Ο δεξιός λαϊκιστικός συνασπισμός του πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις εγκρίνει νομοσχέδιο για άμεση κρατική χρηματοδότηση, προκαλώντας απεργίες και διαδηλώσεις
Το τσεχικό υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο που καταργεί το ανταποδοτικό τέλος για τη χρηματοδότηση των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών φορέων και το αντικαθιστά με απευθείας χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η αλλαγή σύμφωνα με δημοσιογράφους, οργανώσεις για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και δεκάδες χιλιάδες πολίτες, θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιογραφική ανεξαρτησία.
Το νομοσχέδιο, που εγκρίθηκε τη Δευτέρα, αφορά τη δημόσια τηλεόραση Czech TV και το δημόσιο ραδιόφωνο Czech Radio, τα οποία θα λαμβάνουν στο εξής σταθερά ετήσια ποσά, σε γενικές γραμμές αντίστοιχα με τα έσοδα από τα τέλη που εισέπραξαν την περίοδο 2008-2024, πριν τα αυξήσει μια προηγούμενη κεντροδεξιά κυβέρνηση.
Ο υπουργός Πολιτισμού Ότο Κλέμπιρ, από το κόμμα των Motorists, παρουσίασε την αναμόρφωση ως εκσυγχρονισμό και ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρακτικές. «Με αυτόν τον τρόπο εντασσόμαστε στην πλειονότητα των χωρών της ΕΕ που έχουν ήδη εγκαταλείψει αυτή την ξεπερασμένη μορφή χρηματοδότησης», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου μαζί με τον πρωθυπουργό Αντρέι Μπάμπις.
Ο Μπάμπις, δισεκατομμυριούχος ηγέτης του λαϊκιστικού κόμματος ANO, του οποίου ο κυβερνητικός συνασπισμός περιλαμβάνει και το ακροδεξιό SPD, υπερασπίστηκε την αλλαγή επικαλούμενος, όπως είπε, την έλλειψη ελέγχου στους δύο φορείς. «Τα δύο μέσα δεν κάνουν καμία εξοικονόμηση δαπανών και δεν τους ελέγχει κανείς. Το βασικό είναι ότι αυτό το είχαμε στο κυβερνητικό μας πρόγραμμα», δήλωσε.
Οι εργαζόμενοι τόσο στη Czech TV όσο και στη Czech Radio έχουν ανακοινώσει 24ωρη απεργία σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Φοβούνται ότι το νέο μοντέλο, που θα καταστήσει τους οργανισμούς οικονομικά εξαρτημένους από τις ετήσιες κρατικές επιχορηγήσεις, τους αφήνει εκτεθειμένους σε πολιτικές πιέσεις από τον κυβερνώντα συνασπισμό.
Το νομοσχέδιο τροφοδοτεί τη δημόσια οργή από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε. Ήταν ανάμεσα στα βασικά αιτήματα μιας μαζικής αντικυβερνητικής διαδήλωσης στην Πράγα τον Μάρτιο, που έβγαλε στους δρόμους πάνω από 200.000 ανθρώπους.
Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF) έχουν ταχθεί ιδιαιτέρως σκληρά εναντίον του μέτρου, χαρακτηρίζοντας το νομοσχέδιο «παράλογο» και τη συνοδευτική μείωση της χρηματοδότησης «δραστική». Ο οργανισμός υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου προειδοποίησε ότι η μεταρρύθμιση «δημιουργεί πολιτικό προηγούμενο για περαιτέρω δυσανάλογες παρεμβάσεις στη λειτουργία των τσεχικών δημόσιων μέσων ενημέρωσης».
Η RSF δεν μάσησε τα λόγια της για τις ευρύτερες συνέπειες. «Στο τέλος αυτού του σουρεαλιστικού ταξιδιού έχουμε μια αποδυναμωμένη ανεξαρτησία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, και αυτό είναι αδιέξοδο για τη δημοκρατία», ανέφερε, καλώντας παράλληλα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «να κάνει ό,τι περνά από το χέρι της» ώστε να συμβάλει στη διατήρηση του ισχύοντος μοντέλου χρηματοδότησης.
Το νομοσχέδιο έχει ακόμη μπροστά του σημαντική κοινοβουλευτική διαδρομή προτού τεθεί σε ισχύ. Αφού εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο, πρέπει τώρα να περάσει και από τα δύο σώματα του τσεχικού κοινοβουλίου και να υπογραφεί από τον πρόεδρο, πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία εφαρμογής του, την 1η Ιανουαρίου 2027.