Ο δημιουργός του Claude θέλει οι επενδυτές να το αποτιμήσουν σε πάνω από 1 τρισ. δολάρια (909 δισ. ευρώ), παρά τις λογιστικές ζημιές δεκάδων δισ. και τη δομή που αφήνει τους μετόχους με ελάχιστο λόγο.
Την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου αναμένεται η Anthropic να ορίσει την τελική τιμή των μετοχών της και την επόμενη ημέρα να ξεκινήσει τη διαπραγμάτευσή τους στο χρηματιστήριο Nasdaq της Νέας Υόρκης, στις Ηνωμένες Πολιτείες, με το σύμβολο ANT.
Η εταιρεία έχει προτείνει τιμή 70 έως 78 δολάρια (64 έως 71 ευρώ) ανά μετοχή, που στο μέσο αυτού του εύρους θα την αποτιμούσε σε περίπου 1,2 τρισ. δολάρια (1,1 τρισ. ευρώ). Η εισαγωγή της στο χρηματιστήριο θα αποτελέσει μέχρι σήμερα τη μεγαλύτερη δοκιμασία για το κατά πόσο οι επενδυτές πιστεύουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μπορεί να αποφέρει κέρδη σε βάθος χρόνου.
Δεν έχουν όλοι πειστεί. Σε ενημέρωση που οργάνωσαν το Διαθρησκειακό Κέντρο για την Εταιρική Ευθύνη (Interfaith Center on Corporate Responsibility), η SOC Investment Group και το Americans for Financial Reform Education Fund, ειδικοί σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης και νομικοί προειδοποίησαν για «κόκκινες σημαίες» στα εταιρικά έγγραφα της Anthropic.
«Η Anthropic σπεύδει προς μια δημόσια εγγραφή χωρίς να απαντά σε θεμελιώδη ερωτήματα για την ετοιμότητά της να λειτουργήσει ως εισηγμένη εταιρεία», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομικών και λογοδοσίας της πόλης της Νέας Υόρκης Μαρκ Λέβιν. Ο ίδιος ανέφερε ότι η εταιρεία δεν έχει ακόμη δείξει πώς αντιμετωπίζει αυτό που η ίδια έχει χαρακτηρίσει ως πιθανούς «καταστροφικούς ή υπαρξιακούς κινδύνους για την ανθρωπότητα» από την ΤΝ.
Πέντε πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε πριν από την έναρξη.
1. Η ρήξη με την OpenAI
Στις αρχές του 2021 ιδρύθηκε η Anthropic από μια ομάδα ερευνητών που αποχώρησαν από την OpenAI, τη δημιουργό του ChatGPT, όπου είχαν χτίσει τη φήμη τους δουλεύοντας πάνω στην ασφάλεια της ΤΝ.
Ο Ντάριο Αμοντέι εντάχθηκε στην OpenAI το 2016, όταν ήταν ακόμη μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Ηγήθηκε της ομάδας ασφάλειας και της έρευνας για τους «νόμους κλιμάκωσης», το μοτίβο σύμφωνα με το οποίο τα μοντέλα ΤΝ γίνονται πιο ικανά όσο εκπαιδεύονται σε περισσότερα δεδομένα. Η μικρότερη αδελφή του, Ντανιέλα Αμοντέι, προσχώρησε το 2018 και έφτασε στη θέση της αντιπροέδρου για την ασφάλεια και την πολιτική.
Τα αδέλφια, μαζί με αρκετούς συναδέλφους τους, αποχώρησαν τον Δεκέμβριο του 2020, έπειτα από διαφωνία με την ηγεσία της OpenAI για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αναπτυχθεί η ΤΝ. Περίπου τέσσερις εβδομάδες αργότερα ίδρυσαν την Anthropic. Από τότε, οι δύο εταιρείες, που έχουν έδρα το Σαν Φρανσίσκο, είναι σκληροί αντίπαλοι.
2. Στηρίζεται από τους τεχνολογικούς κολοσσούς
Η κατάθεση της Anthropic αποκαλύπτει ότι ανάμεσα στους μεγαλύτερους υποστηρικτές της βρίσκονται η Amazon και η Alphabet, μητρική εταιρεία της Google. Έχουν επενδύσει επίσης η Microsoft, η Nvidia και το επενδυτικό σχήμα Founders Fund, που ίδρυσε ο Πίτερ Τιλ. Τον Μάιο η Anthropic άντλησε 65 δισ. δολάρια (59 δισ. ευρώ) από επενδυτές που την αποτίμησαν σε 965 δισ. δολάρια (877 δισ. ευρώ). Ήταν η πρώτη φορά που ένας γύρος χρηματοδότησης την αποτιμούσε υψηλότερα από την OpenAI.
