Στις 9.11.1989 οι Γερμανοί γιόρταζαν το άνοιγμα των εσωτερικών συνόρων, ενώ δεκαετίες πριν είχαν γίνει πογκρόμ σε εβραίους - Ο καγκελάριος Μερτς μιλά για «σκοτεινότερες και ευτυχέστερες μέρες»
Σαν σήμερα πριν από 37 χρόνια, ο Γκίντερ Σαμπόφσκι, μέλος του Πολιτικού Γραφείου, ανακοίνωσε στους πολίτες της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας (ΛΔΓ - DDR) το άνοιγμα των συνόρων προς το Δυτικό Βερολίνο και προς το σύνολο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας. Μίλησε για μια νέα ρύθμιση και, σε ερώτηση στη συνέντευξη Τύπου για το πότε θα ίσχυε, απάντησε: «Από τώρα, αμέσως».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η ΛΔΓ ανοίγει τα σύνορα», έγραφαν διάφορες έκτακτες ειδήσεις των γερμανικών μέσων το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου. Ο κόσμος έτρεξε προς το Τείχος, που περνούσε μέσα από το Βερολίνο και διέσχιζε σε μήκος 1.400 χιλιομέτρων ολόκληρη τη Γερμανία. Άνθρωποι σκαρφάλωσαν στο Τείχος του Βερολίνου και έπεφταν ο ένας στην αγκαλιά του άλλου.
Πώς οι κάτοικοι κοντά στο Τείχος του Βερολίνου βίωσαν το τέλος του
Το έζησε και η Ανατολικοβερολινέζα Ντάγκμαρ Σίμντορν. Στις 9 Νοεμβρίου 1989, γύριζε μόλις από το νεκροταφείο στη γωνία, όπου είχε επισκεφθεί τον τάφο του συζύγου της, όταν είδε τι συνέβαινε στη γειτονιά της, στο συγκρότημα συνόρων της οδού Μπερνάουερ. «Ήταν σαν την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων», λέει η 88χρονη σε συνέντευξή της στο Euronews το 2019. «Ήσουν εκεί και κοιτούσες με το στόμα ανοιχτό».
Πρόκειται για εικόνες που ανήκουν στη συλλογική γερμανική μνήμη. «Το ότι αυτό το Τείχος ξαφνικά έγινε διαπερατό, ήταν ένα αίσθημα σαν να αιωρείσαι. Κάτι τόσο όμορφο. Όλο το παρελθόν έπεφτε πάνω σου. Ένιωθες σαν να σου είχαν δώσει φτερά. Υπέροχο», συνεχίζει η Σίμντορν.
Περίπου 30 χρόνια μετά την Πτώση του Τείχους, είχε ήδη καταλήξει: «Τώρα όλοι έχουν πια ενωθεί κανονικά, νομίζω».
Από τις 4 Νοεμβρίου 1989 και έπειτα, συναντιούνταν τακτικά άνθρωποι σε διαμαρτυρίες, με στόχο να τερματιστεί η γερμανική διαίρεση. Ξεκινώντας με 1.000 ανθρώπους στη Λειψία, έναν μήνα αργότερα βρίσκονταν, σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου 500.000 άνθρωποι στην πλατεία Αλεξάντερπλατς, για να στηρίξουν την Ειρηνική Επανάσταση. Λίγες ημέρες μετά αποφασίστηκε το τέλος του Τείχους.
Η πολιτική καλεί στην προστασία της δημοκρατίας
«Η Πτώση του Τείχους και οι επακόλουθες διαπραγματεύσεις για την ενότητα είναι το αποτέλεσμα της δημοκρατικής αυτοενδυνάμωσης των Ανατολικογερμανών», δήλωσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του SPD στο Μπούντεσταγκ με αφορμή τη συμπλήρωση 37 ετών. Σύμφωνα με το κόμμα, δεν πρόκειται για μια τυπική επέτειο, αλλά για ένα εξαιρετικά επίκαιρο θέμα.
Η Ειρηνική Επανάσταση έχει ακόμη σημερινές αναφορές. «Βλέπουμε ότι και σήμερα, ιδίως οι νέοι, επιλέγουν τη διαμαρτυρία ως μορφή, για να στρέψουν την προσοχή στα ζητήματα που τους απασχολούν», αναφέρεται σε ανακοίνωση. Η Πτώση του Τείχους έδειξε ότι οι ειρηνικές διαδηλώσεις μπορούν να είναι επιτυχημένες.
«Η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι ποτέ αυτονόητες», όπως τόνισε για την επέτειο των 37 ετών από την Πτώση του Τείχους και ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (CDU). Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X χαρακτήρισε την 9η Νοεμβρίου ως «τις σκοτεινότερες και τις ευτυχέστερες ώρες της ιστορίας μας».
Ο Μερτς καλεί σε προστασία της δημοκρατίας. Το απόγευμα, ο καγκελάριος σκοπεύει, μαζί με τον πρωθυπουργό της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ (CSU) και την πρόεδρο του κοινοβουλίου Ίλζε Άιγκνερ (CSU), να παραστεί σε εορταστική εκδήλωση για τα 20 χρόνια της κύριας συναγωγής Οέλ Γιάκομπ στο Μόναχο.
Και η εντεταλμένη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για την Ανατολική Γερμανία, Ελίζαμπετ Κάιζερ, καλεί σε υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών. Αυτές, όπως είπε η Κάιζερ στην Rheinische Post, βρίσκονται εκ νέου υπό πίεση, ιδίως στα ανατολικογερμανικά ομόσπονδα κρατίδια.
Ο υφυπουργός για θέματα Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ προειδοποίησε για αναθεώρηση της ιστορίας και μια εξιδανίκευση της ΛΔΓ. Όποιος μετατρέψει εκ των υστέρων τη δικτατορία του SED σε έναν δήθεν ανέφελο κόσμο, αγνοεί ιστορικά γεγονότα και προσβάλλει τα θύματα, αναφέρεται σε ανακοίνωση για την 37η επέτειο από την Πτώση του Τείχους.
Για τις 9 Νοεμβρίου έχουν προγραμματιστεί πολλές εκδηλώσεις μνήμης. Μεταξύ άλλων, ο κυβερνών δήμαρχος του Βερολίνου Κάι Βέγκνερ αναμένεται να μιλήσει στο Τείχος. Ο ομοσπονδιακός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ θα θυμίσει στη Βαϊμάρη τα τρία γεγονότα που σφραγίζουν στην ιστορία της Γερμανίας την ημερομηνία της 9ης Νοεμβρίου.
Το 1918 κηρύχθηκε η Δημοκρατία, το 1938 σημειώθηκαν τα πογκρόμ εναντίον του εβραϊκού πληθυσμού και το 1989 έπεσε τελικά το Τείχος. Ο Σταϊνμάιερ καλεί να τιμηθεί η 9η Νοεμβρίου ως ημέρα περισυλλογής για τη χώρα.
Μικρά κομμάτια του Τείχους στάλθηκαν, παρεμπιπτόντως, επανειλημμένα ως δώρα σε άλλα κράτη. Έτσι, μπορεί κανείς για παράδειγμα και στην αλβανική πρωτεύουσα, λίγο μακριά από τα κυβερνητικά κτίρια, να βρει ένα τμήμα του Τείχους του Βερολίνου. Ένα κομμάτι αυτής της γερμανικής ιστορίας βρίσκεται επίσης στη Γαλλία, στην Ισπανία και στη Λιθουανία, όπως και συνολικά σε περισσότερες από 60 χώρες του κόσμου.