Οι εκπαιδευτικοί και οι εργαζόμενοι στην υγεία είναι από τους πιο δύσκολο να προσληφθούν στην ΕΕ, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ. Ειδικοί εξηγούν γιατί ορισμένες θέσεις είναι πιο δύσκολο να καλυφθούν από άλλες.
Στις πιο δύσκολες προς κάλυψη θέσεις εργασίας σε όλη την Ευρώπη συγκαταλέγονται οι δουλειές στην εκπαίδευση, στην υγεία και στην πληροφορική, ενώ οι εργοδότες γενικά βρίσκουν ευκολότερο να προσλάβουν εργάτες και βοηθούς στην προετοιμασία φαγητού. Ωστόσο, το μοτίβο διαφέρει από χώρα σε χώρα. Η Ισπανία, για παράδειγμα, αντιμετωπίζει μεγάλη έλλειψη βοηθών στην προετοιμασία φαγητού, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι ελλείψεις αυτές επιμένουν, παρότι οι νέοι αντιμετωπίζουν μια ολοένα πιο δύσκολη αγορά εργασίας. Ο ΟΟΣΑ διαπίστωσε ότι το χάσμα στην ανεργία μεταξύ νέων πτυχιούχων και του ευρύτερου πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας έχει διευρυνθεί στις χώρες που ανέλυσε. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επίσης βρήκε ότι οι προοπτικές απασχόλησης για τους νέους στην ευρωζώνη έχουν εξασθενήσει από το 2023.
Στις χώρες της ΕΕ που καλύπτει η έκθεση του ΟΟΣΑ Mapping Skill Shortages in OECD Countries, η διδασκαλία κατατάσσεται κατά μέσο όρο ως το επάγγελμα που είναι δυσκολότερο να καλυφθεί, ακολουθούμενη από τους επαγγελματίες υγείας και τους επαγγελματίες στην τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ). Οι βοηθοί επαγγελματίες υγείας, όπως τεχνικοί ιατρικών επαγγελμάτων και μέρος του νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και οι επαγγελματίες στον τομέα της διοίκησης και των επιχειρήσεων, συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα.
Στον αντίποδα, πιο εύκολο είναι να βρεθούν εργάτες, έπειτα απλοί εργαζόμενοι, βοηθοί στην προετοιμασία φαγητού, εργαζόμενοι στις πωλήσεις και συναρμολογητές.
Ο δείκτης του ΟΟΣΑ συγκρίνει επαγγέλματα μέσα σε κάθε χώρα. Θετικές βαθμολογίες δείχνουν σχετικά μεγάλες ελλείψεις και αρνητικές βαθμολογίες σχετικά πλεονάσματα. Οι βαθμολογίες αποτυπώνουν πόσο δύσκολη είναι η κάλυψη θέσεων σε ένα επάγγελμα σε σχέση με άλλα επαγγέλματα στην ίδια χώρα. Δεν αποτυπώνουν αριθμό κενών θέσεων ή ελλείποντες εργαζόμενους. Τα περισσότερα στοιχεία αφορούν το 2024.
Οι τάσεις σε 27 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Νορβηγίας, της Ελβετίας, της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, δείχνουν ποια επαγγέλματα εμφανίζονται συχνότερα ανάμεσα στα πέντε δυσκολότερα ή ευκολότερα να καλυφθούν.
Top five occupations that are hardest to fill
Οι εκπαιδευτικοί συγκαταλέγονται στα πέντε δυσκολότερα επαγγέλματα προς κάλυψη σε 13 χώρες. Ακολουθούν οι επαγγελματίες υγείας και οι επαγγελματίες ΤΠΕ, με 12 χώρες η κάθε κατηγορία. Σε επτά χώρες, τα διευθυντικά στελέχη εμφανίζονται στην πρώτη πεντάδα, ενώ οι βοηθοί επαγγελματίες υγείας, οι εργαζόμενοι στην προσωπική φροντίδα και οι επαγγελματίες στη διοίκηση και τις επιχειρήσεις εμφανίζονται εκεί σε έξι χώρες.
Top five occupations that are easiest to fill
Οι εργάτες συγκαταλέγονται στα πέντε ευκολότερα επαγγέλματα προς κάλυψη σε 14 χώρες, ακολουθούμενοι από τους βοηθούς στην προετοιμασία φαγητού σε 12 και άλλους διοικητικούς υπαλλήλους σε 11. Απλοί εργαζόμενοι κατατάσσονται στη λίστα σε 10 χώρες και συναρμολογητές σε οκτώ.
