Μεγάλη κινητικότητα από την τουρκική διπλωματία που μετά τη Λιβύη, φαίνεται πλέον να προσεγγίζει την Αίγυπτο αλλά και την Ιταλία - «Δεν θέλουμε να βάλουμε γκολ σε κανέναν, απλά υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντά μας», είπε ο Τούρκος Πρόεδρος - Πιθανή επίσκεψή του στην Τρίπολη
Οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων πλευρών σχετικά με την έγκριση του τουκολιβυκού μηνμονίου από το κοινοβούλιο της Λιβύης δεν έχουν νόμιμη βάση. Αυτό υποστήριξε την Δευτέρα ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αμέσως μετά από τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου του οποίου προήδευσε, υπερασπιζόμενος την πολιτική της χώρας του στην Ανατολική Μεσόγειο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Χρησιμοποιώντας... ποδοσφαιρικούς όρους, ο Ερντογάν τα έβαλε ευθέως με την ΕΕ και εμμέσως με την Ελλάδα και την Κύπρο, υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν είναι αυτή που επιθυμεί να σκοράρει σε βάρος κανενός και κάλεσε άπαντες να σεβαστούν τη βούληση της Τουρκίας και της Λιβύης. Υποστήριξε ακόμα, φωτογραφίζοντας την Ελλάδα, ότι κάποιοι επιδιώκουν να αποκλείσουν την Τουρκία από την περιοχή.
«Στην πολιτική και στην εξωτερική πολιτική, η μόνη μας πυξίδα είναι τα συμφέροντα της Τουρκίας. Ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι θα πληρώσουμε ένα τίμημα, δεν θα διστάσουμε ποτέ να κάνουμε ό,τι είναι σωστό και επωφελές για την Τουρκία και τον τουρκικό λαό», ανέφερε ο Ερντογάν, σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.
Συγκεκριμένα, ο Ερντογάν δήλωσε: «Ως Τουρκία, δεν επιθυμούμε πλέον να βλέπουμε διχασμό ή διχόνοια στη Λιβύη ή σε οποιαδήποτε άλλη ισλαμική χώρα. [...] Δεν προσπαθούμε, να το πω έτσι, να "σκοράρουμε" εις βάρος κανενός στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι η προστασία των δικαιωμάτων μας στη θαλάσσια δικαιοδοσία και των συμφερόντων μας. Επαναλαμβάνω σε όσους επιχειρούν να αποκλείσουν την Τουρκία από την Ανατολική Μεσόγειο ότι αναμένουμε σεβασμό στην κοινή βούληση της χώρας μας και της Λιβύης. Θεωρώ πολύτιμο για την τουρκική εξωτερική πολιτική και το μέλλον της τουρκικής πολιτικής σκηνής το γεγονός ότι πολιτικοί που μας ασκούσαν σκληρή κριτική για τη συμφωνία, λέγοντας "τι γυρεύουμε στη Λιβύη;", έχουν πλέον φτάσει στο σημείο να αναγνωρίζουν το δίκαιο μας και τα δικαιώματά μας».
Πιθανή επίσκεψη Ερντογάν στη Λιβύη
Κερασάκι σε αυτές τις εξελίξεις θα ειναι μια πιθανή επίσκεψη του Τούρκου Προέδρου στην Τρίπολη στις 8 και 9 Δεκεμβρίου, με αφορμή την τέταρτη Σύνοδο Εταιρικής Σχέσης Τουρκίας–Αφρικής, όπως τουλάχιστον αναφέρει η τουρκική εφημερίδα Μιλλιέτ, συνδέοντάς την με τις προσπάθειες της Άγκυρας για πολιτική και στρατιωτική ενοποίηση της Λιβύης.
Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα, οι διεργασίες επιταχύνονται μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσέγγιση των στρατιωτικών δυνάμεων της Τρίπολης και της Βεγγάζης, με την Τουρκία να διατηρεί επαφές τόσο με τον Σαντάμ Χαφτάρ όσο και με τον Αμπντουσελάμ Ζούμπι.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στην τουρκική άσκηση EFES 2026 συμμετείχαν για πρώτη φορά 331 στρατιωτικοί από την ανατολική και 177 από τη δυτική Λιβύη, υπό το σύνθημα «Μία Λιβύη, Ένας Στρατός». Η Μιλλιέτ αναφέρεται επίσης σε ξένα δημοσιεύματα περί επικείμενης συμφωνίας στρατιωτικής ενοποίησης παρουσία Ερντογάν, διευκρινίζοντας ότι οι πληροφορίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως από την Άγκυρα.
