Με βάση τα στοιχεία της İSİG, από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο πέθαναν 1.930 εργάτες· με τους 17 της HABAŞ, οι φετινές απώλειες φτάνουν τουλάχιστον τις 1.947. Μαζί με τα δεδομένα της Βουλής, από το 2016 έχουν χαθεί τουλάχιστον 21.956 εργάτες.
Στο εργοστάσιο χαλυβουργίας HABAŞ στην κωμόπολη Αλιάγα της Σμύρνης, στις 9 Νοεμβρίου σημειώθηκαν εκρήξεις και στη συνέχεια πυρκαγιά, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 17 εργάτες και να τραυματιστούν 12, ένας από αυτούς σοβαρά. Οι εκρήξεις στο εργοστάσιο προκλήθηκαν όταν γερανογέφυρα στο ταβάνι αποκόπηκε και έπεσε στον ηλεκτρικό κλίβανο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε μετά τους θανάτους στη HABAŞ το Συμβούλιο Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği - İSİG Meclisi), τους πρώτους 10 μήνες του 2026 τουλάχιστον 1.930 εργάτες έχασαν τη ζωή τους.
Όταν σε αυτόν τον αριθμό προστίθενται και οι 17 εργάτες που σκοτώθηκαν στην έκρηξη στη HABAŞ, ο συνολικός απολογισμός των θανάτων για φέτος μέχρι στιγμής καταγράφεται σε τουλάχιστον 1.947.
Αν συνυπολογιστούν και οι τουλάχιστον 20.009 θάνατοι που καταγράφονται στα ετήσια δεδομένα του Συμβουλίου για την περίοδο 2016–2025, ο αριθμός των εργατών που έχουν χάσει τη ζωή τους από το 2016 φτάνει τουλάχιστον τους 21.956.
Ο υπολογισμός αυτός περιλαμβάνει τα στοιχεία Ιανουαρίου-Οκτωβρίου για το 2026 και τους 17 θανάτους στη HABAŞ, αλλά δεν καλύπτει τις υπόλοιπες εργατικές απώλειες του Νοεμβρίου.
Μόνο τον Οκτώβριο τουλάχιστον 193 εργάτες έχασαν τη ζωή τους. Από τους νεκρούς, εννέα ήταν παιδιά, 15 γυναίκες και 25 μετανάστες εργάτες. Οι θάνατοι σημειώθηκαν σε 58 επαρχίες της Τουρκίας και σε επτά χώρες του εξωτερικού.
Το Συμβούλιο ανέφερε ότι την ώρα που ετοιμαζόταν να δώσει στη δημοσιότητα την έκθεση έφτασε η είδηση της έκρηξης στη HABAŞ, ζητώντας να δικαστεί ο εργοδότης και να παραιτηθούν, με πρώτο τον υπουργό Εργασίας, οι αρμόδιοι υπουργοί. Υποστήριξε ότι οι θάνατοι εργατών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά που εξηγούνται μόνο με τεχνικούς λόγους.
Σύμφωνα με την έκθεση, το 70% των πληροφοριών προέρχεται από τον εθνικό Τύπο και το 30% συγκεντρώθηκε από συναδέλφους των εργατών, τις οικογένειές τους, συλλόγους ομογενών, συνδικάτα, γιατρούς εργασίας, ειδικούς στην ασφάλεια εργασίας και την τοπική ενημέρωση. Το İSİG Meclisi υπενθύμισε ότι τα στοιχεία προηγούμενων μηνών επικαιροποιούνται κάθε μήνα με βάση νέες πληροφορίες.
Τις μεγαλύτερες απώλειες ζωής στους πρώτους 10 μήνες κατέγραψε ο Ιούνιος
Σύμφωνα με την έκθεση, τον Ιανουάριο 155, τον Φεβρουάριο 129, τον Μάρτιο 151, τον Απρίλιο 190, τον Μάιο 214, τον Ιούνιο 228, τον Ιούλιο 216, τον Αύγουστο 227, τον Σεπτέμβριο 227 και τον Οκτώβριο 193 εργάτες έχασαν τη ζωή τους.