Τη σκέψη του Ντάριο Αμοντέι διαμόρφωσαν δύο αλληλεπικαλυπτόμενα κινήματα. Το ένα είναι ο ορθολογισμός, που συνδέεται με τον συγγραφέα για θέματα ΤΝ Έλιζερ Γιουντκόφσκι, ο οποίος εδώ και χρόνια προειδοποιεί ότι η προχωρημένη ΤΝ μπορεί να συνιστά καταστροφικό κίνδυνο για την ανθρωπότητα. Το άλλο είναι ο αποτελεσματικός αλτρουισμός, που χρησιμοποιεί αποδείξεις για να κρίνει πώς μπορούν τα χρήματα και ο χρόνος να προσφέρουν το μεγαλύτερο δυνατό όφελος.
Δωρητές που συνδέονται με τον αποτελεσματικό αλτρουισμό κάλυψαν μεγάλο μέρος της αρχικής χρηματοδότησης της Anthropic. Ο συνιδρυτής του Facebook Ντάστιν Μόσκοβιτς και ο συνιδρυτής του Skype Γιαν Τάλιν στήριξαν τον πρώτο γύρο, μαζί με τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Google Έρικ Σμιτ.
3. Οι μέτοχοι παίρνουν μερίδιο στα κέρδη, όχι τον έλεγχο
Η Anthropic προσφέρει στο επενδυτικό κοινό 825 εκατ. μετοχές, με τιμή 70 έως 78 δολάρια (64 έως 71 ευρώ) η καθεμία. Από αυτές, περίπου 801 εκατ. είναι νέες μετοχές που πουλά η ίδια η εταιρεία και περίπου 24 εκατ. προέρχονται από υφιστάμενους μετόχους. Στο μέσο του εύρους τιμής, η έκδοση θα άντλησε περίπου 61 δισ. δολάρια (55 δισ. ευρώ), καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες εισαγωγές στην ιστορία των αγορών.
Παράλληλα, επτά εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Nvidia, η Google και η Microsoft, έχουν συμφωνήσει να αγοράσουν μετοχές αξίας 26 δισ. δολαρίων (24 δισ. ευρώ) χωρίς δικαιώματα ψήφου, σε ιδιωτική συμφωνία που θα τρέξει δίπλα στην εισαγωγή.
Αυτό που δεν θα αποκτήσουν οι δημόσιοι επενδυτές είναι ουσιαστική επιρροή. Η Anthropic είναι εταιρεία δημόσιου οφέλους, ένας τύπος εταιρείας των ΗΠΑ που υποχρεούται νομικά να επιδιώκει έναν διακηρυγμένο σκοπό πέρα από το κέρδος. Ο σκοπός της είναι να «αναπτύσσει και να διατηρεί υπεύθυνα προχωρημένη ΤΝ προς μακροπρόθεσμο όφελος της ανθρωπότητας».
Οι ιδρυτές κατέχουν το 50,1% των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων, ενώ ένα ανεξάρτητο όργανο, το Ίδρυμα Μακροπρόθεσμου Οφέλους (Long-Term Benefit Trust), επιλέγει τέσσερα από τα επτά μέλη του διοικητικού συμβουλίου.
Το ίδρυμα έχει πέντε διαχειριστές, ανάμεσά τους τον πρώην επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Μπεν Μπερνάνκι. Κανένας τους δεν έχει οικονομικό μερίδιο στην εταιρεία.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι το αποτέλεσμα αφήνει τους εξωτερικούς επενδυτές χωρίς δύναμη. «Η Anthropic έχει δημιουργήσει μια δομή εταιρικής διακυβέρνησης που θα άφηνε τους μετόχους σχεδόν χωρίς φωνή», είπε ο διευθύνων σύμβουλος του Interfaith Center on Corporate Responsibility Τζος Ζίνερ. «Η Anthropic θωρακίζεται απέναντι σε εξωτερική λογοδοσία, ενώ οι αποφάσεις που λαμβάνονται μέσα στην εταιρεία θα επηρεάσουν κάθε άνθρωπο στον πλανήτη».
4. Βασίζεται σε ένα τεράστιο στοίχημα υποδομών
Η Anthropic έχει δεσμευτεί να δαπανήσει τουλάχιστον 518 δισ. δολάρια (471 δισ. ευρώ) σε έξι προμηθευτές μέσα σε περίπου μία δεκαετία, για να εξασφαλίσει τα τσιπ, τα κέντρα δεδομένων και την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται η ΤΝ της. Περίπου το 80% αυτών των συμβάσεων δεν μπορεί να ακυρωθεί και πρέπει να πληρωθεί, είτε χρησιμοποιηθεί η δυναμικότητα είτε όχι.
