Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί προτάσεις για αυστηρότερους περιορισμούς στις εισαγωγές αγαθών από ισραηλινούς οικισμούς, μετά το αίτημα της πλειοψηφίας των κρατών - μελών - Απομακρήνεται το ενδεχόμενο άμεσης δράσης
Δέσμη «επιλογών» που προβλέπουν έως και την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών αγαθών από ισραηλινούς οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη προωθεί η Κομισιόν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Είχε προηγηθεί το αίτημα από την πλειονότητα των κρατών μελών προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει αυστηρότερους περιορισμούς στο εμπόριο με τα κατεχόμενα, σε απάντηση για τη συνεχιζόμενη επέκταση των οικισμών στη Δυτική Όχθη.
Το «έγγραφο επιλογών» που κυκλοφόρησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα κράτη μέλη της ΕΕ την Τετάρτη περιγράφει τρία μέτρα για την περαιτέρω αυστηροποίηση των περιορισμών στις εισαγωγές αγαθών που παράγονται σε ισραηλινούς οικισμούς, οι οποίοι ήδη εξαιρούνται από την προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση της ΕΕ.
Σε αυτά περιλαμβάνεται πλήρης ή μερική απαγόρευση της εισαγωγής προϊόντων που προέρχονται από οικισμούς, αλλά και αυστηρότερες άδειες εξαγωγής, καθώς και απαγορευτικοί δασμοί. Οι πρεσβευτές της ΕΕ αναμένεται να προβούν στις αρχικές τους τοποθετήσεις σε συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών στις Βρυξέλλες την Παρασκευή, προτού οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συγκεντρωθούν για περαιτέρω συζητήσεις τη Δευτέρα.
Το έγγραφο ωστόσο, παραθέτει μόνο επιλογές και όχι συγκεκριμένες προτάσεις, και δεν αναμένεται καμία επίσημη απόφαση για το ζήτημα την επόμενη εβδομάδα. Το επόμενο επίσημο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αναμένεται τον Οκτώβριο, κάτι που, σύμφωνα με ορισμένα κράτη μέλη, θα καθυστερήσει περαιτέρω την υιοθέτηση μέτρων.
«Η Επιτροπή προφανώς κερδίζει χρόνο, αλλά δεν υπάρχει και συναίνεση στο Συμβούλιο», δήλωσε στην Euronews διπλωμάτης της ΕΕ υπό καθεστώς ανωνυμίας, προσθέτοντας ότι, παρότι δεν θεωρεί την πρωτοβουλία ιδανική, εκτιμάει ότι αποτελεί μια αρχή.
Οι ισραηλινοί οικισμοί στη Δυτική Όχθη, την Ανατολική Ιερουσαλήμ και τα Υψίπεδα του Γκολάν θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η πρώτη επιλογή θα απαιτούσε από τις εταιρείες που εισάγουν αγαθά από ισραηλινούς οικισμούς να υποβάλλουν αίτηση για άδεια εξαγωγής, μία από τις λύσεις που πρότειναν οι γαλλικές και σουηδικές κυβερνήσεις σε κοινή επιστολή τους προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο. Ωστόσο, το έγγραφο επιλογών της Επιτροπής προειδοποιεί ότι ένα τέτοιο σύστημα παραμένει ευάλωτο σε καταστρατηγήσεις.
Πρόσφατες έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι οι εξαγωγείς συνεχίζουν να πωλούν τα προϊόντα τους από τους ισραηλινούς οικισμούς στις ευρωπαϊκές αγορές χωρίς δασμούς, παρακάμπτοντας τους υφιστάμενους περιορισμούς, χρησιμοποιώντας μεθόδους όπως η εσφαλμένη σήμανση και η ανάμειξη προϊόντων από οικισμούς με προϊόντα που παράγονται στο εσωτερικό του Ισραήλ.
Παράλληλα, η Επιτροπή έχει προτείνει την επιβολή υψηλότερων δασμών, ώστε οι εισαγωγές αγαθών από οικισμούς να καταστούν απαγορευτικά ακριβές, αλλά αναγνωρίζει ότι και αυτή η επιλογή είναι ευάλωτη σε μεθόδους καταστρατήγησης.
Η τρίτη επιλογή είναι μια πλήρης ή μερική απαγόρευση των εισαγωγών από παράνομους ισραηλινούς οικισμούς, η οποία θα απαιτούσε από τους τελωνειακούς υπαλλήλους των κρατών μελών να εντοπίζουν τα αγαθά που προέρχονται από ισραηλινούς οικισμούς στα σύνορα της ΕΕ.
Το έγγραφο αφήνει ανοικτό το ζήτημα της νομικής βάσης: Μια σχετική απόφαση θα μπορούσε να εντάσσεται στο πλαίσιο της εμπορικής πολιτικής, για την οποία αρκεί ειδική πλειοψηφία, ή σε αυτό της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, όπου απαιτεί ομοφωνία.
Η νομική υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, γνωμοδότησε προφορικά προς τα κράτη μέλη της ΕΕ ότι η χρήση της νομικής βάσης της εμπορικής πολιτικής θα μπορούσε να είναι δυνατή, ανάλογα με τις λεπτομέρειες της πρότασης.
Αντιθέτως, η Επιτροπή επανέλαβε στο έγγραφό της ότι θεωρεί πως απαιτείται η απόφαση να βασίζεται νομικά στην εξωτερική πολιτική, κάτι που θα καθιστούσε εξαιρετικά δύσκολη την έγκριση των προτάσεων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Euronews, τουλάχιστον 20 κράτη μέλη κάλεσαν την Επιτροπή να παρουσιάσει τις διαθέσιμες επιλογές για την περαιτέρω περιορισμό του εμπορίου με τους ισραηλινούς οικισμούς, όταν οι υπουργοί Εξωτερικών συναντήθηκαν για συνομιλίες στο Λουξεμβούργο τον Ιούνιο.
Η πολιτική δυναμική πίσω από την κίνηση αυτή ενισχύθηκε τον περασμένο Απρίλιο, όταν η Γαλλία και η Σουηδία κάλεσαν την Επιτροπή να παρουσιάσει σχετική πρόταση, επικαλούμενες τη γνωμοδότηση του 2024 του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ) σχετικά με τους παράνομους ισραηλινούς οικισμούς.
Πολλές από τις αποφάσεις του ΟΗΕ, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έως σήμερα, αναφέρουν επίσης ότι η επικοιστική δραστηριότητα στα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομη.
Αντιθέτως, η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τον χαρακτηρισμό αυτών των οικισμών ως παράνομων και τους κατατάσσει ως «προσωρινούς τόπους».
Μιλώντας στην Euronews τον Μάιο, ο υφυπουργός Εξωτερικού Εμπορίου της Γαλλίας, Νικολά Φορισιέ, είπε ότι η έκκληση για αυστηρότερους περιορισμούς δεν αποτελεί «επιθετική στάση». «Από την άποψη του [διεθνούς] δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι φυσιολογικό να το λέμε αυτό», πρόσθεσε.
Το Ισραήλ έχει εισαγάγει πρόσφατα μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση του ελέγχου του στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ σε τομείς όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς, ο χωροταξικός σχεδιασμός και οι άδειες. Οι κινήσεις αυτές φαίνεται να παραβιάζουν βασικές συμφωνίες που είχαν υπογραφεί στο πλαίσιο των συμφωνιών του Όσλο το 1993.