Οι ευρωβουλευτές θέλουν οι δημόσιοι φορείς να αγοράζουν περισσότερες ευρωπαϊκές υπηρεσίες cloud. Οι εναλλακτικές της ηπείρου αυξάνονται, αλλά παραμένουν ένα κλάσμα του μεγέθους της Amazon, της Microsoft και της Google.
Χρήστες των Microsoft Outlook και Teams σε όλο τον κόσμο, ανάμεσά τους και στην Ευρώπη, έμειναν αυτή την εβδομάδα χωρίς πρόσβαση στα email και στις συναντήσεις τους μετά από μια παγκόσμια διακοπή λειτουργίας. Η αναστάτωση αναζωπύρωσε τα ερωτήματα για το πόσο πολύ η ήπειρος βασίζεται σε λίγες αμερικανικές εταιρείες.
«Το επεισόδιο δείχνει για άλλη μια φορά την αρνητική πλευρά του να εξαρτόμαστε τόσο πολύ από μια χούφτα μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ», δήλωσε στο Euronews Next ο Τομάζο Βαλέτι.
Ο Βαλέτι είναι καθηγητής οικονομικών στο Imperial College Business School στο Λονδίνο, στο Ηνωμένο Βασίλειο, και διετέλεσε επικεφαλής οικονομολόγος ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την περίοδο 2016-2019.
Η διακοπή ξεκίνησε το απόγευμα της Πέμπτης, ώρα Ευρώπης, και επηρέασε χρήστες σε 74 χώρες και εδάφη, σύμφωνα με την πλατφόρμα παρακολούθησης βλαβών Downdetector. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ορισμένα ιατρεία ζήτησαν από τους ασθενείς να τηλεφωνούν σε περίπτωση επειγόντων ζητημάτων.
Η Microsoft ανέφερε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης, αλλά δεν έχει ακόμη προσδιορίσει τη βασική αιτία. Οι υπηρεσίες αποκαθίσταντο σταδιακά την Παρασκευή. Το περιστατικό ακολουθεί διακοπές των υπηρεσιών Microsoft 365 τον Ιανουάριο και τον Αύγουστο.
Πόσο εξαρτάται η Ευρώπη;
Η Amazon, η Microsoft και η Google κατέχουν μαζί περίπου το 70% της ευρωπαϊκής αγοράς cloud, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Synergy Research Group. Οι ευρωπαϊκοί πάροχοι αντιστοιχούν σε περίπου 15%, από περίπου 29% το 2017. Οι μεγαλύτεροι από αυτούς, η γερμανική SAP και η Deutsche Telekom, ελέγχουν από 2% η καθεμία.
Το Euronews έχει μεταδώσει στο παρελθόν ότι περίπου το 80% της ψηφιακής υποδομής και τεχνολογίας της Ευρώπης προέρχεται από εκτός ΕΕ.
Αυτό δεν συμβαδίζει με τα αισθήματα της κοινής γνώμης. Οι περισσότεροι πολίτες της ΕΕ θέλουν ψηφιακές υποδομές υπό ευρωπαϊκό έλεγχο, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα Eurobarometer. Η στήριξη είναι υψηλότερη στη Σουηδία (94%), τη Φινλανδία (93%) και τη Δανία (92%).
Οι Βρυξέλλες θέλουν η Ευρώπη να αγοράζει ευρωπαϊκά
Την Τετάρτη, οι ευρωβουλευτές παρουσίασαν το σχέδιο έκθεσής τους για την προτεινόμενη από την Κομισιόν πράξη Cloud and AI Development Act. Η έκθεση καλεί τις δημόσιες αρχές να αγοράζουν περισσότερες υπηρεσίες cloud από ευρωπαϊκούς παρόχους.
«Τα κρίσιμα συστήματά μας λειτουργούν με την τεχνολογία κάποιου άλλου και κάποιος άλλος μπορεί να τα κλείσει», προειδοποίησε ο Ολλανδός ευρωβουλευτής των Πρασίνων Ρέινιερ φαν Λάνσχοτ.
Οι φόβοι για τον αποκαλούμενο «kill switch» εντάθηκαν τον Ιούνιο, όταν η Anthropic ανέστειλε την πρόσβαση στα μοντέλα ΤΝ Claude Fable 5 και Mythos 5, προκειμένου να συμμορφωθεί με τους ελέγχους εξαγωγών των ΗΠΑ. Η πρόσβαση αποκαταστάθηκε την 1η Ιουλίου.
