Ο πρώην επικεφαλής του ΝΑΤΟ Άντερς Φογκ Ράσμουσεν προειδοποίησε την Ευρώπη να μην παρακαλεί για συμμετοχή στις συνομιλίες εκεχειρίας ΗΠΑ–Ουκρανίας–Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι, λέγοντας ότι θέση στο τραπέζι κερδίζεται με ισχύ, όχι με «ικετεία»
Να σταματήσει να παρακαλά για μια θέση στο τραπέζι στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας με διαμεσολάβηση των ΗΠΑ πρέπει η Ευρώπη και αντ’ αυτού να αποδείξει τη σημασία της, δήλωσε στο Euronews ο πρώην γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Άντερς Φογκ Ράσμουσεν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η Ευρώπη βρίσκεται ήδη σε αδύναμη θέση. Η Ευρώπη παρακαλά για μια θέση στο τραπέζι», είπε. «Πρέπει να καταστήσεις τον εαυτό σου αναντικατάστατο φέρνοντας πόρους στο τραπέζι, οπότε ελπίζω η Ευρώπη να ξυπνήσει τώρα».
Ο Ράσμουσεν μιλούσε καθώς Ρώσοι, Ουκρανοί και Αμερικανοί διαπραγματευτές συναντώνται στο Αμπού Ντάμπι την Τρίτη και την Τετάρτη για συνομιλίες με στόχο να τερματιστεί η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ, της Βρετανίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας, θα βρίσκονται επίσης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για χωριστές συζητήσεις, αλλά δεν θα συμμετάσχουν στην κύρια τριμερή συνάντηση.
Η παρουσία τους αποτυπώνει την αποφασιστικότητα της Ευρώπης να έχει λόγο στις διαπραγματεύσεις, η έκβαση των οποίων θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την ασφάλεια της ηπείρου.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, είπε την περασμένη εβδομάδα ότι μια «νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας» θα αποτελέσει επίκεντρο των συνομιλιών. Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν χρησιμοποιήσει παρόμοια γλώσσα ζητώντας μειωμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.
«Έχουμε δει τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ να επιλέγει τη Μόσχα», είπε ο Ράσμουσεν, «και να τάσσεται στο πλευρό του Πούτιν».
«Πρόκειται για μια κατάσταση που πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη. Οι Ευρωπαίοι πρέπει να ξυπνήσουν. Αν δεν το κάνουμε, θα περπατάμε στον ύπνο μας προς έναν μόνιμο πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο».
Μια τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας 90 λεπτών με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, που ξεκίνησε από τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε και τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ανέδειξε τις διαφωνίες μεταξύ των σκανδιναβών ηγετών και υπογράμμισε τη δυσκολία της Ευρώπης να μιλήσει με μία φωνή.
Η κλήση προκάλεσε επικρίσεις από την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν, η οποία αμφισβήτησε την απόφαση να υπάρξει επαφή με τη Μόσχα χωρίς διαβουλεύσεις με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.
«Είμαι πολύ επιφυλακτική απέναντι σε αυτή την ανεξάρτητη πρωτοβουλία της Νορβηγίας και της Φινλανδίας. Δεν υπήρξε συντονισμός με κανέναν από εμάς», είπε η Φρεντέρικσεν λίγο αφότου η κλήση έγινε γνωστή.
Ο Ράσμουσεν, που διετέλεσε πρωθυπουργός της Δανίας από το 2001 έως το 2009, είπε ότι είναι «καλό πράγμα» να μιλά κανείς με τη Ρωσία, αλλά υπογράμμισε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες πρέπει να συντονίζονται.
«Και πρέπει να καταλάβουμε ότι εμείς στην Ευρώπη δεν μπορούμε να είμαστε ουδέτεροι μεσολαβητές. Θα ταχθούμε στο πλευρό των Ουκρανών», είπε.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας Ράντοσλαβ Σικόρσκι έχει υποστηρίξει ότι οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης πρέπει να έχουν λόγο σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες, καθώς η περιοχή είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις παρενέργειες της εισβολής της Ρωσίας.
«Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι η Δυτική Ευρώπη να διαπραγματεύεται με τη Ρωσία πάνω από τα κεφάλια των ανατολικών Ευρωπαίων», είπε την περασμένη εβδομάδα.
Ο Ράσμουσεν ηγήθηκε της συμμαχίας του ΝΑΤΟ από το 2009 έως το 2014. Λίγο πριν από τη θητεία του, το 2004, οι βαλτικές χώρες Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία εντάχθηκαν τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ερωτηθείς αν τα συμφέροντα ασφάλειάς τους θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στις διαπραγματεύσεις, ο Ράσμουσεν είπε: «Θα έπρεπε να είχαμε ακούσει τους ανατολικούς Ευρωπαίους».
Πέρα από τις ειρηνευτικές συνομιλίες, ο Ράσμουσεν άσκησε κριτική στις καθυστερήσεις της Ουάσινγκτον στην έγκριση της παράδοσης αμερικανικής κατασκευής αντιαεροπορικών πυραύλων στην Ουκρανία.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε στα τέλη Οκτωβρίου ότι περίμενε εδώ και σχεδόν έναν μήνα την έγκριση των ΗΠΑ για την παράδοση πυραύλων Patriot και NASAMS.
Οι καθυστερήσεις έχουν προκαλέσει ανησυχίες για την ικανότητα της Ουκρανίας να αποκρούσει επιθέσεις ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων και άλλες εναέριες απειλές, που συνεχίζουν να πλήττουν την εξαντλημένη από τον πόλεμο πρωτεύουσα, το Κίεβο. Ο Ράσμουσεν χαρακτήρισε την καθυστέρηση «καταδικαστική» για την άμυνα της Ουκρανίας.
«Είμαι τόσο απογοητευμένος που οι Αμερικανοί δεν έχουν παραδώσει όσα έχουν υποσχεθεί ότι θα παραδώσουν. Δεν πρόκειται να μαντέψω τους λόγους, αλλά αυτό απλώς υπογραμμίζει την ανάγκη για εμάς στην Ευρώπη να μπορούμε να σταθούμε στα δικά μας πόδια», είπε.
Σε ερώτηση αν έχει ξαναδεί ποτέ το ΝΑΤΟ τόσο διχασμένο όσο είναι σήμερα, εν μέσω μειώσεων των αμερικανικών δυνάμεων, απειλών του Τραμπ για αποχώρηση από τη συμμαχία και εντάσεων γύρω από τη Γροιλανδία, ο Ράσμουσεν απάντησε: «Καθόλου».
«Ήταν μια εποχή που μπορούσαμε να εμπιστευόμαστε τον αμερικανικό σύμμαχο», είπε.
«Όταν τα πράγματα φτάσουν στα άκρα οι Αμερικανοί θα έρθουν να βοηθήσουν την Ευρώπη, αλλά πρέπει να μπορούμε να σταθούμε στα δικά μας πόδια. Είναι καιρός να λαμβάνουμε αποφάσεις στην Ευρώπη ανεξάρτητα από το ποιος κατοικεί στον Λευκό Οίκο».