Ιταλία με τον υψηλότερο πληθωρισμό Οκτωβρίου, πτώση στη Γερμανία

Την Παρασκευή, οι τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης δημοσίευσαν νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό, προσφέροντας μια πρώτη εικόνα για έναν ακόμη «καυτό» μήνα όσον αφορά τις πιέσεις στις τιμές σε όλη την Ευρώπη.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η κατάταξη του πληθωρισμού για τον Οκτώβριο ήταν ξεκάθαρη.

Πρώτη ήταν η Ιταλία, με τις τιμές να αυξάνονται κατά 5,4% σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Ακολούθησε η Ισπανία με 4,9%, η Γαλλία με 3,4% και η Γερμανία με 2,8%.

Πιο αποκαλυπτική όμως είναι η κατεύθυνση των τιμών.

Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε απότομα στην Ιταλία και τη Γαλλία, παρέμεινε σταθερός στην Ισπανία και υποχώρησε στη Γερμανία, παρότι και οι τέσσερις μεγάλες οικονομίες αντιμετωπίζουν την ίδια έκρηξη στο κόστος ενέργειας.

Γιατί λοιπόν οι ίδιες πιέσεις οδηγούν σε τόσο διαφορετικούς λογαριασμούς και τι σημαίνει αυτό για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα;

Ιταλία: Γιατί αυξήθηκαν περισσότερο οι τιμές;

Ο πληθωρισμός στην Ιταλία αυξήθηκε στο 5,4% τον Οκτώβριο από 4,2% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας Istat.

Έτσι επέστρεψε στο επίπεδο του Αυγούστου 2023 και κινήθηκε πολύ πάνω από το 4,6% που ανέμεναν οι οικονομολόγοι.

Με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη που χρησιμοποιείται για τη σύγκριση χωρών στην ΕΕ, ο πληθωρισμός στην Ιταλία έφτασε το 5,6%.

Το μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς προήλθε από την ενέργεια. Η Istat ανέφερε ότι οι τιμές ενέργειας ήταν κατά 31,4% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο πριν, από 22,6% προηγουμένως, παραμένοντας επηρεασμένες από το διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον.

Η ρυθμιζόμενη ενέργεια, δηλαδή τα τιμολόγια που δεν καθορίζονται ελεύθερα από την αγορά, αυξήθηκε κατά 59,5% σε ετήσια βάση, περισσότερο από το διπλάσιο του ρυθμού του προηγούμενου μήνα. Οι τιμές σε αυτή την κατηγορία σκαρφάλωσαν κατά 18,8% μόνο τον Οκτώβριο.

Η πίεση φτάνει και στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Το αποκαλούμενο «καλάθι των αγορών», ένα σύνολο τροφίμων, ειδών οικιακής χρήσης και προϊόντων προσωπικής φροντίδας που αγοράζουν συχνότερα οι Ιταλοί, αυξήθηκε κατά 2,5%, από 1,5%. Οι τιμές των απεξέργαστων τροφίμων επιταχύνθηκαν στο 7,5% και των μεταφορικών υπηρεσιών στο 3,1%.

Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί την ενέργεια και τα φρέσκα τρόφιμα ώστε να αποτυπώνει τις υποκείμενες τάσεις τιμών, αυξήθηκε στο 2% από 1,6%.

Για τα ιταλικά νοικοκυριά, η συγκυρία είναι δύσκολη. Η Istat ανέφερε επίσης την Παρασκευή ότι η οικονομία δεν αναπτύχθηκε στο γ΄ τρίμηνο.

Η Μελάνι Ντεμπόνο, ανώτερη οικονομολόγος Ευρώπης στην Pantheon Macroeconomics, έγραψε σε σημείωμα ότι η αναλυτική κατανομή που θα δοθεί τον επόμενο μήνα πιθανότατα θα δείξει πως το ενεργειακό σοκ επιβάρυνε την καταναλωτική δαπάνη περισσότερο από όσο υποδήλωναν τα μηνιαία στοιχεία λιανικής.

Ισπανία: Γιατί σταμάτησε να ανεβαίνει ο πληθωρισμός;

Ο πληθωρισμός στην Ισπανία διατηρήθηκε στο 4,9% τον Οκτώβριο, στο ίδιο επίπεδο με τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με την ταχεία εκτίμηση της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας INE. Παραμένει έτσι κοντά στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023.

Οι τιμές πάντως αυξήθηκαν κατά 0,6% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Ο ετήσιος πληθωρισμός έμεινε αμετάβλητος κυρίως επειδή τα καύσιμα ήταν φθηνότερα από τον περσινό Οκτώβριο, όταν οι τιμές βενζίνης και ντίζελ ανέβαιναν. Οι υψηλότεροι τιμολογιακοί συντελεστές στο φυσικό αέριο αντιστάθμισαν μέρος αυτής της ανάσας.

Ο υποκείμενος πληθωρισμός, που εξαιρεί την ενέργεια και τα απεξέργαστα τρόφιμα, διατηρήθηκε στο 3,1%. Ο εναρμονισμένος δείκτης υποχώρησε ελαφρά στο 4,9% από 5%.

Η Ισπανία είναι επίσης, αυτή την περίοδο, η ισχυρότερη από τις μεγάλες οικονομίες του μπλοκ.

Ο Τζο Νέλις, επικεφαλής οικονομικών ερευνών στην συμβουλευτική εταιρεία MHA, σημείωσε σε σχόλια μέσω email ότι η ισπανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 0,6% στο γ΄ τρίμηνο, στηριζόμενη σε ισχυρότερη εγχώρια ζήτηση.

Γαλλία: Εγκαθίσταται ο στασιμοπληθωρισμός;

Στη Γαλλία, ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,4% από 3,1%, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο 2024, όπως ανέφερε η στατιστική υπηρεσία Insee. Οι οικονομολόγοι ανέμεναν 3,2%.

Οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν κατά 24,1% σε ετήσια βάση, επιταχύνοντας για τέταρτο συνεχόμενο μήνα, κυρίως λόγω του φυσικού αερίου και των πετρελαϊκών προϊόντων. Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, που αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του γαλλικού καλαθιού, ενισχύθηκε στο 2,7% καθώς αυξήθηκαν οι τιμές στα ξενοδοχεία και τις μεταφορές.

Με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη, ο πληθωρισμός στη Γαλλία έφτασε το 3,8%.

Τα στοιχεία δημοσιοποιήθηκαν παράλληλα με δεδομένα που έδειξαν ότι η γαλλική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 0,1% στο γ΄ τρίμηνο.

«Η Γαλλία αντιμετωπίζει στασιμοπληθωρισμό», ανέφερε σε έκθεση ο Κλάους Βίστεσεν, επικεφαλής οικονομολόγος ευρωζώνης στην Pantheon Macroeconomics.

Ο όρος περιγράφει αυξανόμενες τιμές σε συνδυασμό με μια στάσιμη οικονομία.

Ο ίδιος αναμένει ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός της Γαλλίας θα ξεπεράσει το 4% μέχρι τον Νοέμβριο.

Γερμανία: Γιατί υποχώρησε ο πληθωρισμός;

Εξαίρεση αποτέλεσε η Γερμανία.

Ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,8% από 3,3%, κάτω από το 3% που προέβλεπαν οι οικονομολόγοι, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία.

Ο βασικός λόγος ήταν μια μείωση στους φόρους καυσίμων που τέθηκε σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου και θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του έτους. Ο πληθωρισμός στην ενέργεια επιβραδύνθηκε στο 12,2% από 14,9%. Οι τιμές καταναλωτή υποχώρησαν κατά 0,2% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο.

Ο δομικός πληθωρισμός, χωρίς τα τρόφιμα και την ενέργεια, μετριάστηκε στο 2,1% από 2,4%.

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι αυτή η ανάσα μπορεί να αποδειχθεί βραχύβια. Ο Βίστεσεν έγραψε ότι ο πληθωρισμός στην ενέργεια πιθανότατα θα παραμείνει συγκρατημένος μέχρι το τέλος του έτους, αλλά θα ανακάμψει τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο αν αυξηθούν ξανά οι φόροι στα καύσιμα.

«Τα τωρινά στοιχεία για τον δομικό πληθωρισμό στη Γερμανία φαίνονται ήπια, αλλά αυτή η αδυναμία δεν θα διαρκέσει πολύ», είπε.

Τι σημαίνει αυτό για την ευρωζώνη συνολικά;

Η Eurostat θα δημοσιεύσει την ταχεία εκτίμησή της για ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ την επόμενη εβδομάδα και τα στοιχεία της Παρασκευής δείχνουν προς μια ακόμη δυσάρεστη ένδειξη.

Πριν από τα ιταλικά στοιχεία, η BofA Global Research ανέμενε πληθωρισμό στην ευρωζώνη 3,7% τον Οκτώβριο.

Μετά την έκπληξη από την Ιταλία, η Pantheon αύξησε τη δική της πρόβλεψη στο 4%, από 3,8% τον Σεπτέμβριο και στο διπλάσιο του στόχου 2% της ΕΚΤ.

Ο Πάολο Γρινάνι, ανώτερος οικονομολόγος στην Oxford Economics, ανέφερε ότι τα στοιχεία της ημέρας σκιαγραφούν «μια μικτή εικόνα για την ευρωζώνη με τάσεις στασιμοπληθωρισμού».

Η ενέργεια εξακολουθεί να σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος, είπε, όμως υπάρχουν «ανησυχητικές ενδείξεις ότι το ενεργειακό σοκ διαχέεται γρήγορα σε πιο επίμονα στοιχεία».

Με την ανάπτυξη της ευρωζώνης να διατηρείται στο 0,4% στο γ΄ τρίμηνο, η Oxford Economics εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια ακόμη δύο φορές.

Θα αυξήσει ξανά η ΕΚΤ τα επιτόκια;

Την Πέμπτη, η ΕΚΤ διατήρησε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%, μετά από μια αύξηση τον Σεπτέμβριο. Η Κριστίν Λαγκάρντ ανέφερε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συζήτησαν για μια ακόμη αύξηση, αλλά συμφώνησαν ομόφωνα να περιμένουν.

Η συνεδρίαση επισκιάστηκε από την ανακοίνωσή της ότι θα παραιτηθεί τον Φεβρουάριο, εννέα μήνες πριν από τη λήξη της θητείας της.

Ο Μάθιου Ράιαν, επικεφαλής στρατηγικής αγορών στην εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Ebury, ανέφερε σε σχόλια μέσω email ότι μια αύξηση τον Δεκέμβριο παραμένει «ένα πολύ πιθανό σενάριο».

Πρόσθεσε ότι μια παρατεταμένη διαδικασία αναζήτησης διαδόχου της Λαγκάρντ «θα μπορούσε να εισαγάγει μεταβλητότητα στις αγορές σε μια ήδη εύθραυστη συγκυρία».

Ο Νέλις σημείωσε ότι η ΕΚΤ βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Τα χρόνια αναιμικής ανάπτυξης συνηγορούν υπέρ της διατήρησης υποστηρικτικού κόστους δανεισμού, αλλά με τις πιέσεις στις τιμές να εντείνονται, η κεντρική τράπεζα «ενδέχεται να αναγκαστεί να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου».

Τα στοιχεία της Παρασκευής αναδεικνύουν και τις δύο πλευρές αυτού του διλήμματος.

Στη Γερμανία, μια στοχευμένη μείωση φόρου ήταν αρκετή για να περιορίσει τον πληθωρισμό. Στην Ιταλία, το ενεργειακό σοκ ήδη αποτυπώνεται στα ποσά που πληρώνουν οι οικογένειες για τρόφιμα και ταξίδια.

Το ποια από αυτές τις δύο ιστορίες θα εξαπλωθεί στον υπόλοιπο χώρο της ευρωζώνης μπορεί να καθορίσει μέχρι πού θα χρειαστεί να φτάσει η ΕΚΤ.