Η Επιτροπή θέλει επίσης να τριπλασιάσει μέσα σε 5 έως 7 χρόνια τη χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων της ΕΕ. Η διαδικασία υποβολής προσφορών για έως και 7 «gigafactories» ΤΝ με τη στήριξη της ΕΕ ολοκληρώθηκε την Πέμπτη.
Ποιοι μπορούν να ανταγωνιστούν τους κολοσσούς;
Η Ευρώπη δεν διαθέτει έναν και μόνο αντίπαλο για τις Microsoft, Amazon ή Google. Αντίθετα, έχει διεκδικητές σε διαφορετικά επίπεδα της τεχνολογικής αλυσίδας.
Η γαλλική Mistral AI είναι ο πιο γνωστός ευρωπαϊκός κατασκευαστής μοντέλων ΤΝ. Η αξία της εκτιμήθηκε σε 21 δισ. ευρώ μετά από γύρο χρηματοδότησης 3 δισ. ευρώ με επικεφαλής τη Samsung τον Σεπτέμβριο.
Στον τομέα του cloud computing, η STACKIT, που ανήκει στον όμιλο Schwarz, μητρική εταιρεία των Lidl και Kaufland, κατασκευάζει ένα κέντρο δεδομένων ΤΝ αξίας 11 δισ. ευρώ στο Βρανδεμβούργο της Γερμανίας. Τον Απρίλιο, η STACKIT και οι γαλλικές OVHcloud, Scaleway και Mistral ήταν μεταξύ των εταιρειών που εξασφάλισαν θέσεις στο συμβόλαιο κυρίαρχου cloud της ίδιας της Επιτροπής, αξίας έως και 180 εκατ. ευρώ.
Στον τομέα του hardware, η γερμανική Infineon είναι από τους κορυφαίους κατασκευαστές των power chips που τροφοδοτούν τα κέντρα δεδομένων ΤΝ. Αναλυτές στη φετινή έκθεση SEMICON Europa στο Μόναχο της Γερμανίας χαρακτήρισαν τα power chips ως τον ισχυρότερο δρόμο για την είσοδο της Ευρώπης στην άνθηση της ΤΝ.
Θα στραφούν οι Ευρωπαίοι σε άλλους παρόχους;
Η προθυμία να πληρώσουν περισσότερο για έναν πάροχο με έδρα την ΕΕ διαφέρει σημαντικά. Οι Δανοί (76%), οι Σουηδοί και οι Κροάτες (αμφότεροι 73%) εμφανίζονται οι πιο πρόθυμοι, ενώ οι Εσθονοί (35%), οι Βούλγαροι και οι Τσέχοι (αμφότεροι 45%) οι λιγότερο πρόθυμοι, σύμφωνα με το Eurobarometer.
Επιφυλακτικές εμφανίζονται και οι επιχειρήσεις. Σε έρευνα του γερμανικού ψηφιακού συνδέσμου Bitkom, το 85% των γερμανικών εταιρειών δήλωσαν ότι η χώρα εξαρτάται υπερβολικά από παρόχους cloud των ΗΠΑ, ωστόσο το 71% χρησιμοποιεί έναν τέτοιο πάροχο. Η εταιρεία ερευνών IDC διαπίστωσε ότι μόλις το 4% των ευρωπαϊκών οργανισμών σχεδιάζει να χρησιμοποιεί αποκλειστικά τοπικούς παρόχους.
Οι αμερικανικές εταιρείες προσαρμόζονται επίσης. Η Amazon Web Services εγκαινίασε τον Ιανουάριο το European Sovereign Cloud στο Βρανδεμβούργο, το οποίο λειτουργεί από ξεχωριστή εταιρεία με έδρα στην ΕΕ.
Ο επικεφαλής αναλυτής της Synergy, Τζον Ντινσντέιλ, είπε στο CNBC ότι οι ευρωπαίοι πάροχοι θα δυσκολευτούν να αντιστρέψουν την απώλεια μεριδίου αγοράς.
Τι ακολουθεί;
Οι επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα συζητήσουν την 1η Δεκεμβρίου το σχέδιο έκθεσης για την προτεινόμενη πράξη Cloud and AI Development Act. Η ψηφοφορία στην επιτροπή έχει προγραμματιστεί προσωρινά για τα μέσα Μαρτίου 2027 και θα ακολουθήσει ψηφοφορία στην ολομέλεια τον Απρίλιο.
Η Microsoft έχει ανακοινώσει ότι θα δημοσιεύσει έκθεση για τα αίτια της διακοπής μόλις αποκατασταθούν πλήρως οι υπηρεσίες.