Έτσι, οι συνολικές απώλειες ζωής για την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου έφτασαν τουλάχιστον τις 1.930. Τον Ιούνιο καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων εργατών στους πρώτους 10 μήνες, ενώ οι μήνες Αύγουστος και Σεπτέμβριος ακολούθησαν τον Ιούνιο με από 227 θανάτους ο καθένας.
Τον Οκτώβριο έχασαν τη ζωή τους εννέα παιδιά εργάτες
Τον Οκτώβριο, από τους εννέα παιδιά εργάτες που έχασαν τη ζωή τους, οι τέσσερις ήταν 14 ετών και κάτω, ενώ οι πέντε βρίσκονταν στην ηλικιακή ομάδα 15-17 ετών. Τέσσερα παιδιά εργάζονταν στη γεωργία, τρία στις κατασκευές, ένα στη μεταλλουργία και ένα στον κλάδο της φιλοξενίας.
Το İSİG Meclisi ανέφερε ότι, πέρα από τα παιδιά που υπάγονται στα Κέντρα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης MESEM, χάνουν τη ζωή τους και παιδιά που εργάζονται ως εποχικοί αγρεργάτες, συμμετέχουν στην παραγωγή μικρών αγροτικών οικογενειών ή απασχολούνται αδήλωτα στη βιομηχανία, στις κατασκευές και στις υπηρεσίες.
Το Συμβούλιο χαρακτήρισε το σύστημα MESEM ως μετατροπή των παιδιών, από το ίδιο το κράτος, σε δωρεάν εργατική δύναμη.
Στην έκθεση υποστηρίζεται ότι σε ορισμένους θανάτους, ιδίως σε εργοτάξια, γίνεται προσπάθεια να αποκρυφθεί ότι τα παιδιά ήταν εργάτες. Αναφέρεται ότι μετά τον θάνατο παιδιών προβάλλονται αφηγήσεις όπως ότι «πήγε να επισκεφθεί τον εργαζόμενο πατέρα του», ότι «ήταν 18 ετών», ότι «έπαιζε» ή ότι «δεν είναι γνωστό τι έκανε στο εργοτάξιο», οι οποίες καθιστούν αόρατη την παιδική εργασία. Επισημαίνεται επίσης ότι μέρος αυτών των παιδιών ήταν μετανάστες.
Με βάση την ηλικιακή κατανομή, τον Οκτώβριο 33 από τους νεκρούς ήταν 18-29 ετών, 74 ήταν 30-49 ετών και 51 βρίσκονταν στην ομάδα 50-64 ετών. Οκτώ εργάτες ήταν 65 ετών και άνω, ενώ για 18 δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί η ηλικία.
Τουλάχιστον 15 γυναίκες εργάτριες σκοτώθηκαν, η απλήρωτη οικιακή εργασία περιλαμβάνεται στην έκθεση
Από τους 193 εργάτες που πέθαναν τον Οκτώβριο, οι 15 ήταν γυναίκες και οι 178 άνδρες. Έξι γυναίκες εργάζονταν στη γεωργία, τρεις στη φιλοξενία, τρεις σε γενικά επαγγέλματα, μία στον κλάδο τροφίμων, μία στο εμπόριο και μία στον τομέα της υγείας.
Το İSİG Meclisi σημείωσε ότι στα στατιστικά της Υπηρεσίας Κοινωνικής Ασφάλισης για τα εργατικά ατυχήματα οι θάνατοι γυναικών εργατριών αντιστοιχούν στο 2% του συνόλου, ενώ στις δικές του έρευνες καταγράφει ποσοστό περίπου τετραπλάσιο. Υποστήριξε ότι η έντονη συγκέντρωση ανασφάλιστης εργασίας, ιδίως στη γεωργία, οδηγεί στο να μην αποτυπώνονται οι θάνατοι γυναικών εργατριών στις επίσημες καταγραφές.
Στην έκθεση τονίζεται ότι καταγράφονται και θάνατοι όπου οι γυναικοκτονίες και τα εργατικά εγκλήματα διαπλέκονται.
