Το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών δικαιολόγησε την προσφορά της ανταμοιβής επικαλούμενο «κενά στις πληροφορίες που αφορούν τις ιρανικές πυρηνικές δραστηριότητες».
Σε μια ενέργεια με ιδιαίτερη κυρίως συμβολική σημασία, οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέφεραν αμοιβή έως και 20 εκατ. δολάρια, καθώς και τη δυνατότητα παροχής νέου τόπου διαμονής, σε όποιον προσφέρει πληροφορίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X ότι το πρόγραμμα «Ανταμοιβές για τη Δικαιοσύνη» του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών προσφέρει αμοιβή έως και 20 εκατ. δολάρια για πληροφορίες σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Διευκρίνισε ότι οι ζητούμενες πληροφορίες μπορεί να περιλαμβάνουν τοποθεσίες πυρηνικών εγκαταστάσεων και τον εξοπλισμό τους, καθώς και τα πρόσωπα που συνδέονται με αυτές, μεταξύ των οποίων επιστήμονες και εργαζόμενοι σε επιστημονικούς χώρους, καθώς και τις μετακινήσεις αυτών των προσώπων, του εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, η ανάρτηση συνοδεύτηκε από σύνδεσμο προς τον ιστότοπο του προγράμματος, που επιτρέπει την υποβολή πληροφοριών στις αμερικανικές αρχές.
Το πρόγραμμα «Ανταμοιβές για τη Δικαιοσύνη» δημιουργήθηκε το 1984 και αποτελεί πρωτοβουλία του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, η οποία προσφέρει χρηματικές ανταμοιβές για πληροφορίες που συμβάλλουν στην προστασία των αμερικανικών συμφερόντων και της αμερικανικής εθνικής ασφάλειας.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ αιτιολόγησε την προκήρυξη της αμοιβής με την ύπαρξη «κενών στις πληροφορίες που αφορούν τις ιρανικές πυρηνικές δραστηριότητες», επισημαίνοντας ότι η μη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τις υποχρεώσεις της ως προς τις εγγυήσεις έναντι της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας είχε ως αποτέλεσμα η Υπηρεσία να στερηθεί τη συνεχή πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την παραγωγή του Ιράν και τα αποθέματά του σε βασικά εξαρτήματα, μεταξύ των οποίων οι φυγοκεντρητές.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας είχε αναφέρει, σε έκθεση που δημοσιεύτηκε το 2024, ότι είχε χάσει τη δυνατότητα να παρακολουθεί την παραγωγή και τα αποθέματα του Ιράν σε φυγοκεντρητές και τα εξαρτήματά τους, καθώς και ορισμένα υλικά που συνδέονται με τον κύκλο του πυρηνικού καυσίμου, μετά την παύση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης και επαλήθευσης που συνδέονταν με τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Δυσκολότερος έγινε ο διεθνής έλεγχος μετά τα στρατιωτικά πλήγματα που είχαν στόχο ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025.
Τον Σεπτέμβριο του 2026, ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας Ραφαέλ Γκρόσι είπε ότι η Υπηρεσία δεν έχει λάβει πληροφορίες από το Ιράν σχετικά με την κατάσταση των δηλωμένων πυρηνικών υλικών και εγκαταστάσεων, ούτε μπόρεσε να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά για επιτόπιους ελέγχους.
Πρόσθεσε ότι η Υπηρεσία έχει χάσει εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο τη συνεχή εικόνα για τα δηλωμένα αποθέματα ουρανίου χαμηλού και υψηλού εμπλουτισμού, συμπεριλαμβανομένου ουρανίου εμπλουτισμένου έως και σε ποσοστό 60% σε εγκαταστάσεις που επλήγησαν από τις στρατιωτικές επιθέσεις.
Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα: Κύριο σημείο τριβής
Κύριο σημείο αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον αποτελεί το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, καθώς το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να αναπτύσσει πυρηνική τεχνολογία, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν να το αποτρέψουν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου που δεν έχει ακόμη τερματιστεί, το πυρηνικό ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων που αποσκοπούν στον τερματισμό της σύγκρουσης, καθώς κάθε πιθανή συμφωνία συνδέεται με το μέλλον των ιρανικών πυρηνικών δραστηριοτήτων, τα επίπεδα εμπλουτισμού του ουρανίου και τις διεθνείς εγγυήσεις για τον χαρακτήρα του προγράμματος.
