Σαρωτικό το εκλογικό αποτέλεσμα του περασμένου μήνα μετά από σχεδόν δύο χρόνια διαδηλώσεων που πυροδότησε η κατάρρευση στέγαστρου σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ και ο θάνατος 16 ανθρώπων
Ορκίστηκαν την Τρίτη οι εκπρόσωποι της Φοιτητικής Λίστας, του κινήματος της Σερβίας που στηρίζεται από φοιτητές, στην πρώτη συνεδρίαση του κοινοβουλίου μετά τη ιστορική εκλογική νίκη του περασμένου μήνα, η οποία έβαλε τέλος σε 14 χρόνια κυριαρχίας του δεξιού κόμματος του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Η σαρωτική αυτή νίκη ήρθε έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια διαδηλώσεων που προκλήθηκαν από την κατάρρευση, το 2024, στέγης σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.
Η τραγωδία, την ευθύνη για την οποία πολλοί απέδωσαν στη διαφθορά, πυροδότησε τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στη Σερβία μετά την πτώση του ισχυρού άνδρα Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000 και άνοιξε τον δρόμο για εκλογική νίκη με πρόγραμμα κατά της διαφθοράς.
Η εναρκτήρια συνεδρίαση της βουλής, κατά την οποία οι 140 υποψήφιοι του κινήματος ανέλαβαν επίσημα τα καθήκοντά τους, επικυρώνει τυπικά την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία και αποτελεί το πρώτο βήμα για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Πολιτικοί νεοφερμένοι
Νωρίτερα, έξω από το κοινοβούλιο συγκεντρώθηκαν εκατοντάδες υποστηρικτές για να υποδεχθούν τους νέους βουλευτές, φωνάζοντας συνθήματα των διαδηλώσεων και χειροκροτώντας.
Κάποιοι κρατούσαν πανό με ευχές προς τους νεοεκλεγέντες βουλευτές, ενώ η άφιξη των υποψηφίων του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) του Βούτσιτς προκάλεσε γιουχαΐσματα και αποδοκιμασίες.
Σε μία περίπτωση, σε μέλος του SNS μια γυναίκα από το πλήθος έριξε γιαούρτι στο κεφάλι καθώς εκείνη ανέβαινε τα σκαλιά της εισόδου του κοινοβουλίου.
Η Λίστα των Φοιτητών εξασφάλισε 140 έδρες στο κοινοβούλιο των 250 μελών, αριθμό που της επιτρέπει να κυβερνήσει μόνη της, ενώ ο συνασπισμός του Βούτσιτς κέρδισε 103. Τα κόμματα των μειονοτήτων κατέλαβαν τις επτά εναπομείνασες έδρες.
Οι περισσότεροι υποψήφιοι που στηρίζονται από τους φοιτητές είναι πολιτικά νεοφανείς, με ακαδημαϊκό ή καλλιτεχνικό υπόβαθρο.
«Προετοιμαζόμαστε με πολύ σοβαρότητα για όσα έχουμε μπροστά μας, μελετάμε τους νόμους, τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και τα καθήκοντα των βουλευτών», δήλωσε νωρίτερα μέσα στον μήνα στο πρακτορείο ειδήσεων AFP η διακεκριμένη υποψήφια της Λίστας των Φοιτητών Μιριάνα Νίκολιτς.
Η νίκη των φοιτητών προκάλεσε μέρες θορυβωδών εορτασμών σε πόλεις σε όλη τη χώρα και η μετάδοση της πολυαναμενόμενης συνεδρίασης αναμένεται να προσελκύσει τηλεθεατές σε ολόκληρη τη Σερβία.
Προκλήσεις μπροστά
Μόλις το κοινοβούλιο συγκροτηθεί σε σώμα, η νέα πλειοψηφία θα έχει στη διάθεσή της 90 ημέρες για να ορίσει πρωθυπουργό, να παρουσιάσει το πρόγραμμά της και να σχηματίσει κυβέρνηση.
Το φοιτητικό κίνημα έχει δεσμευθεί για ευρείες μεταρρυθμίσεις, μεταξύ των οποίων η βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, η ενίσχυση της εκπαίδευσης και ο διπλασιασμός του αμυντικού προϋπολογισμού.
Θα πρέπει επίσης να ισορροπήσει ανάμεσα στους ιστορικά στενούς δεσμούς της χώρας με τη Ρωσία και στον μακροχρόνιο στόχο της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και να διαχειριστεί τις σχέσεις με το Κόσοβο, την πρώην επαρχία της οποίας τη διακήρυξη ανεξαρτησίας το 2008 το Βελιγράδι δεν αναγνωρίζει.
Η εκλογή προέδρου της βουλής θα φέρει επίσης νέο υπηρεσιακό πρόεδρο, ρόλο που έχει αναλάβει ο πρόεδρος της βουλής από τότε που ο Βούτσιτς διέκοψε πρόωρα τη δεύτερη προεδρική του θητεία τον Σεπτέμβριο για να θέσει υποψηφιότητα για την πρωθυπουργία.
Πρόωρες προεδρικές εκλογές πρέπει να προκηρυχθούν έως τις 27 Νοεμβρίου και να διεξαχθούν έως τις 27 Δεκεμβρίου.
Τόσο το φοιτητικό κίνημα όσο και το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα του Βούτσιτς αναμένεται να κατεβάσουν υποψηφίους για την προεδρία, όμως ο Βούτσιτς δεν μπορεί να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα, καθώς το σύνταγμα προβλέπει όριο δύο θητειών.
Αντί γι’ αυτό, ο πρώην πρόεδρος ανέλαβε τη νέα του θέση στο κοινοβούλιο ως επικεφαλής της αντιπολίτευσης.