Υγειονομικές αρχές προειδοποιούν ότι η ιλαρά εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση στην Ευρώπη, παρά τη μείωση το 2025 από το περσινό ρεκόρ, και ζητούν άμεση δράση κατά της διστακτικότητας στον εμβολιασμό.
Η ιλαρά, μια νόσος που συχνά ξεχνιέται, εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση σε όλη την ήπειρο. Τα κρούσματα στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας μειώθηκαν το 2025 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος ξεσπασμάτων παραμένει.
Το 2024 καταγράφηκαν στην Ευρώπη 127.350 κρούσματα ιλαράς – ο μεγαλύτερος αριθμός καταγεγραμμένων κρουσμάτων από το 1997.
Παρότι τα κρούσματα μειώθηκαν το 2025, οι δηλωμένες λοιμώξεις ήταν διπλάσιες σε σχέση με το 2023, προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).
«Η Ευρώπη θα έπρεπε να ηγείται παγκοσμίως στην εξάλειψη της ιλαράς», δήλωσε η Σαμπρίνα Μπάτσι, επικεφαλής του προγράμματος του ECDC για τα νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβολιασμό και τον εμβολιασμό.
Πρόσθεσε ότι η Ευρώπη διαθέτει ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο, καθώς και τη γνώση, τους πόρους και μερικά από τα πιο ισχυρά εργαλεία επιτήρησης για τον έλεγχο αυτής της προλήψιμης νόσου.
Για να αποτραπούν τα ξεσπάσματα και να προστατευθούν όσοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην ιλαρά – όπως τα παιδιά που είναι πολύ μικρά για να εμβολιαστούν και εκείνοι που δεν μπορούν να εμβολιαστούν για ιατρικούς λόγους – τουλάχιστον το 95% του επιλέξιμου πληθυσμού θα πρέπει να λάβει δύο δόσεις του εμβολίου.
Ωστόσο, το ECDC επισημαίνει ότι 8 στους 10 ανθρώπους που νόσησαν από ιλαρά μέσα στο 2025 δεν είχαν εμβολιαστεί, γεγονός που αντικατοπτρίζει το ίδιο μοτίβο με το 2024.
«Ο ατομικός εμβολιασμός προστατεύει όσους δεν μπορούν να εμβολιαστούν, καθώς μειώνει τη διασπορά των λοιμώξεων. Αυτό καθιστά τον εμβολιασμό όχι μόνο πράξη αυτοπροστασίας, αλλά και πράξη αλληλεγγύης. Η εξάλειψη της ιλαράς θα έπρεπε να είναι εφικτή, αν δράσουμε συλλογικά», πρόσθεσε η Μπάτσι.
Η ιλαρά είναι ένας από τους πιο μεταδοτικούς ιούς που προσβάλλουν τον άνθρωπο. Για κάθε άτομο που νοσεί από ιλαρά, έως και 18 άλλα ανεμβολίαστα άτομα θα μολυνθούν, γεγονός που την καθιστά περίπου 12 φορές πιο μεταδοτική από τη γρίπη.
Η νόσος μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνιες, εξουθενωτικές επιπλοκές στην υγεία, συμπεριλαμβανομένης της βλάβης στο ανοσοποιητικό σύστημα, «σβήνοντας» τη μνήμη του για το πώς να αντιμετωπίζει λοιμώξεις για μήνες ή ακόμη και για χρόνια.
Αυτό αφήνει όσους επιζούν της ιλαράς ευάλωτους σε άλλες ασθένειες και στον κίνδυνο θανάτου, προειδοποιεί ο ΠΟΥ.
Εμβολιασμός: η μόνη λύση
Δεν υπάρχει ίαση ούτε ειδική θεραπεία για την ιλαρά· συνήθως διαρκεί περίπου δύο εβδομάδες χωρίς επιπλοκές, γεγονός που υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο του εμβολιασμού στην αντιμετώπιση της νόσου.
«Παρότι τα κρούσματα έχουν μειωθεί, οι συνθήκες που οδήγησαν στην επανεμφάνιση αυτής της θανατηφόρας νόσου τα τελευταία χρόνια παραμένουν και πρέπει να αντιμετωπιστούν», δήλωσε η Ρετζίνα ντε Ντομίνιτσις, περιφερειακή διευθύντρια για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία στο Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδική Ηλικία (UNICEF).
Τόνισε την ανάγκη να αντιμετωπιστούν η επιφυλακτικότητα απέναντι στα εμβόλια και η παραπληροφόρηση. Χωρίς αυτό, πρόσθεσε η Ντε Ντομίνιτσις, τα παιδιά θα παραμένουν εκτεθειμένα στον κίνδυνο θανάτου ή σοβαρής νόσησης από ιλαρά και άλλες ασθένειες που προλαμβάνονται με εμβόλια.
Ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Χανς Κλούγκε, κάλεσε την Τετάρτη τους πολίτες να βασίζονται μόνο σε επαληθευμένες πληροφορίες υγείας από αξιόπιστες πηγές, στο «σημερινό περιβάλλον, όπου η παραπληροφόρηση οργιάζει».
«Η εξάλειψη της ιλαράς είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική και περιφερειακή υγειονομική ασφάλεια», πρόσθεσε ο Κλούγκε.
Η άνοδος της ιλαράς τα τελευταία χρόνια
Η Ευρώπη δεν είναι η μόνη περιοχή που αντιμετωπίζει αυξανόμενα κρούσματα. Μετά από χρόνια προόδου στον έλεγχο της ιλαράς παγκοσμίως, η νόσος αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια.
Νωρίτερα φέτος, ο ΠΟΥ ανακοίνωσε ότι έξι ευρωπαϊκές χώρες – η Αρμενία, η Αυστρία, το Αζερμπαϊτζάν, η Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ουζμπεκιστάν – έχασαν το καθεστώς τους ως χώρες χωρίς ιλαρά, μετά την έκρηξη κρουσμάτων το 2024.
Μια χώρα χάνει το καθεστώς της ως χώρα χωρίς ιλαρά, αν ο ιός επανεμφανιστεί και η μετάδοση συνεχιστεί αδιάκοπα για περισσότερο από έναν χρόνο.