Η αποκατάσταση απειλούμενων ειδών σαλαχιών αποτελεί μία από τις δράσεις του Thermaikos Biodiversity Project, το οποίο ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια και αρχικά αφορούσε μόνο τα δελφίνια του Βορείου Αιγαίου
Μια δεύτερη ευκαιρία επιβίωσης αποκτούν σπάνια και ευάλωτα σαλάχια στον Θερμαϊκό Κόλπο, μέσα από μια πρωτοβουλία προστασίας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Η κάμερα του Euronews κατέγραψε τις πρώτες κινήσεις ενός νεογέννητου σαλαχιού του είδους Καλκανόβατος, λίγα μόλις λεπτά μετά την εκκόλαψή του σε ειδικά διαμορφωμένο ενυδρείο στη Χαλκιδική.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το αυγό του, μαζί με άλλες τέσσερις κάψες αυγών, είχε εντοπιστεί στα δίχτυα ψαράδων και μεταφέρθηκε, στο πλαίσιο του Thermaikos Biodiversity Project, ενός προγράμματος για την προστασία της βιοποικιλότητας στο Βόρειο Αιγαίο, σε ένα ειδικά διαμορφωμένο ενυδρείο. Εκεί, τα αυγά φιλοξενήθηκαν σε ελεγχόμενες συνθήκες, με ειδική επιστημονική ομάδα να παρακολουθεί συστηματικά την ανάπτυξή τους μέχρι τη στιγμή της εκκόλαψης (αλλά και μετά από αυτήν).
Η συγκεκριμένη δράση επιχειρεί να αντιμετωπίσει μία από τις επιπτώσεις της αλιευτικής δραστηριότητας, τα λεγόμενα «παρεμπίπτοντα αλιεύματα». Όταν ένα θηλυκό σαλάχι πιαστεί κατά λάθος στα δίχτυα, το στρες που προκαλείται ενδέχεται να οδηγήσει στην αποβολή των αυγών του, τα οποία συχνά καταλήγουν στη θάλασσα χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους.
Στο ειδικά διαμορφωμένο ενυδρείο, που βρίσκεται εντός των εγκαταστάσεων του ξενοδοχείου Sani στην χερσόνησο της Κασάνδρας, υπάρχει ειδκική φροντίδα ώστε να αναπαράγονται οι περιβαλλοντικές συνθήκες της περιοχής, με στόχο να εξασφαλιστούν οι κατάλληλες θερμοκρασίες και οι προϋποθέσεις αρχικά για την εκκόλαψη και ακλούθως για την επιβίωση των νεογέννητων.
Όπως εξηγεί ο Ζοάο Μπερνάρντο, επιστημονικός υπεύθυνος του Thermaikos Biodiversity Project, το πρόγραμμα δίνει μια δεύτερη ευκαιρία στα αυγά που περισυλλέγονται από τα δίχτυα των ψαράδων. Μετά την εκκόλαψη, τα μικρά σαλάχια παρακολουθούνται στενά, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Lamna στη Βαλένθια, για επιστημονικούς σκοπούς. Ακολουθεί η προετοιμασία τους για την επιστροφή στο φυσικό περιβάλλον.
Λίγες ημέρες αργότερα, με τη συνδρομή δυτών της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea, που δραστηριοποιείται στην προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων και υπό την ομπρέλα της έχει ανατυχθεί το Thermaikos Biodiversity Project, τα νεογέννητα σαλάχια απελευθερώνονται στη θάλασσα. Η επιστροφή τους πραγματοποιείται σε συγκεκριμένο βάθος, όπου η θερμοκρασία και η ποιότητα του νερού προσεγγίζουν τις συνθήκες που είχαν συνηθίσει κατά την παραμονή τους στο ενυδρείο.
Για τα μικρά σαλάχια, η επιστροφή στον Θερμαϊκό σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας διαδρομής. Μπορεί η γέννησή τους να αποτελεί το πρώτο σημαντικό βήμα, ωστόσο η επιβίωση στη θάλασσα παραμένει μια δύσκολη διαδικασία. Έχοντας ωστόσο ξεπεράσει το πρώτο εμπόδιο, που στην περίπτωσή τους ήταν η ίδια τους η γέννηση (που μόνο δεδομένη δεν ήταν), καλούνται τώρα να επιβιώσουν στο φυσικό τους περιβάλλον και να συμβάλουν στη διατήρηση των επόμενων γενεών του είδους τους.
Υπενθυμίζεται ότι τα σαλάχια συγκαταλέγονται στις πλέον απειλούμενες ομάδες ψαριών παγκοσμίως, ενώ η διατήρησή τους συνδέεται άμεσα με την ισορροπία και την υγεία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Σχεδόν τα μισά από τα είδη σαλαχιών στην Ελλάδα κινδυνεύουν με εξαφάνιση σύμφωνα με τον Ελληνικό Κόκκινο Κατάλογο, με την παρεμπίπτουσα αλιεία να αποτελεί την κύρια απειλή για αυτά.
Μέχρι στιγμής, με την διαδικασία που περιγράφτηκε, εκκολάφθηκαν το 2026 δύο μικροί Καλκανόβατοι και έχουν ήδη απελευθερωθεί στο φυσικό τους περιβάλλον, στην περιοχή της Χαλκιδικής, ενώ κι άλλα αυγά βρίσκονται υπό παρακολούθηση και αναμένεται να εκκολαφθούν το επόμενο διάστημα! Αποδείχθηκε έτσι ότι δεν επρόκειτο για μεμονωμένο περιστατικό η περσινή πρώτη επιτυχημένη εκκόλαψη του πρώτου αυγού Καλκανόβατου στην Ελλάδα.
Η αποκατάσταση απειλούμενων ειδών σαλαχιών αποτελεί μία από τις δράσεις του Thermaikos Biodiversity Project. Aξίζει να αναφερθεί ότι αυτό το πρόγραμμα ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια έχοντας ως αρχικό στόχο τη συστηματική παρακολούθηση των δελφινιών του Θερμαϊκού Κόλπου. Όπως αποδικνύεται όμως, πλέον το πρόγραμμα έχει διευρύνει το πεδίο των παρεμβάσεών του, συνδέοντας την επιστημονική έρευνα με την προστασία της θαλάσσιας ζωής και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ανθρώπινης δραστηριότητας.