Το İSİG Meclisi ανέφερε ακόμη ότι, ως αίτημα και κατάκτηση του γυναικείου κινήματος, τα τελευταία πέντε χρόνια συμπεριλαμβάνει στις εκθέσεις του και τους θανάτους άμισθων εργατριών του νοικοκυριού που σημειώνονται κατά την εργασία. Ιδιαίτερα όσες χάνουν τη ζωή τους σε περιστατικά όπως πτώση κατά το καθάρισμα τζαμιών καταγράφονται στον κλάδο των γενικών εργασιών με την ένδειξη «εργάζεται για ίδιο λογαριασμό». Τον Οκτώβριο εντοπίστηκαν τρεις τέτοιοι θάνατοι.
Το 94% των νεκρών δεν ήταν συνδικαλισμένοι
Σύμφωνα με την έκθεση, τον Οκτώβριο οι 167 από τους νεκρούς ήταν μισθωτοί εργάτες και υπάλληλοι, ενώ οι 26 ήταν αγρότες και μικροεπαγγελματίες που εργάζονταν για ίδιο λογαριασμό. Οι μισθωτοί αντιστοιχούν στο 87% του συνόλου, ενώ όσοι εργάζονται για ίδιο λογαριασμό στο 13%.
Το İSİG Meclisi ανέφερε ότι όταν άρχισαν να τηρούνται οι εκθέσεις πριν από 15-16 χρόνια η κατανομή αυτή ήταν 80% προς 20%, εκτιμώντας ότι η αύξηση του μεριδίου των μισθωτών αποτελεί ένδειξη της διαδικασίας προλεταριοποίησης στην Τουρκία.
Αναφέρεται ότι τουλάχιστον 11 από τους εργάτες που έχασαν τη ζωή τους, δηλαδή περίπου το 6%, ήταν μέλη συνδικάτου, ενώ 182, ή το 94%, δεν ήταν συνδικαλισμένοι. Από τους συνδικαλισμένους εργάτες, πέντε εργάζονταν στην εξόρυξη, τέσσερις στη μεταλλουργία και δύο στον κλάδο της χημικής βιομηχανίας.
Το Συμβούλιο σημείωσε ότι, ιδίως για ορισμένους εργαζόμενους στη βιομηχανία, στους δήμους και στα γραφεία, δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί η συνδικαλιστική τους ιδιότητα. Στην έκθεση αναφέρεται ότι όταν υπάρχει εκπροσωπούμενο συνδικάτο στην επιχείρηση αλλά δεν εκδίδει ανακοίνωση, δεν μπορούν να διαμορφωθούν σαφή στοιχεία, και επισημαίνονται περιπτώσεις όπου η βασική επιχείρηση είναι συνδικαλισμένη αλλά χάνουν τη ζωή τους εργάτες που απασχολούνται ως εργολαβικοί.
Στη γεωργία, τις κατασκευές και τις μεταφορές καταγράφονται οι περισσότεροι θάνατοι
Τον Οκτώβριο οι περισσότερες απώλειες, συνολικά 40 θάνατοι, εκ των οποίων 19 εργάτες και 21 αγρότες, σημειώθηκαν στον κλάδο της γεωργίας και της δασοκομίας. Στις κατασκευές και τα δημόσια έργα καταγράφηκαν 38 θάνατοι, στις μεταφορές 23, στον κλάδο πλοίων, ναυπηγείων, θαλάσσιων δραστηριοτήτων και λιμανιών 17, και στη φιλοξενία και τη διασκέδαση 15.
Στην εξόρυξη και στη μεταλλουργία καταγράφηκαν από 12 θάνατοι, στους δήμους και στα γενικά επαγγέλματα 10, στο εμπόριο, τα γραφεία, την εκπαίδευση και τον κινηματογράφο 7, και στον κλάδο τροφίμων και ζάχαρης 5. Στους κλάδους πετροχημικών και ελαστικών καθώς και στην ενέργεια σημειώθηκαν από 3 θάνατοι, στην υγεία και την κοινωνική πρόνοια και στην άμυνα και ασφάλεια από 2, ενώ στη ξυλεία και το χαρτί και στο τσιμέντο, το έδαφος και το γυαλί πέθανε από ένας εργάτης. Για δύο εργάτες δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί ο κλάδος εργασίας.