Κινήσεις για αποκλιμάκωση
Την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι η Τεχεράνη επιθυμεί έντονα να καταλήξει σε συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπραγματεύονται αυτή τη στιγμή μαζί της.
Οι δηλώσεις του συνέπεσαν με την επιβεβαίωση από τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν ότι η κυβέρνησή του συνεχίζει τις προσπάθειες για επίλυση της κρίσης μέσω του διαλόγου.
Στο ίδιο πλαίσιο, το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων «Associated Press» μετέδωσε ότι σε μεσολάβηση του Κατάρ εξετάστηκαν προτάσεις που αποσκοπούν στο να ανοίξουν τον δρόμο για διαπραγματεύσεις σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, οι οποίες περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και την επιστροφή διεθνών επιθεωρητών στις εγκαταστάσεις που έχουν βομβαρδιστεί.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ δήλωσε ότι οι μεσολαβητικές προσπάθειες της χώρας του μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν συνεχίζουν να αποτρέπουν την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση της κατάστασης στην περιοχή, όπως μετέδωσε ο τηλεοπτικός σταθμός Al Jazeera.
Από την άλλη πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να υποστηρίζει ότι τα αμερικανικά πλήγματα προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και δήλωσε την Παρασκευή ότι χωρίς τη στρατιωτική παρέμβαση της Ουάσινγκτον το Ισραήλ δεν θα είχε επιβιώσει, προειδοποιώντας ότι η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη θα οδηγούσε, όπως είπε ο ίδιος, στην καταστροφή της Μέσης Ανατολής.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα είχε αναφέρει ότι η κυβέρνησή του εξακολουθεί να περιλαμβάνει τον χώρο «Τζαμπάλ αλ-Φας» στο Ιράν στους πιθανούς στόχους της, έναν χώρο που θεωρείται ύποπτος ότι φιλοξενεί υπόγεια οχυρωμένη πυρηνική εγκατάσταση, ενώ η Τεχεράνη διαψεύδει αυτές τις κατηγορίες.
Από την πλευρά του, ο ιρανικός στρατός διαβεβαίωσε ότι είναι ακόμη «πιο ισχυρός» απ’ ό,τι όταν ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κι έτοιμος να ανταποδώσει οποιαδήποτε επίθεση κατά τρόπο «άμεσο» και «χωρίς γεωγραφικό περιορισμό», μετά τις πρόσφατες αμερικανικές απειλές.
Τη νύχτα της Παρασκευής προς Σάββατο, η ιρανική κρατική τηλεόραση έκανε λόγο για δυο εκρήξεις στη νήσο Κεσμ, στο στενό του Ορμούζ. Το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim από την πλευρά του μετέδωσε ότι το νησί χτυπήθηκε από δυο πυραύλους.
Χωρίς να επιβεβαιώσει τις πληροφορίες αυτές, ο ιρανικός στρατός, που επικαλέστηκαν ΜΜΕ, ανακοίνωσε πως κατέστρεψε αμερικανικό στρατιωτικό drone πάνω από το νησί.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού επανέλαβε χθες πως το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, κυρίως για τις εξαγωγές υδρογονανθράκων στις παγκόσμιες αγορές, δεν θα ανοίξει παρά μόνο αν η Ουάσιγκτον αποδεχτεί τους όρους που θέτει η Τεχεράνη.
Το Ιράν έχει δηλώσει επανειλημμένα έτοιμο να ανοίξει το στενό άμεσα, αν οι ΗΠΑ αποδεχτούν σειρά μέτρων, όπως η κατάπαυση του πυρός στο σύνολο των μετώπων στην περιφέρεια, το ξεπάγωμα πόρων του στο εξωτερικό, η άρση των κυρώσεων στον πετρελαϊκό του τομέα, καθώς και η άρση του αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο. Η Ουάσιγκτον ως τώρα αρνείται.
Ελλείψει σαφήνειας για τις προθέσεις του αμερικανού προέδρου έναντι του Ιράν μετά την εκλογική πανωλεθρία του την Τρίτη, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ δεν σταματά να προειδοποιεί ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα εξαπλωθεί περαιτέρω αν ξαναρχίσουν αμερικανοί βομβαρδισμοί.
Ήδη είχε αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο αλλαγής της πολιτικής των ΗΠΑ, κρίνοντας πως όσοι την περιμένουν «πλανώνται» πλάνη οικτράν.