Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι με διαμεσολάβηση των ΗΠΑ γίνονται εν μέσω διχασμών για παραχωρήσεις εδαφών και εγγυήσεις, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν ρόλο σε μια διαδικασία που μπορεί να αλλάξει την ασφάλεια της ηπείρου
Ουκρανία και Ρωσία έχουν ιδιωτικά επιδείξει «λίγη ευελιξία» ως προς τις αμφισβητούμενες περιοχές, σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης που επικαλούνται ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, την ώρα που την Τρίτη ξεκινά στο Αμπού Ντάμπι νέος γύρος συνομιλιών με στόχο τον τερματισμό του πολέμου της Μόσχας.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπονόησε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να εξέλθει από τον πόλεμο με «κάπως διαφορετική μορφή», χωρίς να διευκρινίσει ποιες εδαφικές αλλαγές είχε στο μυαλό του.
Η Μόσχα απαιτεί από την Ουκρανία να αναγνωρίσει τον ρωσικό έλεγχο στην Κριμαία και στις τέσσερις περιοχές που ισχυρίζεται ότι έχει παράνομα προσαρτήσει, Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, και να αποσύρει τις δυνάμεις της από όλες αυτές τις περιοχές, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων που η Ρωσία δεν έχει ποτέ καταλάβει. Το Κίεβο απορρίπτει αυτά τα αιτήματα.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δεν έδωσε λεπτομέρειες για την αναφερόμενη ευελιξία, προειδοποίησε όμως ότι οι εδαφικές διαφορές δεν μπορούν να επιλυθούν χωρίς συμφωνία για τις ρυθμίσεις ασφαλείας μετά τον πόλεμο.
«Δεν θα λύσουν το ζήτημα του Ντονέτσκ και το εδαφικό ζήτημα μέχρι να γνωρίζουν ποια θα είναι η αρχιτεκτονική ασφάλειας μετά τον πόλεμο», ανέφερε ο αξιωματούχος.
Πριν από τις συνομιλίες, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε ότι το Κίεβο θα προτείνει στο Αμπού Ντάμπι βήματα για τη μείωση των εχθροπραξιών και θα επιδιώξει συμφωνία για τον τρόπο οργάνωσης μιας τριμερούς συνάντησης μεταξύ των ηγετών της Ουκρανίας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ.
«Στις συναντήσεις στο Αμπού Ντάμπι, η ομάδα μας θα προτείνει βήματα αποκλιμάκωσης, και πρέπει να υπάρξει κατανόηση για το πώς θα οργανωθεί μια τριμερής συνάντηση σε επίπεδο ηγετών, ώστε να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος δίκαια και πραγματικά», έγραψε ο Ζελένσκι στην πλατφόρμα X.
Έναρξη των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι με ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις
Οι διαπραγματεύσεις άνοιξαν την Τρίτη με μια συνάντηση μεταξύ εκπροσώπων της Ουκρανίας, των ΗΠΑ και της Ευρώπης, πριν από τον γύρο τριμερών συνομιλιών με τη συμμετοχή Κιέβου, Μόσχας και Ουάσινγκτον, τον πρώτο από τον περασμένο Φεβρουάριο.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ, είπε ότι στην αρχική συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
«Θα ευθυγραμμίσουμε τις θέσεις μας και θα συντονίσουμε τα βήματα πριν από το επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων», είπε ο Ουμέροφ, αναφερόμενος στην επακόλουθη τριμερή μορφή με τη Ρωσία.
Ως προτεραιότητες της Ουκρανίας προσδιόρισε τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την κατοχύρωση εγγυήσεων ασφαλείας για τη μεταπολεμική περίοδο, την οικονομική ανάκαμψη και τα ανθρωπιστικά μέτρα.
Προτάσεις για τη μεταπολεμική ασφάλεια
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν πιέσει για μεγαλύτερο ρόλο στη διπλωματική διαδικασία που καθοδηγούν οι ΗΠΑ, ιδιαίτερα καθώς η Ουάσινγκτον εξετάζει ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την ασφάλεια της ηπείρου.
«Για να τελειώσει ο πόλεμος, χρειάζεται να βρίσκεται η Ευρώπη στο τραπέζι», φέρεται να είπε πριν από τις συνομιλίες ένας ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων, η Ουάσινγκτον και η Μόσχα έχουν συζητήσει πιθανές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, παρόμοιες με τις διατάξεις του Άρθρου 4 και του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, που προβλέπουν αντίστοιχα διαβουλεύσεις για απειλές στην ασφάλεια και συλλογική άμυνα.
Ο ίδιος αξιωματούχος φέρεται επίσης να έθεσε το ενδεχόμενο αναβίωσης του Συμβουλίου ΝΑΤΟ Ρωσίας, το οποίο έχει ανασταλεί από το 2022, καθώς και την εισαγωγή ενός μηχανισμού «snapback» κυρώσεων που θα επιτρέπει την επαναφορά περιορισμών σε βάρος της Μόσχας αν η Ρωσία παραβιάσει μια κατάπαυση του πυρός.
Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι ρωσικές επιθέσεις κατά της ουκρανικής υποδομής. Στο βραδινό του διάγγελμα της Δευτέρας, ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η Μόσχα επιδιώκει να διχοτομήσει την Ουκρανία κατά μήκος του ποταμού Δνείπερου, στοχεύοντας γέφυρες και το δίκτυο ηλεκτροδότησης.
«Η Ρωσία προσπαθεί να διαιρέσει την Ουκρανία κατά μήκος του ποταμού Δνείπερου και να κάνει τη ζωή όσο το δυνατόν πιο δύσκολη για τον κόσμο, για τις πόλεις και τα χωριά μας», είπε.
Παρά τις ανανεωμένες διπλωματικές προσπάθειες, η Ουάσινγκτον έχει προειδοποιήσει να μην υπάρξουν προσδοκίες για μια άμεση πρόοδο.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ είπε ότι οι συνομιλίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν «να δημιουργηθεί δυναμική για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων», χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση «εξαιρετικά δύσκολη και περίπλοκη».