Κοιτάζοντας πέρα από τις πέντε υψηλότερες και χαμηλότερες βαθμολογίες, ο ΟΟΣΑ ομαδοποιεί τα επαγγέλματα σε πέντε κατηγορίες, ανάλογα με το πόσο δύσκολο είναι να καλυφθούν σε σύγκριση με άλλα επαγγέλματα στην ίδια χώρα. Αυτό δείχνει ότι οι δουλειές στην υγεία, την εκπαίδευση και τις ΤΠΕ είναι δύσκολο να καλυφθούν στις περισσότερες χώρες.
Why is Europe short of doctors and nurses?
Οι επαγγελματίες υγείας είναι δύσκολο να βρεθούν σε 23 από τις 27 χώρες, ενώ οι βοηθοί επαγγελματίες υγείας βρίσκονται σε έλλειψη σε 21. Οι συνεργάτες στον τομέα της υγείας είναι επίσης δύσκολο να βρεθούν σε 21 χώρες.
«Τα συστήματα υγείας της ΕΕ και της Ευρώπης δεν μπορούν να διατηρήσουν και να προσελκύσουν νοσηλευτές στην πρώτη γραμμή της φροντίδας, κάτι που οδηγεί σε εκτεταμένες ελλείψεις νοσηλευτικού προσωπικού παντού», ανέφεραν ο Πολ ντε Ρεέβε και ο Μανουέλ Μπαλότα της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσηλευτών EFN στο Euronews Business.
Είπαν ότι οι υψηλοί λόγοι ασθενών προς νοσηλευτές, οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας και τα εκτεταμένα προβλήματα ψυχικής υγείας καθιστούν τη νοσηλευτική λιγότερο ελκυστική. Επισήμαναν επίσης τις χαμηλές αμοιβές, τις περιορισμένες προοπτικές σταδιοδρομίας, την έλλειψη επαγγελματικής αναγνώρισης και τη συχνή έκθεση σε παρενόχληση και βία.
Ο Δρ Όλε Γιούχαν Μπάκε, πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Ευρωπαίων Ιατρών CPME, στάθηκε στην επιδείνωση των συνθηκών εργασίας.
«Οι γιατροί σε όλη την Ευρώπη καλούνται ολοένα και περισσότερο να αντισταθμίσουν τις συστημικές ελλείψεις σε προσωπικό μέσω υπερβολικά πολλών ωρών εργασίας και αυξημένων φόρτων εργασίας. Η βία κατά των επαγγελματιών υγείας, ένα ολοένα συχνότερο φαινόμενο που βιώνουν οι γιατροί, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο αυτά τα προβλήματα», είπε στο Euronews Business.
Πρόσθεσε ότι οι πιέσεις αυτές συμβάλλουν στην επαγγελματική εξουθένωση και κάνουν την ιατρική λιγότερο ελκυστική ως μακροχρόνια σταδιοδρομία.
Teacher shortages go beyond pay
Οι εκπαιδευτικοί είναι δύσκολο να βρεθούν σε 21 χώρες. Στις άλλες έξι χώρες (Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Νορβηγία, Ισπανία και Τουρκία), ο ΟΟΣΑ κατατάσσει τη διδασκαλία ως επάγγελμα που βρίσκεται γενικά σε ισορροπία.
«Οι ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς δεν είναι πλέον απλώς θέμα κάλυψης κενών θέσεων· αφορούν ολοένα και περισσότερο τη μακροπρόθεσμη ελκυστικότητα και βιωσιμότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού», δήλωσε ο Ντάνιελ Βισνιέφσκι, γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εργοδοτών στην Εκπαίδευση, στο Euronews Business.
Ανέφερε ότι οι ανταγωνιστικοί μισθοί παραμένουν απαραίτητοι, αλλά οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν επίσης αυξανόμενες απαιτήσεις, καθώς τα σχολεία υιοθετούν ψηφιακά εργαλεία, κάνουν τις τάξεις πιο συμπεριληπτικές και αναλαμβάνουν περισσότερη ευθύνη για την ευημερία των μαθητών. Οι εκπαιδευτικοί έχουν επίσης περισσότερη διοικητική δουλειά.
Επισήμανε ότι οι λόγοι πίσω από τις ελλείψεις εκπαιδευτικών υπερβαίνουν κατά πολύ τις αμοιβές, παρότι οι ανταγωνιστικοί μισθοί παραμένουν βασικός παράγοντας. Η διδασκαλία έχει εξελιχθεί σε ολοένα πιο σύνθετο επάγγελμα, με απαιτήσεις καθώς τα σχολεία υιοθετούν ψηφιακά εργαλεία, κάνουν τις τάξεις πιο συμπεριληπτικές και αναλαμβάνουν περισσότερη ευθύνη για την ευημερία των μαθητών. Οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν επίσης περισσότερη διοικητική εργασία.
«Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών, η επαγγελματική τους αυτονομία, οι ευκαιρίες εξέλιξης σταδιοδρομίας και η ποιότητα της σχολικής ηγεσίας είναι εξίσου σημαντικές στο κατά πόσο οι άνθρωποι επιλέγουν να μπουν και να παραμείνουν στο επάγγελμα», είπε.
Will AI make ICT jobs easier to fill?
Οι επαγγελματίες στην τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών και οι επαγγελματίες στη διοίκηση και τις επιχειρήσεις είναι δύσκολο να βρεθούν σε 18 χώρες η κάθε κατηγορία. Η Ιζαμπέλ Σκακ Όλουφσεν, οικονομολόγος στον ΟΟΣΑ, ανέφερε ότι η ψηφιοποίηση έχει αυξήσει τη ζήτηση για επαγγελματίες ΤΠΕ. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) ενδέχεται να μειώσουν στο μέλλον τη ζήτηση για ορισμένους επαγγελματίες ΤΠΕ, ιδίως σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου.
Low-skilled and routine jobs are the easiest to fill
Οι εργάτες είναι εύκολο να βρεθούν σε 21 χώρες, ακολουθούμενοι από βοηθούς στην προετοιμασία φαγητού σε 17 και απλούς εργαζόμενους σε 16. Εργαζόμενοι στις πωλήσεις και άλλοι διοικητικοί υπάλληλοι είναι εύκολο να βρεθούν σε 15 χώρες η κάθε κατηγορία.
Some countries go against the European pattern
Στη Νορβηγία, οι εργάτες είναι οι εργαζόμενοι που είναι δυσκολότερο να προσληφθούν, παρότι είναι σχετικά εύκολο να βρεθούν σε 21 από τις χώρες που μελετήθηκαν. Οι βοηθοί στην προετοιμασία φαγητού είναι οι δυσκολότεροι να προσληφθούν στην Ισπανία, παρότι είναι εύκολο να βρεθούν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Στη Γαλλία, οι απλοί εργαζόμενοι είναι οι δυσκολότεροι να προσληφθούν.
Αρκετές βόρειες και δυτικοευρωπαϊκές χώρες αποκλίνουν από την τάση που αφορά τις δουλειές στις ΤΠΕ. Ο ΟΟΣΑ κατατάσσει την αγορά εργασίας για επαγγελματίες ΤΠΕ ως γενικά ισορροπημένη στη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, και ως πλεονασματική στην Αυστρία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Shortages depend on economic structure
«Τα επαγγέλματα που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες ελλείψεις διαφέρουν από χώρα σε χώρα για διάφορους λόγους. Η ζήτηση για επαγγέλματα εξαρτάται από τη διάρθρωση της οικονομίας κάθε χώρας», είπε η Όλουφσεν στο Euronews Business.
Επισήμανε τη Νότια Κορέα και τη Γερμανία, όπου οι μεγάλοι βιομηχανικοί κλάδοι βοηθούν να εξηγηθούν οι ελλείψεις σε πολλά μεσαίας ειδίκευσης επαγγέλματα, συμπεριλαμβανομένων των συναρμολογητών και των χειριστών μηχανημάτων.
Η προσφορά εργαζομένων επίσης διαφέρει από χώρα σε χώρα, ανέφερε η Όλουφσεν. Χώρες που πληρώνουν τους εκπαιδευτικούς και τους επαγγελματίες υγείας σχετικά καλά μπορεί να αντιμετωπίζουν λιγότερες ελλείψεις σε αυτά τα επαγγέλματα.
Skills matching and training
«Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη γίνονται ολοένα πιο δομικές παρά προσωρινές. Η δημογραφική αλλαγή, οι ασυμφωνίες δεξιοτήτων, η ποιότητα των θέσεων εργασίας και οι περιορισμένες δυνατότητες κινητικότητας εργαζομένων παίζουν όλους ρόλο», δήλωσε η Πία-Γιοχάνα Φάλστρεμ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας ELA, στο Euronews Business.
Είπε ότι η Ευρώπη χρειάζεται καλύτερη κατάρτιση, δουλειές με καλύτερες συνθήκες εργασίας και καλύτερη αντιστοίχιση μεταξύ των δεξιοτήτων των εργαζομένων και των αναγκών των εργοδοτών. Κάλεσε επίσης για δίκαιη εργασιακή κινητικότητα, ώστε εργαζόμενοι σε χώρες με πλεόνασμα να μπορούν να βρουν δουλειές εκεί όπου χρειάζονται.
«Η ανάλυση της ELA δείχνει ότι πολλά επαγγέλματα που αναφέρονται ως ελλειμματικά σε μία χώρα μπορεί να είναι πλεονασματικά αλλού», πρόσθεσε.