Χιλιανός μετρ του μοντέρνου σχεδιασμού κερδίζει το κορυφαίο αρχιτεκτονικό βραβείο, μετά την καθυστέρηση λόγω αποκαλύψεων για δεσμούς του Τομ Πρίτσκερ με τον καταδικασμένο παιδόφιλο Τζέφρι Επστάιν.
Ο Χιλιανός αρχιτέκτονας Smiljan Radić Clarke τιμήθηκε με το φετινό Βραβείο Αρχιτεκτονικής Pritzker, τη σημαντικότερη διεθνώς διάκριση στον κλάδο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο 60χρονος, που κατάγεται από το Σαντιάγο, έχει δικαίως αποκτήσει φήμη για τη ριζοσπαστική πρωτοτυπία του και τη δημιουργία μορφών προσαρμοσμένων σε κάθε χώρο, με σχεδόν όλα τα εμβληματικά έργα του να αναδεικνύουν την ικανότητά του να εναρμονίζει τα υλικά με τη φύση.
Ίσως το γνωστότερο έργο του στην Ευρώπη είναι το Περίπτερο της Serpentine Gallery στο Λονδίνο, ένα ημιδιαφανές κέλυφος από υαλοΐνες που εδράζεται σε ογκώδεις φέρουσες πέτρες από την περιοχή.
Εκεί το φως φιλτράρεται αντί να προβάλλεται, ενώ το περίβλημα παραμένει μερικώς ανοιχτό, επιτρέποντας στους επισκέπτες να νιώθουν προστασία χωρίς να αποκόπτονται πλήρως από το γύρω πάρκο.
Στην αιτιολόγηση της απόφασής της, η κριτική επιτροπή του 2026 τον επαίνεσε ιδιαιτέρως για αυτό που χαρακτήρισε «αισιόδοξες και διακριτικά χαρούμενες» κατασκευές.
«Αν η αρχιτεκτονική δίνει μορφή στους τρόπους με τους οποίους ζουν οι άνθρωποι, το έργο του Radić δημιουργεί χωρικές εμπειρίες που μοιάζουν ταυτόχρονα απρόσμενες και απόλυτα φυσικές», πρόσθεσε η κριτική επιτροπή του βραβείου Pritzker.
Η αρχιτεκτονική ως τέχνη
Παραλαμβάνοντας το βραβείο, ο Radić είπε ότι στόχος του γραφείου του είναι να δημιουργεί «δομές που στέκονται κάτω από τον ήλιο για αιώνες, περιμένοντας την επίσκεψή μας».
«Προσπαθούμε να δημιουργούμε εμπειρίες με έντονη συναισθηματική παρουσία, που ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να σταματήσουν για λίγο και να ξανασκεφτούν έναν κόσμο που τόσο συχνά τούς προσπερνά με αδιαφορία», πρόσθεσε.
Στη Χιλή, την πατρίδα του, ένα από τα πιο γνωστά έργα του Radić είναι το περιφερειακό θέατρο στο Μπιόμπιο (Teatro Regional del Biobío, Concepción, Chile, 2018), ένας προσεκτικά σχεδιασμένος ημιδιαφανής «φάκελος» που ρυθμίζει το φως και βελτιώνει την ακουστική μέσα από τη λιτότητα.
Η ανακοίνωση για τον φετινό αποδέκτη επρόκειτο να γίνει την περασμένη εβδομάδα, αλλά καθυστέρησε λόγω της εμφάνισης του Tom Pritzker, ο οποίος ηγείται του ιδρύματος που απονέμει το βραβείο, στα πρόσφατα δημοσιοποιημένα αρχεία που σχετίζονται με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Jeffrey Epstein.
Ο Pritzker έχει πλέον αποστασιοποιηθεί από το ίδρυμα, θα παραμείνει όμως διευθυντής και αντιπρόεδρος.
Ο Smiljan Radić Clarke είναι ο 55ος βραβευθείς με το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Pritzker και έχει επερχόμενα έργα στην Αλβανία, την Ισπανία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Θεσπίστηκε το 1979, όταν απονεμήθηκε για πρώτη φορά στον μοντερνιστή Philip Johnson, και από τότε το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Pritzker έχει τιμήσει ορισμένες από τις πιο επιδραστικές μορφές του κλάδου, μεταξύ των οποίων οι IM Pei, Όσκαρ Νιμάγιερ, Φρανκ Γκέρι, Ρεμ Κούλχαας και Ζάχα Χαντίντ.