Ο Χιλιανός δάσκαλος του μοντέρνου σχεδιασμού κερδίζει το κορυφαίο αρχιτεκτονικό βραβείο: η απονομή είχε καθυστερήσει λόγω αποκαλύψεων για τους δεσμούς του Τομ Πρίτσκερ με τον καταδικασμένο παιδόφιλο Τζέφρι Έπσταϊν.
Στον Χιλιανό αρχιτέκτονα Σμιλιάν Ράντιτς Κλαρκ απονεμήθηκε το φετινό Βραβείο Αρχιτεκτονικής Πρίτσκερ, η κορυφαία διεθνώς διάκριση του κλάδου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο 60χρονος, που κατάγεται από το Σαντιάγο, έχει κερδίσει τη φήμη ριζοσπαστικά πρωτότυπου δημιουργού και σχεδιαστή έργων ειδικά προσαρμοσμένων σε κάθε τόπο· σχεδόν όλα τα εμβληματικά του έργα αναδεικνύουν την ικανότητά του να ενώνει τα υλικά με το φυσικό περιβάλλον.
Ίσως το πιο γνωστό έργο του στην Ευρώπη είναι το Περίπτερο της Serpentine Gallery στο Λονδίνο το 2014, ένα ημιδιάφανο κέλυφος από υαλονήματα που στηριζόταν σε ογκώδεις, φέροντες λίθους από την περιοχή.
Το φως φιλτραριζόταν αντί να προβάλλεται άμεσα, ενώ το περίβλημα έμενε μερικώς ανοιχτό, επιτρέποντας στους επισκέπτες να νιώθουν προστατευμένοι χωρίς να αποκόπτονται πλήρως από το πάρκο γύρω τους.
Στο σκεπτικό της, η κριτική επιτροπή του 2026 εξέφρασε απλόχερα τον θαυμασμό της για τα έργα του, τα οποία χαρακτήρισε «αισιόδοξες και διακριτικά χαρούμενες» κατασκευές.
«Αν η αρχιτεκτονική δίνει μορφή στους τρόπους με τους οποίους ζουν οι άνθρωποι, το έργο του Ράντιτς δημιουργεί χωρικές εμπειρίες που μοιάζουν ταυτόχρονα απρόσμενες και απολύτως φυσικές», πρόσθεσε η κριτική επιτροπή του Πρίτσκερ.
Η αρχιτεκτονική ως τέχνη
Παραλαμβάνοντας το βραβείο, ο Ράντιτς δήλωσε ότι η δουλειά του στοχεύει στη δημιουργία «δομών που στέκονται κάτω από τον ήλιο επί αιώνες, περιμένοντας την επίσκεψή μας».
«Επιδιώκουμε να δημιουργούμε εμπειρίες με συναισθηματικό αποτύπωμα, που ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να σταματήσουν για λίγο και να ξανασκεφτούν έναν κόσμο που τόσο συχνά προσπερνούν με αδιαφορία», πρόσθεσε.
Στην πατρίδα του, τη Χιλή, ένα από τα πιο γνωστά έργα του Ράντιτς είναι το Περιφερειακό Θέατρο του Μπιοβίο (Teatro Regional del Biobío, Κονσεπσιόν, Χιλή, 2018), ένα προσεκτικά μελετημένο ημιδιαφανές κέλυφος που ρυθμίζει το φως και ευνοεί την ακουστική μέσα από τη λιτότητα του σχεδιασμού.
Η ανακοίνωση του φετινού νικητή επρόκειτο να γίνει την περασμένη εβδομάδα, αλλά καθυστέρησε μετά την εμφάνιση του Τομ Πρίτσκερ, επικεφαλής του ιδρύματος που απονέμει το βραβείο, στα πρόσφατα δημοσιοποιημένα αρχεία που σχετίζονται με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν.
Ο Πρίτσκερ έχει πλέον αποστασιοποιηθεί από το ίδρυμα, θα παραμείνει όμως μέλος του διοικητικού συμβουλίου και αντιπρόεδρος.
Ο Σμιλιάν Ράντιτς Κλαρκ είναι ο 55ος βραβευμένος με το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Πρίτσκερ και έχει προγραμματισμένα έργα στην Αλβανία, την Ισπανία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Πρίτσκερ απονεμήθηκε για πρώτη φορά το 1979 στον μοντερνιστή Φίλιπ Τζόνσον και έκτοτε έχει τιμήσει ορισμένες από τις πιο επιδραστικές μορφές του κλάδου, όπως τους Ι. Μ. Πέι, Όσκαρ Νιμάγερ, Φρανκ Γκέρι, Ρεμ Κούλχαας και Ζάχα Χαντίντ.