισσα, αναφερόμενη στον βραβευμένο με το λογοτεχνικό βραβείο, Julian Barnes. Ο ίδιος άνοιξε τον κύκλο των ομιλιών με μια χειρονομία προς έναν από τους πιο οικουμενικούς Ιβηρες ζωγράφους. «Όταν κοιτάς τον Velázquez, αντιλαμβάνεσαι ότι όλα έχουν ήδη ειπωθεί· οι περισσότεροι συγγραφείς και καλλιτέχνες έχουν, κάποια στιγμή στη ζωή τους, εξίσου διδακτικές διαπιστώσεις με τη δική του». Η Rosalía το είχε συνοψίσει καλύτερα πριν από λίγα χρόνια: «Está todo inventao».
Ο Φελίπε ΣΤ΄ ήταν ακόμη πιο σαφής από την κόρη του σχετικά με την ΤΝ. «Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μάς φαίνεται καμιά φορά –εξαιτίας της αποτελεσματικότητας και της αμεσότητάς της– πιο αξιόπιστη από την ανθρώπινη. Οι βραβευμένοι μας αποδομούν αυτή την εντύπωση: τα επιτεύγματά τους, βιωμένα και δουλεμένα μέχρι το μεδούλι, δείχνουν ότι μόνο με προσπάθεια και επιμονή μπορεί το ταλέντο να μετατρέψει το δυναμικό του σε απτές και διαρκείς πραγματικότητες».
Ο βασιλιάς αναφέρθηκε επίσης στις μελλοντικές ισπανικές βουλευτικές εκλογές. «Σε μια ώριμη κοινωνία όπως η δική μας, η άσκηση της δημοκρατίας απαιτεί επίσης χρόνο. Δεν εξαντλείται σε εκλογές όπως αυτές που θα ζήσουμε σύντομα, όπου οι πολίτες θα έχουν, για μία ακόμη φορά, την εξαιρετικά μεγάλη ευθύνη να καθορίσουν τον πολιτικό προσανατολισμό της χώρας μας».
Έστειλε έτσι ένα μήνυμα προς τους πολίτες και τους πολιτικούς τους εκπροσώπους. «Η δημοκρατία απαιτεί μια καθημερινή, πολιτειακή και απαιτητική δέσμευση, μια φροντίδα για τις μορφές και τους θεσμούς της, ώστε να συνεχίσει να εγγυάται τη συμβίωσή μας, να φωτίζει εκείνη την αναζήτηση του κοινού καλού που φροντίζει και εξισορροπεί —με τον καλύτερο δυνατό τρόπο— τα νόμιμα συμφέροντα όλων των πολιτών», δήλωσε ο Φελίπε ΣΤ΄.
Στο τελευταίο μέρος της τελετής, η διάδοχος επέλεξε να παραθέσει μία από τις πιο συγκινητικές φράσεις του Βραβείου Επικοινωνίας και Ανθρωπιστικών Σπουδών, για το Estudio Ghibli, που εκπροσωπήθηκε από τον πρόεδρό του Kenichi Yoda. Ο πρωταγωνιστής μίας από τις ταινίες του, παραθέτοντας τα λόγια του Paul Valéry, διακηρύσσει με ενθουσιασμό ότι «Ο άνεμος σηκώνεται, πρέπει να προσπαθήσουμε να ζήσουμε!». Και η ίδια και οι βραβευμένοι φαίνεται να συμπίπτουν στο πνεύμα της εποχής που έρχεται και στην ανάσα με την οποία την αντικρίζουν.