Από οπωρώνες υψηλής απόδοσης έως σύγχρονη άρδευση και ψηφιακή γεωργία, το Ουζμπεκιστάν μεταμορφώνει τις φάρμες του, επενδύοντας σε εξαγωγές και ασφάλεια τροφίμων.
Η γεωργία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό τμήμα της οικονομίας του Ουζμπεκιστάν, όμως ο κλάδος δέχεται ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις να αυξήσει την παραγωγικότητα, διαχειριζόμενος ταυτόχρονα τους περιορισμένους γαιότοπους και τους υδατικούς πόρους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η κυβέρνηση εισάγει νέες καλλιεργητικές πρακτικές, αρδευτικά συστήματα και ψηφιακές τεχνολογίες, ώστε να βελτιώσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών και να στηρίξει την εγχώρια παραγωγή τροφίμων, βοηθώντας παράλληλα τους παραγωγούς να ανταγωνιστούν στις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τον υπουργό Γεωργίας Ιμπρόχιμ Αμπντουραχμόνοφ, το Ουζμπεκιστάν παράγει περίπου 26 εκατ. τόνους φρούτων και λαχανικών ετησίως, με τα αγροτικά προϊόντα του να φτάνουν σε 92 διεθνείς αγορές.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να αυξήσει τις εξαγωγές τροφίμων στα 10 δισ. δολάρια (8,6 δισ. ευρώ) έως το 2030. Παράλληλα, έχει χαρακτηρίσει την περίοδο 2026–2030 ως προτεραιότητα για την επισιτιστική ασφάλεια, με έμφαση στην εγχώρια παραγωγή και τη μείωση της εξάρτησης από ορισμένες εισαγωγές.
Υψηλότερες αποδόσεις και σύγχρονη δενδροκομία
Μία από τις προτεραιότητες της κυβέρνησης είναι να αυξήσει την αγροτική παραγωγή χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά στην επέκταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων.
«Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση των αποδόσεων μέσα από επιστημονική έρευνα και την εισαγωγή νέων καινοτομιών. Αυτό είναι σημαντικό, πρώτον και κύριον, από την οπτική της επισιτιστικής ασφάλειας», δήλωσε ο Σαμσόντ Εργκάσεφ, επικεφαλής της Γραμματείας του υπουργού Γεωργίας.
Το 2025, το βαμβάκι καλλιεργήθηκε σε περίπου 875.600 εκτάρια, έναντι πάνω από ένα εκατομμύριο εκταρίων τα προηγούμενα χρόνια. Παρά τη μείωση, η παραγωγή έφτασε σχεδόν τα τέσσερα εκατ. τόνους, σύμφωνα με τον Εργκάσεφ.
Πρόσθεσε ότι το Ουζμπεκιστάν συγκόμισε 10 εκατ. τόνους σιτηρών το 2026, εν μέρει χάρη στη βελτίωση της επεξεργασίας σπόρων και των μεθόδων σποράς.
Το Ουζμπεκιστάν διαθέτει περίπου 572.600 εκτάρια οπωρώνες και αμπελώνες, με σχέδια για την ανάπτυξη 172.000 εκταρίων σύγχρονων, υψηλής απόδοσης οπωρώνων την περίοδο 2026–2028.
«Παραδοσιακά, οι οπωρώνες παρήγαγαν επτά έως δέκα τόνους φρούτων ανά εκτάριο. Τώρα, με δέντρα που αναπτύσσονται σε νάνες και ημινάνες υποκείμενες, πετυχαίνουμε 30 έως 35 τόνους και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και 50 έως 60 τόνους», δήλωσε ο Αμπρόρ Τζουράγιεφ, επικεφαλής του Republican Horticulture Development Department.
Σε έναν οπωρώνα 138 εκταρίων όπου καλλιεργούνται μήλα, αχλάδια, δαμάσκηνα, ροδάκινα και βερίκοκα, εφαρμόζονται ήδη σύγχρονες μέθοδοι καλλιέργειας.
Εκπρόσωπος της επιχείρησης, ο Καχραμόν Ιλχομπέκοφ, ανέφερε ότι η φάρμα παράγει κατά μέσο όρο 35 τόνους μήλων ανά εκτάριο.
«Μπορούμε να φτάσουμε τους 50 τόνους, αλλά αυτό ασκεί υπερβολική πίεση στα δέντρα. Στους 30–35 τόνους, παίρνουμε καρπούς με το μέγεθος, το χρώμα και την ποιότητα που θέλουμε», εξήγησε.
Για να ενθαρρύνει τις επενδύσεις, η κυβέρνηση έχει θεσπίσει προνομιακά δάνεια έως 120 εκατ. σουμ (8.873 ευρώ) ανά εκτάριο για την ανάπτυξη οπωρώνων, με διάρκεια δανείου επτά ετών, συμπεριλαμβανομένης τριετούς περιόδου χάριτος.
Οι αγρότες μπορούν επίσης να λάβουν επιδοτήσεις συντήρησης πέντε εκατ. σουμ (370 ευρώ) ανά εκτάριο ετησίως για τρία χρόνια, μαζί με στήριξη για αρδευτικό εξοπλισμό και φυτευτικό υλικό.
Επενδύσεις στην άρδευση και αγροτική τεχνολογία
Η έλλειψη νερού παραμένει μείζον πρόβλημα για τον αγροτικό τομέα του Ουζμπεκιστάν, καθιστώντας την αποτελεσματικότητα της άρδευσης επενδυτική προτεραιότητα.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η γεωργία αντιστοιχεί σε περίπου το 90% της κατανάλωσης νερού στο Ουζμπεκιστάν. Τον Μάιο του 2025, η τράπεζα ενέκρινε έργο 200 εκατ. δολαρίων (172 εκατ. ευρώ) για τον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών υποδομών σε πέντε περιφέρειες.