Στην έκθεση αναφέρεται ότι ο κλάδος γεωργίας και δασοκομίας αντιστοιχεί στο 21% των συνολικών θανάτων, οι κατασκευές και τα δημόσια έργα στο 20%, οι μεταφορές στο 12%, ο κλάδος πλοίων και ναυπηγείων στο 9% και η φιλοξενία στο 8%.
Το μερίδιο της εξόρυξης και της μεταλλουργίας είναι ξεχωριστά 6% και των δήμων και γενικών εργασιών 5%.
Το İSİG Meclisi ανέφερε ότι οι θάνατοι στις κατασκευές σημειώνονται σε εργοτάξια σχολείων, νοσοκομείων και εργοστασίων και κυρίως σε οικοδομικές δραστηριότητες που εντάσσονται στην αστική ανανέωση.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι η παραγωγική κινητικότητα στη γεωργία, που ξεκίνησε τον Απρίλιο, έχει πλέον ολοκληρωθεί, και αναφέρεται ότι εκτός από εποχικούς αγρεργάτες και αγρότες, τον Οκτώβριο έχασαν τη ζωή τους και έξι βοσκοί και τέσσερις εργάτες δάσους.
Οι θάνατοι στις μεταφορές συνδέθηκαν με την επέκταση των δικτύων logistics, την αυξημένη θέση της Τουρκίας στις διεθνείς μεταφορές, τα μεγάλα και εξαντλητικά ωράρια, τα παλαιά οχήματα και την ανεπαρκή συντήρηση.
Στην έκθεση, με βάση την επιπλέον κλαδική ταξινόμηση που έγινε, αναφέρεται ότι 74 θάνατοι σημειώθηκαν στη βιομηχανία, 42 στις κατασκευές, 40 στη γεωργία και 37 στον τομέα των υπηρεσιών.
Σύνθλιψη και καταρρεύσεις 43 θάνατοι, τροχαία και δυστυχήματα σέρβις 35
Τον Οκτώβριο, ως αιτίες θανάτου, η σύνθλιψη και οι καταρρεύσεις βρέθηκαν στην πρώτη θέση με 43 νεκρούς. Σε τροχαία και δυστυχήματα με οχήματα σέρβις σκοτώθηκαν 35 εργάτες, από πτώση από ύψος 30, από καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό επεισόδιο 20, και ως αποτέλεσμα βίας 16.
Από έκρηξη και φωτιά καθώς και από ηλεκτροπληξία πέθαναν από 9 εργάτες, από χτύπημα ή πτώση αντικειμένου 6, από αυτοκτονία 4 και από δηλητηρίαση και πνιγμό 2. Οι θάνατοι εργατών από άλλες αιτίες ήταν 19.
Στην έκθεση αναφέρεται ότι η σύνθλιψη και οι καταρρεύσεις αντιστοιχούν στο 22% των θανάτων, τα τροχαία και τα δυστυχήματα με οχήματα σέρβις στο 18%, οι πτώσεις από ύψος στο 16%, τα καρδιακά επεισόδια και οι εγκεφαλικές αιμορραγίες στο 11% και η βία στο 8%. Η έκρηξη και η φωτιά καθώς και η ηλεκτροπληξία έχουν μερίδιο 5% η καθεμία.
Το İSİG Meclisi ανέφερε ότι το 75% των περιστατικών σύνθλιψης και καταρρεύσεων συμβαίνει στη γεωργία και τη βιομηχανία, οι μισοί θάνατοι από τροχαία και δυστυχήματα με οχήματα σέρβις στις μεταφορές και το 66% των πτώσεων από ύψος στις κατασκευές. Επισημάνθηκε ότι τα καρδιακά επεισόδια αποτελούν αιτία θανάτου που εμφανίζεται σε όλους τους κλάδους.
