Η Γερουσία της Παραγουάης ενέκρινε ομόφωνα την καθαίρεση του προέδρου, κατηγορούμενου για παρατυπίες που σχετίζονται με την τράπεζα Ueno - Χιλιάδες πολίτες ζητούν πίσω τις αποταμιεύσεις τους.
Ο Σαντιάγο Πένια αποπέμφθηκε την Παρασκευή από τα καθήκοντά του ως πρόεδρος της Παραγουάης και τέθηκε σε κατ' οίκον περιορισμό, με τις καταγγελίες εναντίον του για αδικήματα που συνδέονται με την κατάρρευση της τράπεζας Ueno, η οποία άφησε εκατομμύρια πολίτες χωρίς πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι 44 παρόντες γερουσιαστές ψήφισαν υπέρ της αποπομπής του για κακή άσκηση των καθηκόντων του. Έτσι ο Πένια έγινε ο δεύτερος πρόεδρος της Παραγουάης που απομακρύνεται μέσω πολιτικής δίκης από το τέλος της δικτατορίας του Αλφρέδο Στρέσνερ, το 1989. Η απόφαση προκάλεσε πανηγυρισμούς έξω από το Κογκρέσο, όπου χιλιάδες διαδηλωτές απαιτούσαν να αποδοθούν ευθύνες για την οικονομική κρίση.
Οι αρχές διέταξαν τον Πένια να παραμείνει στην κατοικία του στην Ασουνσιόν μέχρι να παρουσιαστεί ενώπιον της Εισαγγελίας. Ο πλέον πρώην πρόεδρος αντιμετωπίζει κατηγορίες που θα μπορούσαν να επιφέρουν ποινές έως και 10 χρόνια φυλάκισης.
Οι γερουσιαστές καταλογίζουν στον Πένια ότι φέρεται να χρησιμοποίησε την πολιτική του επιρροή για να κατευθύνει εκατοντάδες εκατ. δολάρια από δημόσιους πόρους προς την τράπεζα Ueno, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές αγνοούσαν χρηματοοικονομικές συναλλαγές υψηλού κινδύνου. Ο αποπεμφθείς πρόεδρος αρνείται ότι έχει διαπράξει παρατυπίες.
Η Εισαγγελία διέταξε επίσης τη σύλληψη του Κάρλος Καρβάλιο, πρώην επικεφαλής της χρηματοπιστωτικής εταιρείας που αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία της Ueno και ο οποίος διορίστηκε από τον Πένια το 2023 πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας. Μετά την αποπομπή Πένια, ο αντιπρόεδρος Πέδρο Αλιανά ανέλαβε την προεδρία της Παραγουάης για να ολοκληρώσει τη θητεία έως τον Αύγουστο του 2028. Ο Αλιανά επίσης τελεί υπό έρευνα για τις πιθανές σχέσεις του με την τράπεζα.
Κρίση της τράπεζας Ueno: εκατομμύρια Παραγουανοί σε απόγνωση
Η παρέμβαση στην τράπεζα Ueno εμπόδισε τους πελάτες της να κάνουν αναλήψεις μετρητών, να αποκτήσουν πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους ή να χρησιμοποιήσουν τις τραπεζικές τους κάρτες. Η τράπεζα είχε γνωρίσει ραγδαία ανάπτυξη χάρη σε στρατηγική που απευθυνόταν σε άτομα χαμηλού εισοδήματος και σε ανθρώπους χωρίς προηγούμενη πρόσβαση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Σύμφωνα με την ίδια την τράπεζα, περισσότεροι από 1 εκατ. Παραγουανοί άνοιξαν εκεί τον πρώτο τους λογαριασμό.