Οι δεσμεύσεις αυτές δεν είναι τυπικά χρέος, αλλά λειτουργούν σαν να ήταν. Πολλοί από τους μεγαλύτερους πελάτες της Anthropic, αντίθετα, μπορούν να μειώσουν ή να σταματήσουν τις δαπάνες τους ανά πάσα στιγμή. Η εταιρεία ποντάρει ότι η ζήτηση για ΤΝ θα συνεχίσει να υπερβαίνει την διαθέσιμη υπολογιστική ισχύ για τη λειτουργία της.
Η Anthropic εξαρτάται επίσης σε μεγάλο βαθμό από λίγους εταίρους. Σχεδόν το ήμισυ των εσόδων της για το 2025 προήλθε μέσω της Amazon και της Google, που πουλούν πρόσβαση στην ΤΝ της μέσω των υπηρεσιών τους υπολογιστικού νέφους. Οι ίδιες εταιρείες παρέχουν μεγάλο μέρος της υπολογιστικής ισχύος της, και η κατάθεση αναφέρει ότι δεν θα προσφέρουν όλη τη δυναμικότητα που ζήτησε η Anthropic. Προειδοποιεί ακόμη ότι ένα καταστροφικό περιστατικό ΤΝ θα μπορούσε να προκαλέσει ζημιές τόσο μεγάλες που να μην μπορούν να ασφαλιστούν.
5. Αντιμετωπίζει ανταγωνιστές στην Ουάσινγκτον, στο Σαν Φρανσίσκο και στην Κίνα
Τον Ιανουάριο, το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ζήτησε απεριόριστη χρήση του Claude. Η Anthropic αρνήθηκε να επιτρέψει δύο χρήσεις: τη μαζική παρακολούθηση Αμερικανών και πλήρως αυτόνομα φονικά όπλα.
Τον Φεβρουάριο, ο Τραμπ διέταξε τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να σταματήσουν να χρησιμοποιούν την τεχνολογία της Anthropic. Στη συνέχεια ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ φρόντισε η εταιρεία να χαρακτηριστεί κίνδυνος για την εφοδιαστική αλυσίδα, χαρακτηρισμός που συνήθως επιφυλάσσεται για ξένους αντιπάλους.
Η άμεση ανταγωνίστρια OpenAI έχει μεταθέσει τη δική της εισαγωγή για το 2027 το νωρίτερο και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, αποτιμήθηκε πρόσφατα σε περίπου 1,25 τρισ. δολάρια (1,14 τρισ. ευρώ) σε ιδιωτικό γύρο. Το ποσό αυτό είναι κοντά στην αποτίμηση της Anthropic.
Η OpenAI είναι ιδιωτική εταιρεία, επομένως τα στοιχεία της δεν έχουν ελεγχθεί από ανεξάρτητους ορκωτούς λογιστές, και οι δύο εταιρείες υπολογίζουν με διαφορετικό τρόπο τις πωλήσεις που γίνονται μέσω συνεργατών στο υπολογιστικό νέφος. Η πραγματική απόσταση μεταξύ τους μπορεί συνεπώς να είναι μικρότερη από ό,τι φαίνεται.
Μια «μάχη τιμών» μπορεί να έρθει από κινεζικά μοντέλα ΤΝ όπως τα DeepSeek, Qwen της Alibaba, Kimi της Moonshot και GLM της Z.ai. Ο καθένας μπορεί να τα κατεβάσει δωρεάν και είναι πολύ φθηνότερα στη χρήση, και ορισμένες νεοφυείς επιχειρήσεις στις ΗΠΑ έχουν μεταφέρει σε αυτά τις πιο τυπικές εργασίες τους. Τα κινεζικά ανοικτά μοντέλα αντιστοιχούσαν σε περίπου 30% της χρήσης στην αγορά ΤΝ OpenRouter στις αρχές του 2026.
Η Anthropic έχει κατηγορήσει αρκετά κινεζικά εργαστήρια ότι χρησιμοποιούν δεκάδες χιλιάδες ψεύτικους λογαριασμούς για να αντιγράφουν τις απαντήσεις του Claude και να εκπαιδεύουν με αυτές τα δικά τους μοντέλα. Οι αναλυτές θεωρούν ως κύριο κίνδυνο ότι οι φθηνότεροι αντίπαλοι θα αναγκάσουν την Anthropic να μειώσει τις τιμές της και να αποδεχθεί χαμηλότερα περιθώρια κέρδους, παρά να την ξεπεράσουν στην κορυφή της αγοράς.