Από ψευδείς ειδοποιήσεις μέχρι δωρεάν δοκιμές που σιωπηρά μετατρέπονται σε επί πληρωμή συνδρομές, ο πολυαναμενόμενος Νόμος για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη της Επιτροπής θα κατονομάζει και θα απαγορεύει τις παγίδες που κρατούν τους χρήστες να κλικάρουν, να ξοδεύουν και να παραμένουν συνδρομητές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να απαγορεύσει πλήρως δέκα παραπλανητικά σχέδια ιστοσελίδων και εφαρμογών, από ψευδείς ισχυρισμούς ότι τα αποθέματα εξαντλούνται μέχρι προεπιλεγμένα πρόσθετα και επίμονα αναδυόμενα παράθυρα, σύμφωνα με σχέδιο της Πράξης Ψηφιακής Δικαιοσύνης (Digital Fairness Act) που έχει δει το Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η πρόταση, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί την Τετάρτη, θα απαγορεύει επίσης τα loot boxes και τις λειτουργίες pay-to-win για παιδιά σε βιντεοπαιχνίδια, θα απαιτεί ένα κουμπί «τερματισμός της σύμβασης εδώ» για διαδικτυακές συνδρομές και θα επιτρέπει στην Επιτροπή να επιβάλλει πρόστιμα έως και 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών των εταιρειών.
Η ανάλυση επιπτώσεων της Επιτροπής εκτιμά ότι οι κανόνες θα γλιτώσουν τους καταναλωτές από οικονομικές απώλειες 88,4 δισ. ευρώ μεταξύ 2025 και 2035. Συμπεριλαμβάνοντας τον χρόνο που χάνεται λόγω αθέμιτων πρακτικών, υπολογίζει το ετήσιο όφελος σε 13,7 δισ. ευρώ, έναντι επαναλαμβανόμενου κόστους για τις επιχειρήσεις 678 εκατ. ευρώ τον χρόνο, όταν ληφθούν υπόψη οι αλληλεπικαλύψεις μεταξύ των μέτρων.
Το σχέδιο θα αντικαταστήσει την Οδηγία του 2005 για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές με κανονισμό που θα εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα 27 κράτη μέλη.
Στην καρδιά του κειμένου βρίσκεται μια νέα λίστα με «σκοτεινά μοτίβα» που θεωρούνται αθέμιτα σε κάθε περίπτωση, κάτι που σημαίνει ότι οι αρχές δεν θα χρειάζεται πλέον να αποδεικνύουν τη ζημία κατά περίπτωση. Η λίστα καλύπτει:
- το να είναι δυσανάλογα δυσκολότερη η ακύρωση μιας υπηρεσίας από την εγγραφή σε αυτήν
- την απόκρυψη τιμών ή όρων αυτόματης ανανέωσης
- την ψευδή υποδήλωση ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση
- ψευδείς ή ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς για τη διαθεσιμότητα ή τη δημοφιλία ενός προϊόντος
- προειδοποιήσεις περί περιορισμένης διαθεσιμότητας που επαναλαμβάνονται σε όλη τη διαδικασία ολοκλήρωσης της αγοράς
- προεπιλεγμένες επιλογές που προσθέτουν επιπλέον προϊόντα ή ποσότητες
- την παρουσίαση της άρνησης ως λανθασμένης επιλογής
- την επαναλαμβανόμενη πίεση στους καταναλωτές να αλλάξουν μια ήδη ληφθείσα απόφαση
- τη χρήση μπερδεμένων διπλών αρνήσεων
- ψεύτικες ειδοποιήσεις που υπονοούν ότι κάποιος έχει επικοινωνήσει με τον χρήστη
Η Επιτροπή θα μπορεί να προσθέτει νέα τεχνάσματα στη λίστα χωρίς να επιστρέφει στους νομοθέτες.