Το έργο στοχεύει να μειώσει τις ετήσιες απώλειες νερού κατά περίπου 540 εκατ. κυβικά μέτρα και να βελτιώσει τις υπηρεσίες άρδευσης σε 232.000 εκτάρια γεωργικής γης.
Σε επίπεδο εκμετάλλευσης, η στάγδην άρδευση βοηθά τους αγρότες να διαχειρίζονται πιο ακριβώς την κατανάλωση νερού και την εφαρμογή λιπασμάτων.
«Η έλλειψη νερού εξελίσσεται σε ολοένα μεγαλύτερο πρόβλημα. Με τη στάγδην άρδευση, το νερό φτάνει στο ίδιο το δέντρο και όχι στο γύρω έδαφος», εξήγησε ο Τζουράγιεφ.
Η χώρα παρέλαβε 100 γεωργικά drones κινεζικής κατασκευής το 2026, μέσω πρωτοβουλίας στην οποία συμμετέχουν το Υπουργείο Γεωργίας και η Παγκόσμια Τράπεζα.
Τα μισά προορίζονται για απομακρυσμένη παρακολούθηση των αγροτεμαχίων, ενώ τα υπόλοιπα θα χρησιμοποιηθούν για εφαρμογή λιπασμάτων, αντιμετώπιση παρασίτων και άλλες αγροτικές εργασίες.
Η κυβέρνηση αναπτύσσει επίσης συστήματα παρακολούθησης των καλλιεργειών μέσω δορυφόρου, γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την πρόβλεψη αποδόσεων και τον εντοπισμό παρασίτων.
Παράλληλα, δημιουργούνται ψηφιακές πλατφόρμες που απλοποιούν τις αγροτικές επιδοτήσεις και υπηρεσίες, με τα συστήματα Agroportal και Agrosubsidy να έχουν στόχο τη μείωση των διοικητικών διαδικασιών.
Ανθεκτικότητα στο κλίμα και χρηματοδότηση
Το Ουζμπεκιστάν αναζητά επίσης επενδύσεις σε γεωργικές πρακτικές που μπορούν να αντέξουν καλύτερα τις περιβαλλοντικές πιέσεις.
Το Global Green Growth Institute (GGGI) συμμετέχει σε έργα κλιματικά έξυπνης γεωργίας, συμπεριλαμβανομένων πρωτοβουλιών στο Καρακαλπακστάν.
«Η παρέμβασή μας αφορούσε κυρίως τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να κλιμακωθούν οι λύσεις κλιματικά έξυπνης γεωργίας, από πιλοτικά προγράμματα σε μεγαλύτερα επενδυτικά έργα», δήλωσε ο Μπαχτιγιάρ Ραντζάμποφ, ανώτερος υπεύθυνος πολιτικής για την πράσινη ανάπτυξη και σύνδεσμος με την κυβέρνηση στο GGGI.
Το GGGI έχει στηρίξει ουζμπεκικές εμπορικές τράπεζες στην έκδοση πράσινων ομολόγων στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, ώστε να κινητοποιηθεί χρηματοδότηση για έργα με περιβαλλοντικό προσανατολισμό.
Ο Ραντζάμποφ ανέδειξε επίσης μια επενδυτική πλατφόρμα για τον αγροδιατροφικό τομέα, στην οποία συμμετέχουν η European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) και το Υπουργείο Γεωργίας του Ουζμπεκιστάν, με στόχο την κινητοποίηση περίπου 1,5 δισ. δολαρίων (1,3 δισ. ευρώ) για τον κλάδο.
Τόνισε την ανάγκη για ισχυρότερη τοπική τεχνογνωσία και μεγαλύτερη ικανότητα των αγροτικών επιχειρήσεων να υιοθετούν νέες τεχνολογίες, ιδίως καθώς η έλλειψη νερού, η αλατότητα του εδάφους και η υποβάθμιση της γης συνεχίζουν να επηρεάζουν τον τομέα.
Ισορροπία ανάμεσα στις εξαγωγές και την εγχώρια επισιτιστική ασφάλεια
Η αγροτική στρατηγική του Ουζμπεκιστάν συνδυάζει σχέδια για αύξηση των εσόδων από εξαγωγές με προσπάθειες ενίσχυσης των εγχώριων αποθεμάτων τροφίμων.
Η κυβέρνηση ενθαρρύνει επενδύσεις στη μεταποίηση τροφίμων, τη συσκευασία και την παραγωγή προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, ώστε οι εγχώριοι παραγωγοί να μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των διεθνών αγορών.
Ωστόσο, η χώρα εξακολουθεί να εξαρτάται από εισαγωγές για ορισμένα βασικά τρόφιμα, όπως το φυτικό λάδι και η ζάχαρη.
«Εισάγουμε νέες τεχνολογίες στη γεωργία και τη δενδροκομία, αυξάνουμε την παραγωγικότητα και διευρύνουμε τη γεωγραφία των εξαγωγών φρούτων και λαχανικών μας σε νέες χώρες», είπε ο Εργκάσεφ.
Τα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο αυτές οι επενδύσεις θα βοηθήσουν τους αγρότες να αυξήσουν την παραγωγικότητα, να διαχειριστούν το κόστος και να διευρύνουν την πρόσβασή τους στις αγορές, ανταποκρινόμενοι ταυτόχρονα στην έλλειψη νερού και στις πιέσεις του κλίματος.