Άτομα με διαβήτη τύπου 2 που σταμάτησαν τη θεραπεία με GLP-1 είχαν διπλάσιο κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού ή θανάτου σε σχέση με όσους συνέχισαν, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Πρωτοποριακά φάρμακα που χρησιμοποιούνται για απώλεια βάρους και αντιμετώπιση του διαβήτη μιμούνται τη φυσική ορμόνη GLP-1 ώστε να ρυθμίζουν το σάκχαρο στο αίμα και να περιορίζουν την όρεξη. Τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα θεραπείας για τον διαβήτη τύπου 2 και την παχυσαρκία, ενώ δείχνουν επίσης οφέλη για την υγεία της καρδιάς και των νεφρών.
Παρά τα αποδεδειγμένα αποτελέσματά τους, σημαντικό ποσοστό ασθενών σταματούν να λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα, συχνά μέσα στον πρώτο χρόνο. Συνήθεις λόγοι είναι οι γαστρεντερικές παρενέργειες, η αίσθηση ότι δεν είναι αποτελεσματικά, το υψηλό κόστος και η ανησυχία για σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Η διακοπή της θεραπείας συχνά ακολουθείται από επανάκτηση βάρους και επιδείνωση αρκετών καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου, όπως το σάκχαρο και η αρτηριακή πίεση.
Τώρα, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Regional Health Europe διαπίστωσε ότι η διακοπή αυτών των φαρμάκων συνδέθηκε με διπλάσιο συνολικό κίνδυνο για μη θανατηφόρο έμφραγμα, μη θανατηφόρο εγκεφαλικό ή θάνατο από οποιαδήποτε αιτία, σε σύγκριση με όσους συνέχισαν τη θεραπεία. Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 4 συμβάντα ανά 100 άτομα τον χρόνο σε όσους σταμάτησαν, έναντι 2 ανά 100 σε όσους συνέχισαν.
Σε όσους διέκοψαν τη θεραπεία, ο κίνδυνος ήταν υψηλότερος για τα άτομα με παχυσαρκία σε σχέση με εκείνα χωρίς. Άτομα με παχυσαρκία (δείκτη μάζας σώματος πάνω από 30) είχαν 127% υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο μετά τη διακοπή των GLP-1, έναντι αύξησης 61% σε όσους δεν είχαν παχυσαρκία.
Ωστόσο, επειδή επρόκειτο για παρατηρητική μελέτη, δεν μπορεί να αποδείξει αν η διακοπή των GLP-1 προκαλεί άμεσα τον αυξημένο κίνδυνο ή αν οι άνθρωποι που σταμάτησαν ήταν ήδη σε χειρότερη κατάσταση υγείας.
Μετά τη διακοπή της θεραπείας, το βάρος, το σάκχαρο και η αρτηριακή πίεση των ασθενών μεταβλήθηκαν μόνο ελαφρά, και δεν υπήρχαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα σε όσους υπέστησαν έμφραγμα, εγκεφαλικό ή κατέληξαν και σε όσους δεν παρουσίασαν τέτοια συμβάντα. Αυτό υποδηλώνει, όπως σημείωσαν οι συγγραφείς, ότι οι συγκεκριμένοι παράγοντες μπορεί να μην εξηγούν πλήρως τον αυξημένο κίνδυνο.
Οι ερευνητές ανέλυσαν ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία από περισσότερα από 300 εξειδικευμένα ιατρεία διαβήτη στη βάση δεδομένων της Ιταλικής Ένωσης Κλινικών Διαβητολόγων (Italian Association of Clinical Diabetologists). Τα αρχεία κάλυπταν πάνω από 80.000 άτομα με διαβήτη τύπου 2 και χωρίς διαγνωσμένη καρδιαγγειακή νόσο, τα οποία είχαν ξεκινήσει θεραπεία με GLP-1 μεταξύ 2004 και 2024.
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων λάμβανε GLP-1 παλαιότερης γενιάς. Το semaglutide, μία από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες θεραπείες νέας γενιάς, αντιπροσώπευε μόνο μικρό ποσοστό της χρήσης, ενώ το tirzepatide δεν συμπεριλήφθηκε επειδή κυκλοφόρησε στην ιταλική αγορά μετά την περίοδο της μελέτης.
Όσοι συνέχισαν τη θεραπεία λάμβαναν GLP-1 για σχεδόν 3 χρόνια κατά μέσο όρο, σε σύγκριση με λίγο πάνω από 1 χρόνο για όσους σταμάτησαν.
Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι τα ευρήματα υποδεικνύουν πως, σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 και χωρίς διαγνωσμένη καρδιαγγειακή νόσο, η μακροχρόνια χρήση GLP-1 μπορεί να είναι σημαντική για τη διατήρηση των συνολικών οφελών στην υγεία. Επισημαίνουν ακόμη ότι χρειάζεται πρόσθετη έρευνα ώστε να διαπιστωθεί αν η διακοπή συμβάλλει άμεσα στην αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου ή αν αποτελεί δείκτη επιδείνωσης της υγείας ή προϋπάρχοντος καρδιαγγειακού κινδύνου.