Ο Γερμανός καγκελάριος προειδοποίησε κατά της αποδυνάμωσης της αγοράς άνθρακα της ΕΕ, λέγοντας ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται σταθερές τιμές άνθρακα, παρά τις πιέσεις από κράτη μέλη και τον υπουργό Οικονομίας του.
Να παραμείνει σταθερή στις μεταρρυθμίσεις της αγοράς άνθρακα της ΕΕ και να απορρίψει νέες αλλαγές στη δεύτερη φάση της κάλεσε τις Βρυξέλλες ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, σηματοδοτώντας την αντίθεση του Βερολίνου στο άνοιγμα εκ νέου της δύσκολα επιτευχθείσας πολιτικής συμφωνίας για την τιμολόγηση του άνθρακα, σύμφωνα με επιστολή που έχει στη διάθεσή του το Euronews.
«Είναι εξαιρετικά σημαντικό η ΕΕ να διασφαλίσει τη βεβαιότητα των επενδύσεων στο σύστημα εμπορίας εκπομπών», αναφέρει η επιστολή.
Η παρέμβαση έρχεται καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι κυβερνήσεις της ΕΕ διαπραγματεύονται την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 17 Ιουλίου για την ευθυγράμμιση του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS) με τον κλιματικό στόχο της Ένωσης για το 2040.
Όλο και πιο αμφιλεγόμενη έχει γίνει η μεταρρύθμιση, καθώς αρκετές χώρες της ΕΕ επιδιώκουν να αποδυναμώσουν ή ακόμη και να καταργήσουν τμήματα του συστήματος, αποδίδοντας στην τιμολόγηση του άνθρακα τις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Μερτς προειδοποίησε ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται προβλέψιμες τιμές άνθρακα για να λαμβάνουν μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις και ότι η αβεβαιότητα κινδυνεύει να υπονομεύσει τις επενδύσεις στους ενεργειακούς και βιομηχανικούς τομείς της Ευρώπης.
Η στάση του έρχεται σε αντίθεση με εκείνη της ίδιας του της υπουργού Οικονομίας και Ενέργειας, Καταρίνα Ράιχε, η οποία έχει πιέσει για χαλάρωση των κανόνων για τον άνθρακα και για παράταση της χορήγησης δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών στη βιομηχανία.
Το ETS, η αγορά άνθρακα της ΕΕ, υποχρεώνει τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες να πληρώνουν για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ωστόσο, ορισμένοι κλάδοι βαριάς βιομηχανίας λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα, ώστε να αντιμετωπίζουν το κόστος της απανθρακοποίησης και του διεθνούς ανταγωνισμού.
Ο Μερτς κάλεσε την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να ολοκληρώσει γρήγορα τη μεταρρύθμιση που βρίσκεται σε εξέλιξη, επικαλούμενος ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα χωρίς να αποδυναμωθεί η αγορά άνθρακα.
«Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στους τομείς της ενέργειας και της βιομηχανίας έχουν στηρίξει τα επιχειρηματικά τους μοντέλα στην προσδοκία αξιόπιστων σημάτων τιμής για το CO2», αναφέρει η επιστολή.
Υποστήριξε ότι ο αντίκτυπος της τιμολόγησης του άνθρακα στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω των υφιστάμενων μηχανισμών αποζημίωσης και όχι με αλλαγές στο ίδιο το ETS.
Οι μηχανισμοί αυτοί επιτρέπουν στις κυβερνήσεις να αντισταθμίζουν το έμμεσο κόστος άνθρακα που αντιμετωπίζουν οι ιδιαίτερα ενεργοβόρες βιομηχανίες, συμβάλλοντας στην προστασία της ευρωπαϊκής μεταποίησης.
Ο Μερτς απορρίπτει νέες αλλαγές στο ETS2
Ακόμη πιο σκληρή στάση κράτησε ο Μερτς για το ETS2, τη δεύτερη αγορά άνθρακα της ΕΕ, που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το 2028 και θα επεκτείνει την τιμολόγηση του άνθρακα στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές και στη θέρμανση των κτιρίων.
Υποστήριξε ότι ο συμβιβασμός που επετεύχθη στις αρχές του 2026, για την αναβολή της εφαρμογής του έως το 2028, σε συνδυασμό με μέτρα για τη σταθεροποίηση των τιμών, θα έπρεπε να είναι επαρκής ώστε να διατηρηθούν τα κόστη υπό έλεγχο.
Ο Γερμανός καγκελάριος απέρριψε οποιεσδήποτε επιπλέον προσαρμογές και επέμεινε ότι οι διαπραγματεύσεις για το ETS1 και το ETS2 πρέπει να παραμείνουν ξεχωριστές.
Η θέση του ενδέχεται να φέρει το Βερολίνο σε σύγκρουση με κυβερνήσεις που ζητούν περαιτέρω παραχωρήσεις στο ETS2, ιδίως με εκείνες που ανησυχούν για τις πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών καυσίμων και θέρμανσης στα νοικοκυριά.
Αρκετά κράτη μέλη έχουν ζητήσει επιπλέον αναβολές ή αλλαγές στον μηχανισμό σταθεροποίησης των τιμών του ETS2, ο οποίος επιτρέπει να εισέρχονται περισσότερα δικαιώματα εκπομπών στην αγορά όταν οι τιμές άνθρακα αυξάνονται υπερβολικά.
Το Βερολίνο χαράζει κόκκινη γραμμή στην τιμολόγηση του άνθρακα
Μέσα σε κλίμα αυξανόμενων πιέσεων προς την ΕΕ να χαλαρώσει τις κλιματικές της πολιτικές, ως απάντηση σε ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και τους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών, έρχεται η παρέμβαση του Μερτς.
Αναγνωρίζοντας ότι η βιομηχανία χρειάζεται προστασία από το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, ο καγκελάριος θέλει αυτή η στήριξη να παρέχεται μέσω μηχανισμών αποζημίωσης και όχι με αποδυνάμωση του σήματος τιμής του άνθρακα που στηρίζει το ETS.
Η επιστολή του ισοδυναμεί με προειδοποίηση να μην επιτραπεί στις πολιτικές πιέσεις για το ενεργειακό κόστος να οδηγήσουν σε μια ευρύτερη υποχώρηση από την ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα.
Αντιδρώντας στην επιστολή, η εκτελεστική διευθύντρια της δεξαμενής σκέψης Strategic Partnerships, Λίντα Κάλχερ, ανέφερε ότι η άμεση παρέμβαση του Μερτς «έχει πραγματικό βάρος».
«Η επιστολή του στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Ένα ισχυρό ETS είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και τις μελλοντικές επενδύσεις. Γι' αυτό αναμένω από τη Γερμανία, και από τον ίδιο, να αναλάβουν πρωτοβουλία και ηγετικό ρόλο ώστε να διευκολύνουν την επίτευξη μιας συμφωνίας τον Δεκέμβριο», είπε η Κάλχερ.
Μετά την ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στα μέσα Δεκεμβρίου, θα ξεκινήσουν οι πολιτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των συννομοθετών της ΕΕ.