Το σχέδιο απαγορεύει επίσης την πρακτική του drip pricing, όπου αναπόφευκτες χρεώσεις εμφανίζονται μόνο στο στάδιο του ταμείου. Απαγορεύει τις εκπτώσεις τύπου «ήταν/τώρα» που υπολογίζονται με βάση τη συνιστώμενη τιμή του κατασκευαστή και όχι την πραγματική τιμή ενός ανταγωνιστή και εντάσσει σε μαύρη λίστα παραπλανητικούς ισχυρισμούς από dropshippers.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα παιδιά. Τα επί πληρωμή loot boxes και οι μηχανισμοί pay-to-win θα απαγορεύονται για ανηλίκους στα βιντεοπαιχνίδια. Τα εντός παιχνιδιού νομίσματα θα πρέπει να εμφανίζουν την αξία τους σε πραγματικό χρήμα και να είναι απενεργοποιημένα από προεπιλογή για τα παιδιά, εκτός αν εγκριθούν από γονέα.
Η διαφήμιση που βασίζεται σε προφίλ ανηλίκων θα απαγορεύεται για όλους τους εμπόρους, όχι μόνο για τις μεγάλες πλατφόρμες που καλύπτονται ήδη από την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act).
Όλοι οι χρήστες θα αποκτούν το δικαίωμα να απενεργοποιούν την αυτόματη αναπαραγωγή, τις ειδοποιήσεις που δεν σχετίζονται με τη δική τους δραστηριότητα, τα «σερί» επιβράβευσης και τις λειτουργίες chatbot που προσομοιώνουν σχέσεις για να κρατούν τους ανθρώπους σε διαρκή ενασχόληση.
Οι δωρεάν δοκιμές δεν θα μπορούν πλέον να μετατρέπονται σιωπηρά σε επί πληρωμή συνδρομές, εκτός αν ο καταναλωτής συμφωνήσει ενεργά. Οι πελάτες θα λαμβάνουν επίσης υπενθυμίσεις πριν από τις αυτόματες ανανεώσεις και θα έχουν το δικαίωμα να μιλούν με άνθρωπο στην εξυπηρέτηση πελατών.
Για πρώτη φορά στο δίκαιο προστασίας καταναλωτή της ΕΕ, το σχέδιο θέτει κανόνες για πράκτορες αγορών με Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Οι χρήστες θα επιλέγουν ποιες αγορές πρέπει να εγκρίνουν οι ίδιοι και οι πράκτορες θα υποχρεούνται να αποκαλύπτουν τις χορηγούμενες προτάσεις.
Ο κανονισμός θα εφαρμόζεται 12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος του. Πρέπει πρώτα να συμφωνηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη.
Αντιδράσεις από τη Γερμανία
Η πρόταση ήδη συναντά αντιδράσεις από το Βερολίνο. Σε έγγραφο τύπου non-paper με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου, που ανέφερε το πρακτορείο Agence Europe, η γερμανική κυβέρνηση υποστήριξε ότι οι υφιστάμενες οδηγίες για τους καταναλωτές θα έπρεπε να τροποποιηθούν αντί να δημιουργηθεί ένας νέος οριζόντιος νόμος.
Ανέφερε επίσης ότι το επιχείρημα για τη μετατροπή της Οδηγίας για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές σε κανονισμό «δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί επαρκώς».
Ο Επίτροπος Καταναλωτών Μάικλ ΜακΓκραθ, που χειρίζεται τον φάκελο, έχει επιχειρήσει να καθησυχάσει τη βιομηχανία.
Μιλώντας σε σύνοδο κορυφής λιανικού εμπορίου στις Βρυξέλλες πέρυσι, όπως μετέδωσε το Euronews, περιέγραψε τον νόμο ως «μια πρωτοβουλία που είναι ταυτόχρονα υπέρ των καταναλωτών και υπέρ των επιχειρήσεων» και υποστήριξε ότι θα μειώσει τα διοικητικά βάρη.