Πάντως, την Δευτέρα ο Ερντογάν αναφέρθηκε με έμφαση στην πολιτική ενότητα της Λιβύης, επανέλαβε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει τον διάλογο με όλες τις πλευρές και συνέδεσε τη σταθερότητα της χώρας με την ευρύτερη περιφερειακή ασφάλεια. «Ως Τουρκία, δεν θέλουμε πλέον να βλέπουμε διαιρέσεις και αντιπαλότητες ούτε στη Λιβύη ούτε σε οποιαδήποτε άλλη μουσουλμανική χώρα. Θεού θέλοντος, αυτή η επιθυμία μας θα γίνει πραγματικότητα και στη Λιβύη», είπε ο Ερντογάν.
Το χρονικό όσων είχαν προηγηθεί
Οι δηλώσεις του Ερντογάν ακολουθούν την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης με έδρα τη Βεγγάζη να εγκρίνει το μνημόνιο που είχαν υπογράψει Άγκυρα και Τρίπολη το 2019, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, που το χαρακτηρίζουν ως «παράνομο».
«Όπως γνωρίζετε, στις 27 Νοεμβρίου 2019 υπογράψαμε με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης το στρατηγικής σημασίας μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Το μνημόνιο αυτό αποτέλεσε ένα μεγάλο βήμα που διασφαλίζει τα νόμιμα δικαιώματα της Τουρκίας και της Λιβύης στην Ανατολική Μεσόγειο», σχολίασε ο Ερντογάν.
«Την περασμένη εβδομάδα σημειώθηκε άλλη μία ευχάριστη εξέλιξη. Το μνημόνιο εγκρίθηκε ομόφωνα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Πέρα από την ομοφωνία, υπάρχει και κάτι ακόμη ιδιαίτερα αξιέπαινο: Είναι πραγματικά πολύ σημαντικό που η αρχή “μία Λιβύη, ένα κράτος”, την οποία η Τουρκία υποστηρίζει από την πρώτη ημέρα, πήρε σάρκα και οστά μέσα από το συγκεκριμένο μνημόνιο».
Υπενθυμίζεται ότι το κοινοβούλιο της Λιβύης, με έδρα την ανατολική Λιβύη, ενέκρινε στις 20 Οκτωβρίου τη συμφωνία του 2019 με την Τουρκία, ανατρέποντας την πολυετή αντίθεσή του σε αυτήν. Μάλιστα, τις τελευταίες ημέρες εκπρόσωποι και των δύο πλευρών στη Λιβύη (Τρίπολης και Βεγγάζης) φέρεται να βρέθηκαν στην Άγκυρα και συζήτησαν με τούρκους παράγοντες.
Ο Ερντογάν παρουσίασε την έγκριση της συμφωνίας ως σημαντική διπλωματική επιτυχία και δικαίωση της τουρκικής πολιτικής στη Λιβύη, υπογραμμίζοντας ιδιαίτερα την ομοφωνία μεταξύ των λιβυκών πολιτικών δυνάμεων.
Η Ελλάδα και η ΕΕ απέρριψαν άμεσα τις εξελίξεις αυτές, τονίζοντας ότι η συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών (κατά βάση της Ελλάδας και της Κύπρου) και το Διεθνές Δίκαιο, ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας. Μάλιστα, στις 21/10 οι Βρυξέλλες υποστήριξαν για άλλη μια φορά ότι η συμφωνία είναι άκυρη και ανίσχυρη και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες, εκφράζοντας αλληλεγγύη προς Αθήνα και Λευκωσία.
Μια ημερα μετά, στις 22/10, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι οι αντιρρήσεις τρίτων πλευρών δεν μπορούν να ακυρώσουν τη νομική ισχύ της συμφωνίας.
Συζητήσεις με Αίγυπτο και... Ιταλία
Ακόμα μια μέρα μετά, στις 23/10, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν αποκάλυψε σε συνέντευξη Τύπου ότι η Άγκυρα συζητά εδώ και χρόνια με την Αίγυπτο τις διαφωνίες που σχετίζονται με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και έχει την διάθεση να συζητήσει όχι μόνο με την Αίγυπτο αλλά και με την Ιταλία τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες.
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών έχει εδώ και μέρες προαναγγείλει θετικές εξελίξεις στην πολιτική και στρατιωτική ενότητα της Λιβύης, ενώ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης Τουρκίας, Αιγύπτου και Ιταλίας για ζητήματα της περιοχής.