DLR, NASA και Καναδάς σχεδιάζουν σεληνιακό θερμοκήπιο για καλλιέργεια λαχανικών

Πώς μπορούν να καλλιεργηθούν λαχανικά σε έναν τόπο όπου δεν υπάρχει ούτε φιλική προς τη ζωή ατμόσφαιρα, ούτε γόνιμο έδαφος ή ελεύθερα διαθέσιμο νερό;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ακριβώς αυτό επιχειρεί να απαντήσει το διεθνές πρόγραμμα Lunar Agriculture Module – Ground Test Demonstrator (LAM-GTD) (πηγή στα Γερμανικά).

Το Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής (DLR) συνεργάζεται με τη NASA και την Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος CSA για την ανάπτυξη σχεδίων θερμοκηπίων στη Σελήνη. Στόχος είναι αυτά να τροφοδοτούν αρχικά τους αστροναύτες με φρέσκα τρόφιμα σε μελλοντικές μακράς διάρκειας αποστολές.

Ένα θερμοκήπιο ως ασφάλεια ζωής στο Διάστημα

Τεράστιες είναι οι διακυμάνσεις της θερμοκρασίας στη Σελήνη, η επιφάνειά της είναι σχεδόν χωρίς ατμόσφαιρα, το νερό σπανίζει και η κοσμική ακτινοβολία συνιστά σοβαρό κίνδυνο. Να φυτευτούν απλώς τα φυτά στο σεληνιακό έδαφος δεν είναι λύση. Απαιτούνται ελεγχόμενα συστήματα καλλιέργειας που να λειτουργούν ανεξάρτητα από τις φυσικές περιβαλλοντικές συνθήκες.

Η βασική ιδέα είναι η εξής: Μια μονάδα θερμοκηπίου θα συνδέεται άμεσα με έναν προσομοιωμένο χώρο κατοικίας και εργασίας για τους αστροναύτες. Έτσι οι ερευνητές θα μπορούν όχι μόνο να μελετούν την ανάπτυξη των φυτών, αλλά και να δοκιμάζουν πώς μπορούν θερμοκήπιο και χώρος διαβίωσης να αλληλοτροφοδοτούνται.

Ο προγραμματισμένος επιδεικτικός σταθμός προβλέπεται αρχικά να δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου στη Γη. Μέχρι το αργότερο 2032 οι τρεις εταίροι θέλουν να αποφασίσουν αν και με ποιον τρόπο θα υλοποιηθεί πραγματικά.

Πολλές αντίστοιχες δοκιμές έχει ήδη πραγματοποιήσει ιδίως η NASA στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ISS. Εκεί έχουν καλλιεργηθεί μεταξύ άλλων σαλάτες, κινέζικο λάχανο και πιπεριές τσίλι.

Το επόμενο βήμα περνά πλέον από τις μικρές δοκιμαστικές εγκαταστάσεις στον ISS σε πολύ μεγαλύτερα και πιο σύνθετα συστήματα καλλιέργειας, τα οποία θα μπορούσαν να τροφοδοτούν ολόκληρα πληρώματα.

Ο γερμανικός εταίρος, το DLR, μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία προηγούμενων έργων, ιδίως του θερμοκηπίου EDEN ISS, το οποίο λειτούργησε για αρκετά χρόνια στην Ανταρκτική.

Από το 2018 έως το 2023 οι ερευνητές λειτούργησαν στην Ανταρκτική ένα ειδικά σχεδιασμένο θερμοκήπιο, σε απόσταση μόλις μερικών εκατοντάδων μέτρων από τη γερμανική ερευνητική βάση Neumayer III. Υπό ακραίες συνθήκες καλλιέργησαν εκεί, χωρίς έδαφος και χωρίς φυσικό ηλιακό φως, φρέσκα λαχανικά. Λάμπες LED, τεχνητά θρεπτικά διαλύματα και ένα περίπλοκο σύστημα άρδευσης επέτρεψαν τη συγκομιδή σαλατών, ντοματών, αγγουριών, ραπανιών και ακόμη και φραουλών. Συνολικά παρήχθη έτσι περίπου ένας τόνος φρέσκων λαχανικών.

Έργο με διεθνή συνεργασία

Η Ανταρκτική βέβαια δεν είναι η Σελήνη, αλλά προσφέρει μια σημαντική ομοιότητα: Η τροφοδοσία είναι δύσκολη, οι περιβαλλοντικές συνθήκες απαιτητικές και τα λάθη μπορεί γρήγορα να εξελιχθούν σε σοβαρό πρόβλημα.

Το ότι η Γερμανία, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς συνεργάζονται στο LAM-GTD δεν είναι τυχαίο: Το DLR συνεισφέρει τις γνώσεις του από την έρευνα διαστήματος και από προηγούμενα θερμοκηπιακά έργα. Η NASA εργάζεται πάνω στις προϋποθέσεις για μελλοντικές σεληνιακές αποστολές και για μια μακροπρόθεσμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη. Η καναδική διαστημική υπηρεσία CSA συμπληρώνει τη συνεργασία με την τεχνογνωσία της στην έρευνα του διαστήματος και στις τεχνολογίες για επανδρωμένες αποστολές.

Ένα μικρό βήμα για το μαρούλι, ένα μεγάλο βήμα για την ανθρωπότητα

Η έρευνα δεν αφορά μόνο τους αστροναύτες, αφού και στη Γη υπάρχουν περιοχές όπου η παραγωγή τροφίμων είναι δύσκολη, όπως οι άνυδρες ερημικές ζώνες ή περιοχές με περιορισμένους υδάτινους πόρους.

Τεχνολογίες που επιτρέπουν την καλλιέργεια φυτών με όσο το δυνατόν λιγότερο νερό, ενέργεια και χώρο θα μπορούσαν να προσφέρουν λύσεις και σε αυτά τα μέρη. Ελεγχόμενα θερμοκήπια θα μπορούσαν ακόμη να συμβάλουν στην πιο στοχευμένη παραγωγή τροφίμων, με μικρότερη χρήση φυτοφαρμάκων.

Η ματιά πέρα από τη Γη μπορεί λοιπόν να φέρει γνώση που θα μας βοηθήσει να βρούμε νέους δρόμους και για τον δικό μας πλανήτη.