Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται τα στοιχεία ότι ο Άρης στο παρελθόν ίσως φιλοξένησε ζωή. Το θέμα κυριαρχεί στο Cospar στη Φλωρεντία, όπου η ευρωπαϊκή αποστολή ExoMars θεωρείται καθοριστική.
Ο Άρης, ο βραχώδης πλανήτης, θεωρούνταν πάντα αφιλόξενος και ακατάλληλος για ζωή, παρότι ανάμεσα στους πλανήτες του ηλιακού συστήματος είναι αυτός που μοιάζει περισσότερο με τη Γη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Νέες μελέτες, που στηρίζονται στις πρόσφατες διαστημικές εξερευνήσεις του ρόβερ Perseverance (πηγή στα Ιταλικά), υποδεικνύουν όμως ότι ο πλανήτης στο παρελθόν θα μπορούσε να είχε φιλοξενήσει συνθήκες κατάλληλες για ζωή.
Αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα της σύγχρονης αστρονομίας και βρίσκεται στο επίκεντρο του σημαντικότερου συνεδρίου για την έρευνα του διαστήματος, του Cospar. Το συνέδριο, που οργανώνει το Εθνικό Ινστιτούτο Αστροφυσικής (INAF), διεξάγεται αυτή την περίοδο στη Φλωρεντία.
«Ο συνδυασμός περισσότερων ενδείξεων, όπως η ανακάλυψη από το ρόβερ Perseverance της NASA ορυκτών που στη Γη παράγονται από μικροοργανισμούς και σύνθετης οργανικής ύλης, αυξάνει την πιθανότητα ο Άρης να ήταν κατοικημένος, τουλάχιστον στο παρελθόν», δήλωσε στο πρακτορείο ANSA η Τερέζα Φορνάρο, ερευνήτρια στο Αστεροσκοπείο Αρτσέτρι του INAF και καθηγήτρια Αστροβιολογίας στη Φλωρεντία, που συνεργάζεται με την αποστολή Perseverance.
Σύμφωνα με την ερευνήτρια, οι μορφές ζωής στον Άρη θα αποτελούνταν πιθανότατα από μικροοργανισμούς που ζούσαν υπόγεια, προστατευμένοι από την ακτινοβολία που πλήττει την επιφάνεια του πλανήτη, ικανούς να αξιοποιούν την ενέργεια των πετρωμάτων.
«Μέχρι στιγμής έχουμε συγκεντρώσει μόνο έμμεσες ενδείξεις. Η οργανική ύλη που έχει βρεθεί, για παράδειγμα, έχει δομή βαθιά αλλοιωμένη και είναι επομένως δύσκολο να προσδιορίσουμε την προέλευσή της: την οριστική απάντηση θα την έχουμε μόνο όταν μπορέσουμε να αναλύσουμε τα δείγματα στη Γη», τόνισε η Φορνάρο.
Στον κόκκινο πλανήτη: Οι αποστολές ExoMars 2028 και Mars 2020
Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αποτελέσματα που μπορεί να φέρουν οι αποστολές που έχουν προγραμματιστεί για τα επόμενα χρόνια προς τον κόκκινο πλανήτη.
Όπως επισημαίνει η αστροβιολόγος, ιδιαίτερα σημαντική θα είναι η αποστολή ExoMars,της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) (πηγή στα Ιταλικά), με πρωταγωνιστή το ρόβερ Rosalind Franklin. Η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για το 2028 και η προσεδάφιση στην επιφάνεια για το 2030.
Η αποστολή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και το 2016 έστειλε την πρώτη της διαστημοσυσκευή, το Trace Gas Orbiter, για τη μελέτη της ατμόσφαιρας του Άρη. Το 2028 θα εκτοξευθεί ο πρώτος ευρωπαϊκός ρόβερ, με στόχο να εντοπίσει άμεσες αποδείξεις που θα απαντήσουν στο ερώτημα: υπήρξε ποτέ ζωή στον Άρη;
«Μέχρι τώρα τα ρόβερ μπόρεσαν να εξερευνήσουν μόνο την επιφάνεια, ενώ το Rosalind Franklin θα μπορεί να διατρήσει το έδαφος σε βάθος έως 2 μέτρων και θα φέρει όργανα, τα πιο προηγμένα που έχουν σταλεί ποτέ στον Άρη», εξήγησε η Φορνάρο, υπογραμμίζοντας τον καινοτόμο χαρακτήρα και τη σημασία της αποστολής.
Παράλληλα, στον πλανήτη παραμένει το Perseverance, το ρόβερ της NASA που ξεκίνησε το 2021 την εξερεύνηση της επιφάνειας του Άρη αναζητώντας ίχνη αρχαίας οργανικής ζωής στον Άρη.
Η αποστολή Mars2020 αρχικά είχε σχεδιαστεί να διαρκέσει ένα αρειανό έτος (περίπου 687 γήινες ημέρες), αλλά παρατάθηκε επ’ αόριστον, καθώς το ρόβερ λειτουργεί άψογα και, χάρη στη συλλογή πετρωμάτων και ρεγόλιθου, προωθεί σημαντικά την έρευνα του διαστήματος.
Ένα δείγμα που συλλέχθηκε το καλοκαίρι του 2024, στο οποίο αναφέρεται επίσης η Φορνάρο, περιείχε μάλιστα πιθανές βιολογικές ενδείξεις, οι οποίες, αν και πρέπει να επιβεβαιωθούν με περαιτέρω αναλύσεις, χαρακτηρίστηκαν από τον διοικητή της NASA Σον Ντάφι ως «η στιγμή που φτάσαμε πιο κοντά από ποτέ στη ζωή στον Άρη».