Στην έκθεση αναφέρεται ακόμη ότι στη Μαύρη Θάλασσα, ως αποτέλεσμα επιθέσεων Ρωσίας-Ουκρανίας, 13 ναυτεργάτες που εργάζονταν σε πλοία εταιρειών με έδρα την Τουρκία έχασαν τη ζωή τους τον Οκτώβριο.
25 μετανάστες εργάτες έχασαν τη ζωή τους
Ανάμεσα σε όσους πέθαναν τον Οκτώβριο υπήρχαν 25 μετανάστες εργάτες. Στην έκθεση αναφέρεται ότι 17 από αυτούς ήταν Σύριοι, 3 από το Τουρκμενιστάν, 2 Αφγανοί και 2 από το Αζερμπαϊτζάν. Για έναν ακόμη εργάτη, στο πεδίο που αφορά την υπηκοότητα σημειώθηκε η ένδειξη «Αιγύπτιος Ουκρανός».
Το İSİG Meclisi υποστήριξε ότι οι πόλεμοι, οι περιφερειακές στρατιωτικές επεμβάσεις και οι αποικιοκρατικές πολιτικές ξεριζώνουν ανθρώπους και αυξάνουν τη μετανάστευση της εργασίας. Εξετάζοντας την κατάσταση των Σύριων εργατών στην Τουρκία σε αυτό το πλαίσιο, το Συμβούλιο ανέφερε ότι τα εργατικά εγκλήματα στα οποία είναι εκτεθειμένοι μετανάστες και πρόσφυγες εργάτες βρίσκονται σε άνοδο.
Θάνατοι καταγράφηκαν σε 58 επαρχίες της Τουρκίας και σε επτά χώρες του εξωτερικού
Τον Οκτώβριο οι περισσότερες εργατικές απώλειες, 23 θάνατοι, καταγράφηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Στην Άγκυρα σημειώθηκαν 12, στη Μανίσα 9, στην Αττάλεια, την Κόνυα και τη Σακαριά από 8, στην Προύσα 7, στο Ζονγκουλντάκ 5 και στο Τσανάκαλε, τη Μαρντίν, τη Σαμψούντα και τη Σανλιούρφα από 4 θάνατοι εργατών.
Στην Αδανά, την Αντιγιαμάν, το Αφιόν Καραχισάρ, το Αϊδίνιο, το Μπουρντούρ, τη Ντιούζτζε, τη Σμύρνη, την Κασταμονή, το Κοτζάελι και το Σιρνάκ καταγράφηκαν από 3 θάνατοι. Στο Μπαλίκεσιρ, το Μπάτμαν, το Ντιγιάρμπακιρ, την Αδριανούπολη, το Γκαζιάντεπ, το Καραμάν, την Καισάρεια, το Κιρκλαρελί, τη Μερσίνη, τη Μούγλα, τη Σινώπη, το Τεκίρνταγ, το Βαν και τη Γιαλόβα πέθαναν από 2 εργάτες.
Στην Ακσαράι, το Άγρι, το Αρτβίν, το Μπόλου, το Τσορούμ, το Ελαζίγ, το Ερζιντζάν, το Ερζερούμ, το Εσκίσεχιρ, την Ισπάρτα, το Καραμπιούκ, το Κιρσεχίρ, την Κιουτάχεια, τη Μαλάτια, το Μους, το Νεβσεχίρ, το Οσμανιέ, τη Ριζούντα, τη Σεβάστεια, την Τραπεζούντα, το Ουσάκ και το Γιοζγκάτ καταγράφηκε από ένας θάνατος.
Στο εξωτερικό, στη Βουλγαρία σημειώθηκαν 10 θάνατοι, στη Ρουμανία 2, ενώ στη Βοσνία Ερζεγοβίνη, το Ιράκ, το Ιράν, το Καζακστάν και την Ουκρανία πέθανε από ένας εργάτης. Στην έκθεση διευκρινίζεται ότι αυτές οι καταγραφές αφορούν όσους μεταβαίνουν στο εξωτερικό για σύντομη εργασία ή εργάζονται σε εταιρείες με έδρα την Τουρκία.