Οι επιπτώσεις επηρέασαν επίσης την απασχόληση και τα δημόσια οικονομικά. Μια εφαρμογή μεταφορών ανέστειλε τη λειτουργία της, αφήνοντας χωρίς δουλειά 3.000 οδηγούς, ενώ 21 εκατ. δολάρια που είχαν διατεθεί για δημόσια έργα μπλοκαρίστηκαν. Η κρίση προκάλεσε ακόμη ζημίες στα κρατικά ομόλογα και υποτίμηση του τοπικού νομίσματος "γκουαρανί" έναντι του δολαρίου.
Πότε θα πάρουν τα χρήματά τους πίσω οι πελάτες της Ueno;
Ορισμένοι καταθέτες άρχισαν να ανακτούν τα χρήματά τους, αρχικά όσοι έχουν καταθέσεις έως 10 εκατ. γκουαρανί, που αντιστοιχούν περίπου σε 1.500 δολάρια (περίπου 1.300 ευρώ).
Η κεντρική τράπεζα διαβεβαιώνει ότι οι καταθέσεις είναι εγγυημένες έως περίπου 35.000 δολάρια, κάλυψη που αφορά το 97% των πελατών. Υποστηρίζει επίσης ότι πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό και ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει σταθερό.
Παράλληλα, απαγγέλθηκαν κατηγορίες εναντίον 27 ατόμων για φερόμενα χρηματοοικονομικά αδικήματα, μεταξύ των οποίων ο Μιγκέλ Βάσκες, ιδρυτής και πρώην διευθύνων σύμβουλος της Ueno, ο οποίος προφυλακίστηκε.
Οι δεσμοί του Σαντιάγο Πένια με την τράπεζα Ueno
Μέσα σε λίγα χρόνια η τράπεζα Ueno, από μια σχετικά άγνωστη χρηματοπιστωτική εταιρεία, εξελίχθηκε σε έναν από τους βασικούς τραπεζικούς ομίλους της Παραγουάης, ενισχυμένη από περισσότερα από 800 εκατ. δολάρια σε δημόσιους πόρους.
Στις κατηγορίες σε βάρος του Πένια περιλαμβάνεται η προηγούμενη μετοχική συμμετοχή του στην εταιρεία-μητρική της τράπεζας, ο διορισμός του Καρβάλιο στην ηγεσία της κεντρικής τράπεζας και η έγκριση καταθέσεων ύψους 355 εκατ. δολαρίων από το κρατικό συνταξιοδοτικό ταμείο, φερόμενα πάνω από τα νόμιμα όρια.
Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτές οι πολιτικές διασυνδέσεις συνέβαλαν στο να προστατευθεί η τράπεζα από αυστηρότερη εποπτεία.
Ο Οράσιο Κάρτες και η πολιτική πτώση Πένια
Η αποπομπή σημαδεύτηκε επίσης από τη ρήξη μεταξύ του Πένια και του πρώην μέντορά του, του πρώην προέδρου Οράσιο Κάρτες, επικεφαλής του κόμματος "Κολόραντο". Ο Κάρτες είχε προωθήσει την πολιτική πορεία του Πένια, όμως οι εντάσεις κλιμακώθηκαν όταν ο τότε πρόεδρος επιχείρησε να οικοδομήσει τη δική του βάση ισχύος.
Τον Σεπτέμβριο, γερουσιαστές προσκείμενοι στον Κάρτες άρχισαν να αμφισβητούν τις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες της Ueno. Μετά την κατάρρευση της τράπεζας, ο πρώην πρόεδρος απέσυρε την υποστήριξή του στον Πένια και ζήτησε δημόσια την αποπομπή του. «Ο Κάρτες έβαλε το τελευταίο καρφί στο φέρετρο», δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Associated Press ο ειδικός σε θέματα Παραγουάης στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ Άντριου Νίκσον.
Η πτώση του Πένια αφήνει την Παραγουάη αντιμέτωπη με μια βαθιά θεσμική και οικονομική κρίση, με τη νέα κυβέρνηση να καλείται να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, να εγγυηθεί τις αποταμιεύσεις και να ξεκαθαρίσει τις ευθύνες για την τραπεζική κατάρρευση.