Παρά τις συνέπειες των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου, τρία χρόνια πολέμου και τη διάχυτη δυσαρέσκεια, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου βγήκε από τις εκλογές στο Ισραήλ ενισχυμένος, παρότι κανένα μπλοκ δεν έχει εξασφαλισμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με τρία πιθανά σενάρια μετά τις αμφίρροπες βουλευτικές εκλογές: κυβέρνηση εθνικής ενότητας, κυβέρνηση μειοψηφίας ή νέα προσφυγή στις κάλπες, σύμφωνα με τον πρώην εκπρόσωπο της ισραηλινής κυβέρνησης Εϊλον Λέβι.
Το πολιτικό αδιέξοδο έρχεται τη στιγμή που ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου πραγματοποιεί, όπως περιέγραψε ο Λέβι στο Euronews, μια «εντυπωσιακή επιστροφή».
«Όλα αυτά θα απαιτήσουν από κάποιον να υποχωρήσει σε κάποιες πολύ σοβαρές δεσμεύσεις για τη συγκρότηση συνασπισμού», είπε ο Λέβι.
Η πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου
Για τον Νετανιάχου, οι εκλογές σηματοδοτούν μια αξιοσημείωτη πολιτική ανάκαμψη, μετά από χρόνια αυξανόμενης πίεσης για τις αποτυχίες ασφαλείας γύρω από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 υπό την ηγεσία της Χαμάς, τον επακόλουθο πόλεμο και τις εσωτερικές διαιρέσεις.
«Είναι μια εξαιρετική επιστροφή για τον Νετανιάχου, παρά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου που έγινε επί των ημερών του, παρά τα τρία χρόνια πολέμου από τότε, παρά τη μεγάλη κοινωνική αναταραχή και τη δυσαρέσκεια για τη συμμαχία του με τα υπερ-ορθόδοξα κόμματα και το αίτημά τους για απαλλαγή από τη στρατιωτική θητεία», είπε ο Λέβι στο Euronews.
Ωστόσο, τα εκλογικά του κέρδη δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε πλειοψηφία διακυβέρνησης.
«Ο Νετανιάχου έχει χάσει την πλειοψηφία του. Φαίνεται απίθανο να τη διατηρήσει. Αλλά, εκτός κι αν κάποιος άλλος καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, εκείνος παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός», είπε ο Λέβι.
Αυτό αφήνει τον Νετανιάχου σε δυνητικά προνομιακή θέση: οι αντίπαλοί του πρέπει να συγκροτήσουν έναν εναλλακτικό συνασπισμό, ενώ αν αποτύχουν, η θητεία του ως υπηρεσιακού πρωθυπουργού μπορεί να παραταθεί.
Μπορούν τα αραβικά κόμματα να κρίνουν ποιος θα κυβερνήσει το Ισραήλ;
Τα αραβικά κόμματα κατέγραψαν σημαντικά κέρδη στις βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, με τις πρώτες προβλέψεις να δείχνουν ότι μπορεί να εξασφαλίσουν πρωτοφανή εκπροσώπηση στην Κνεσέτ.
Η επίδοσή τους επανέφερε στο προσκήνιο το πολιτικά ευαίσθητο ερώτημα για τον ρόλο που θα μπορούσαν να έχουν στη συγκρότηση της επόμενης κυβέρνησης.
Η στήριξή τους θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για το αν ο Γκαντί Άιζενκοτ, ο κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου, θα καταφέρει να σχηματίσει εναλλακτική κυβέρνηση, αν και αρκετά στελέχη της αντιπολίτευσης αποκλείουν το ενδεχόμενο να συγκυβερνήσουν μαζί τους.
Ο Λέβι είπε ότι έχει συζητηθεί η πιθανότητα κυβέρνησης μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, με τη στήριξη ορισμένων αραβικών κομμάτων, προειδοποίησε όμως ότι μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να προκαλέσει σφοδρή πολιτική αντίδραση.
«Ηγετικές φυσιογνωμίες μέσα στο μπλοκ της αλλαγής προειδοποιούν ότι κάτι τέτοιο θα ήταν εξαιρετικά αντιδημοφιλές, θα γύριζε μπούμερανγκ και τελικά θα έδινε στον Νετανιάχου ακόμη μεγαλύτερη πλειοψηφία στις επόμενες εκλογές», είπε.
Ο Λέβι επεσήμανε τα βαθιά ιδεολογικά χάσματα μεταξύ των κύριων ισραηλινών κομμάτων και των αραβικών πολιτικών σχηματισμών, ιδίως γύρω από τη Χαμάς.
Ξεχώρισε τον Μανσούρ Αμπάς, ηγέτη του αραβικού κόμματος Ra'am, που συμμετείχε στον κυβερνητικό συνασπισμό του 2021–2022.
Παρότι ο Αμπάς έχει καταδικάσει τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου που οργάνωσε η Χαμάς, έχει επανειλημμένα αρνηθεί να χαρακτηρίσει ρητά τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση, θέση που ο Λέβι θεωρεί εμπόδιο στην πολιτική συνεργασία.
«Έτσι παραμένουν ακόμη “κρυπτονίτης” για τα περισσότερα κόμματα του κυρίαρχου ρεύματος», είπε ο Λέβι.
«Ή επιστρέφουμε στις κάλπες ή κάποιος υποχωρεί, ζητά ειρηνική διευθέτηση και μπαίνει στον συνασπισμό του», είπε ο Λέβι.