Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, απέρριψε κατηγορηματικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο, χαρακτηρίζοντάς το αντίθετο τόσο στη γεωγραφία όσο και στο διεθνές δίκαιο.
Σε διπλωματική αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξελίχθηκε η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με θέμα τις «Αναδυόμενες Τεχνολογίες και τη Θαλάσσια Ασφάλεια», υπό την ελληνική Προεδρία. Η Αθήνα απέρριψε κατηγορηματικά τις τουρκικές αιτιάσεις, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο του 2019 μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης παραβιάζει τη γεωγραφία και το διεθνές δίκαιο, ενώ η Άγκυρα υπερασπίστηκε τη νομιμότητά του και ζήτησε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αχμέντ Γιλντίζ, απαντώντας στις αναφορές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υποστήριξε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας «δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών» και ότι ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει.
Υπερασπίστηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας ότι βρίσκεται σε ισχύ από το 2019 και ότι η πρόσφατη κοινοβουλευτική ενέργεια στη Λιβύη αντανακλά την υποστήριξη προς αυτό. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν καθορίζει ούτε προδικάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Αναφερόμενος στα ελληνικά νησιά, δήλωσε ότι η Τουρκία δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την κυριαρχία τους, αλλά αμφισβητεί την επήρεια που πρέπει να τους αποδίδεται κατά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τη διεθνή νομολογία, σύμφωνα με την οποία τα νησιά δεν λαμβάνουν αυτομάτως πλήρη επήρεια, ενώ υπενθύμισε ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Από την πλευρά της, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, απέρριψε κατηγορηματικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο, χαρακτηρίζοντάς το αντίθετο τόσο στη γεωγραφία όσο και στο διεθνές δίκαιο. Τόνισε ότι η φερόμενη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μπορεί να μεταβάλει τον νομικό του χαρακτήρα ως «άκυρου και ανυπόστατου», ούτε να του προσδώσει έννομα αποτελέσματα.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί. Δεν πρόκειται για σύνθημα», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός τρίτου κράτους.
Η Ελληνίδα πρέσβης επικαλέστηκε, επίσης, τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο, επισημαίνοντας ότι το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά για την εξυπηρέτηση μονομερών διεκδικήσεων. Απαντώντας στην τουρκική ένσταση για τη συζήτηση του ζητήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, σημείωσε ότι ο σεβασμός του Δικαίου της Θάλασσας βρίσκεται στον πυρήνα της θαλάσσιας ασφάλειας.
Ο Τούρκος εκπρόσωπος επανήλθε ζητώντας ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, ενώ η κ. Μπαλτά επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιδιώκει σταθερά σχέσεις καλής γειτονίας, βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό, στο διεθνές δίκαιο και στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι ο ουσιαστικός διάλογος προϋποθέτει σεβασμό στην κυριαρχία και στα κυριαρχικά δικαιώματα.
Μητσοτάκης: «Το τουρκολιβυκό μνημόνιο αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία»
Την ίδια στιγμή, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Reuters, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο «κατάφωρα παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο», υποστηρίζοντας ότι αγνοεί πλήρως τη γεωγραφική πραγματικότητα και την ύπαρξη των ελληνικών νησιών.
«Φαίνεται ότι εξαφανίζονται εντελώς κατά την άποψη της Τουρκίας και της Λιβύης», ανέφερε χαρακτηριστικά, κατηγορώντας τις δύο χώρες ότι επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα τετελεσμένο γεγονός, παραβλέποντας τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να αμφισβητηθούν οι έρευνες φυσικού αερίου ανοιχτά της Κρήτης, για τις οποίες η Ελλάδα έχει χορηγήσει άδεια σε κοινοπραξία με επικεφαλής τη Chevron. Παράλληλα, χαρακτήρισε Ελλάδα και Λιβύη «φυσικούς γείτονες», καλώντας την αφρικανική χώρα να προχωρήσει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με την Αθήνα και να αντιμετωπίσει τις σχετικές συζητήσεις με τη δέουσα σοβαρότητα.
Έκκληση για διεθνή εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα
Στις δηλώσεις του στο Reuters, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, ζητώντας μια επείγουσα «διεθνή εκεχειρία» για την προστασία των εμπορικών πλοίων, μετά τη βύθιση ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το οποίο επλήγη από μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη ανοιχτά της Βουλγαρίας.
Όπως τόνισε, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, ιδιαίτερα για τη διασφάλιση των εξαγωγών ουκρανικών σιτηρών. Επισήμανε ότι οι Έλληνες εφοπλιστές θα ήταν από τους πρώτους που θα επανεκκινούσαν το εμπόριο στη Μαύρη Θάλασσα και από την Ουκρανία, εφόσον υπήρχαν εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης.
Παράλληλα, προειδοποίησε για το αυξημένο κόστος στη ναυτιλία, καθώς τα ναύλα και τα ασφάλιστρα έχουν εκτοξευθεί, ενώ υπογράμμισε ότι η ουκρανική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων. Όπως ανέφερε, παρά την εξαιρετική σοδειά, μεγάλες ποσότητες σιτηρών παραμένουν αποθηκευμένες στα σιλό, με τον κίνδυνο να καταστραφούν.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε, επίσης, την απογοήτευσή του για την απουσία ουσιαστικής διάθεσης από τη ρωσική πλευρά να συμμετάσχει σε μια πραγματική συζήτηση για την αποκλιμάκωση.
Ενίσχυση της ευρωπαϊκής αποστολής Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Μητσοτάκης και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική αποστολή Aspides, η οποία ξεκίνησε το 2024 για την προστασία των εμπορικών πλοίων από τις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.
Υποστήριξε ότι η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον να διατηρεί ισχυρή επιχειρησιακή παρουσία στην περιοχή και ζήτησε τη συμμετοχή περισσότερων κρατών-μελών στην αποστολή. Όπως σημείωσε, Ελλάδα, Ιταλία και Γαλλία έχουν ήδη διαθέσει επιχειρησιακά μέσα, ωστόσο η σημερινή συνεισφορά δεν επαρκεί.
«Αν θέλουμε πραγματικά να στείλουμε στις χώρες του Κόλπου το μήνυμα ότι αντιμετωπίζουμε με σοβαρότητα την ασφάλειά τους, αλλά και να προστατεύσουμε τις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του ευρωπαϊκού εμπορίου, θα πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να αναπτύξουμε περισσότερα μέσα στην περιοχή», ανέφερε.
Τέλος, αναφερόμενος στην απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να άρει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη διατήρηση και ενίσχυση των οικονομικών κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Όπως τόνισε, η οικονομική πίεση προς τη Ρωσία πρέπει να ενταθεί, ώστε να καταστεί σαφές ότι η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία θα έχει συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες.