Ο Μανουτσέρ Μοττάκι, πρώην ΥΠΕΞ του Αχμαντινετζάντ, δήλωσε στο Euronews ότι το Ναυτικό των Φρουρών ακινητοποιεί καθημερινά πλοία για να σταματήσει την παράνομη διέλευση και κάλεσε την Ουάσινγκτον να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό της ιρανικής οικονομίας.
Μη βιώσιμη χαρακτήρισε την αντιπαράθεση στα Στενά του Ορμούζ ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας στο Euronews, καθώς το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέχιζαν τους παράλληλους ναυτικούς αποκλεισμούς τους και φορτηγά πλοία ακινητοποιούνταν καθημερινά στον κρίσιμο αυτό θαλάσσιο δρόμο.
«Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί», είπε στο Euronews ο Μανουτσέρ Μοτακί, βουλευτής του ιρανικού κοινοβουλίου και υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του πρώην προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.
«Το άμεσο εμπόδιο για να ξεπεράσουμε αυτή την κατάσταση είναι ο αποκλεισμός, ένας αποκλεισμός που οι Αμερικανοί εφαρμόζουν παράνομα, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου».
Δικό της αποκλεισμό έχει επιβάλει η Τεχεράνη, δηλώνοντας ότι θα επιτρέπει σε πλοία από την Κίνα, την Ινδία, το Ιράκ και το Κατάρ να διέρχονται ελεύθερα από τα στενά, ενώ θα μπλοκάρει ή θα στοχοποιεί πλοία από χώρες που θεωρεί ευθυγραμμισμένες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Μοτακί είπε ότι το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC Navy) τις τελευταίες 10 ημέρες εργαζόταν για να φτάσει στο μηδέν η μη εξουσιοδοτημένη διέλευση από τα στενά.
«Κάθε μέρα, τρία, τέσσερα, πέντε ή και επτά πλοία ακινητοποιούνται ή μένουν ακυβέρνητα στη θάλασσα ως αποτέλεσμα επαφών με νάρκες ή με βλήματα από ντρόουν και πυραύλους», είπε.
Ως βασική αιτία της περιφερειακής κρίσης περιέγραψε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. «Πριν από τον πόλεμο, τα στενά ήταν ανοιχτά και όλη η θαλάσσια κυκλοφορία διεξαγόταν κανονικά. Η Ευρώπη, η Ασία, η Λατινική Αμερική και η Αφρική πραγματοποιούσαν τις θαλάσσιες μεταφορές τους μέσω του Περσικού Κόλπου και των Στενών του Ορμούζ», είπε ο Μοτακί.
Ζήτησε από την Ουάσιγκτον να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό, θέτοντάς το ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των συνομιλιών.
«Μετά από αυτή την ήττα που υπέστη ο (πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ) Τραμπ και το κόμμα του στις αμερικανικές εκλογές, θεωρώ ότι πρέπει να τους καταστήσουμε απολύτως σαφές ότι δεσμεύονται να εφαρμόσουν το μνημόνιο κατανόησης και ότι, ως πρώτο βήμα, πρέπει να άρουν αυτόν τον αποκλεισμό», είπε ο Μοτακί.
«Προσωπικά, πιστεύω ότι για να ξεπεράσουμε μια κατάσταση ούτε πολέμου ούτε ειρήνης, πρέπει να βάλουμε τέλος σε αυτόν τον αποκλεισμό».
Η συνέντευξη έγινε ενώ ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν (Supreme National Security Council), ταξίδευε στη Ρωσία για συνάντηση με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης προσκείμενα στο IRGC, φέρεται να μεταφέρει μήνυμα από τον αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, με βασικό θέμα των συνομιλιών το πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος.
Ο Ρεζαΐ είχε προηγουμένως αναφέρει στον αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Τζέι Ντι Βανς, απαντώντας σε επιστολή του, ότι οι προτάσεις της Ουάσιγκτον δεν ήταν πειστικές και ότι οι όροι της Τεχεράνης για την επαναλειτουργία των στενών πρέπει να ικανοποιηθούν πλήρως.
Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών άνοιξαν ρήγματα εντός της κυβέρνησης Τραμπ για τον πόλεμο. Ο Βανς έδωσε στη δημοσιότητα, την Τετάρτη, μια εκτενή δήλωση, στην οποία απέδιδε ευθέως τη βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στον πόλεμο με το Ιράν, λέγοντας ότι ψηφοφόροι που είχαν στηρίξει τον Τραμπ το 2024 στράφηκαν εναντίον του κόμματος λόγω της απόφασης να εξαπολυθούν πλήγματα κατά του Ιράν.
Ο Τραμπ αναγνώρισε την Τετάρτη ότι ο πόλεμος συνέβαλε στην ήττα, αλλά επέμεινε ότι θα έπαιρνε ξανά την ίδια απόφαση, προσθέτοντας ότι δεν έχει άμεσα σχέδια για επίθεση στο Ιράν, χωρίς όμως να αποκλείει περαιτέρω χρήση στρατιωτικής ισχύος. Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι μια μεγάλη κοινή στρατιωτική επιχείρηση με το Ισραήλ παραμένει υπό εξέταση.
Με ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Γκαλιμπάφ απευθύνθηκε απευθείας στον Βανς.
«Το αφεντικό σου προετοιμάζει το επόμενο στάδιο του πολέμου, ενώ η Αμερική βρίσκεται ένα βήμα πριν πέσει στη φωτιά του Ισραήλ», είπε ο Γκαλιμπάφ. «Άσε τις ομιλίες. Γιατί δεν λες αυτά τα πράγματα στο αφεντικό σου;»
Η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά μόνο όταν η Ουάσιγκτον αποδεχθεί επτά όρους, ανάμεσά τους τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, την άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων, την αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και τη διακοπή του ευρύτερου πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το στενό θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν είναι η μόνη θαλάσσια έξοδος από τον Περσικό Κόλπο και μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.