Στο εργαστήριο, τα αποχρωματισμένα κοράλλια ανάρρωσαν μέσα σε μόλις επτά εβδομάδες, αφού ήρθαν για λίγο σε επαφή με υγιή κοράλλια.
Τα κοράλλια που αργοπεθαίνουν ίσως έχουν βρει μια απροσδόκητη σανίδα σωτηρίας: τους γείτονές τους.
Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ ανακάλυψαν έναν τρόπο να επαναφέρουν κοράλλια από το χείλος του θανάτου, φέρνοντάς τα σε επαφή με υγιή κοράλλια για λίγες μόνο ημέρες.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Science Advances, παρουσιάζει μια πολλά υποσχόμενη νέα μέθοδο αποκατάστασης κοραλλιογενών υφάλων, καθώς η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών προκαλεί ολοένα συχνότερα και πιο έντονα επεισόδια λεύκανσης των κοραλλιών.
Όταν το νερό γίνεται υπερβολικά ζεστό, τα κοράλλια αποβάλλουν τις μικροσκοπικές άλγες που τους παρέχουν μεγάλο μέρος της ενέργειάς τους – ένα φαινόμενο γνωστό ως λεύκανση – με αποτέλεσμα να γίνονται ευάλωτα στην πείνα.
Μετά από επεισόδια λεύκανσης, μπορεί να χρειαστούν μήνες ή και χρόνια μέχρι τα κοράλλια που επιβιώνουν να ανακάμψουν, όμως οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η ελπίδα γι’ αυτά δεν έχει χαθεί.
«Παρότι τα κοράλλια που έχουν υποστεί λεύκανση μπορεί να πεθαίνουν, δεν έχουν πεθάνει ακόμη», λέει ο επικεφαλής συγγραφέας Ντάνι Κόλινς, υποψήφιος διδάκτορας στο Στάνφορντ. «Το ερώτημα που θέλαμε να απαντήσουμε είναι: όταν ένα κοράλλι έχει ασπρίσει, τι μπορούμε να κάνουμε;»
Πώς οι επιστήμονες επανέφεραν τα κοράλλια στο πλήρες τους δυναμικό
Η ανακάλυψη έγινε τυχαία το 2025, όταν ο Στιβ Παλούμπι, καθηγητής ωκεανών και θαλάσσιος βιολόγος στη Doerr School of Sustainability του Στάνφορντ, παρατήρησε δύο κομμάτια κοραλλιών που είχαν πέσει το ένα πάνω στο άλλο σε μια δεξαμενή εργαστηρίου. Το ένα ήταν υγιές, ενώ το άλλο είχε υποστεί λεύκανση. Στο σημείο επαφής, όμως, το λευκασμένο κοράλλι άρχιζε να ξαναβρίσκει το χρώμα του.
Ο Κόλινς στη συνέχεια τοποθέτησε 10 ζεύγη από θραύσματα κοραλλιών, καθένα με ένα υγιές και ένα λευκασμένο κομμάτι από την ίδια αποικία. Πέντε ζεύγη μπήκαν σε άμεση επαφή, ενώ τα υπόλοιπα κρατήθηκαν σε απόσταση λίγων χιλιοστών.
Μέσα σε επτά εβδομάδες, όλα τα πέντε λευκασμένα θραύσματα που είχαν έρθει σε επαφή με τα υγιή κλωνικά τους αντίγραφα είχαν ανακάμψει. Όσα έμειναν χωριστά, πέθαναν.
Στο μικροσκόπιο, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα κοράλλια είχαν συγχωνευθεί, δημιουργώντας μικροσκοπικά κανάλια που επέτρεπαν στην άλγη και στα θρεπτικά συστατικά να περνούν από το ένα στο άλλο. Μέσα σε τρεις ημέρες, ευεργετικές άλγες είχαν αρχίσει να μετακινούνται από τα υγιή στα λευκασμένα κοράλλια. Έπειτα από περίπου μία εβδομάδα, ορισμένα είχαν λάβει αρκετή άλγη ώστε να μπορέσουν να ανακάμψουν μόνα τους.
Μόλις βρεθούν μέσα στα κατεστραμμένα κοράλλια, οι ευεργετικές άλγες αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ραγδαία. «Εισβάλλουν και ξεκινούν να διαιρούνται με τους ταχύτερους ρυθμούς που έχουν παρατηρηθεί σε κοράλλια», λέει ο Παλούμπι.
Κατά τη δεύτερη εβδομάδα, ο αριθμός τους διπλασιάζεται κάθε τέσσερις ημέρες – περίπου δέκα φορές γρηγορότερα από ό,τι στα άγρια κοράλλια – επιτρέποντας στα κατεστραμμένα κοράλλια να συνεχίσουν να ανακάμπτουν ακόμη και μετά τον χωρισμό τους από τα υγιή.
Η ανακάλυψη αποτέλεσε σημαντικό ορόσημο στο εργαστήριο. «Τα λευκασμένα κοράλλια θεωρούνται συχνά χαμένη υπόθεση, επειδή η ανάκαμψη μετά από ένα κύμα καύσωνα είναι πολύ αργή, αν συμβεί ποτέ», λέει η Φιορέντσα Μικέλι, καθηγήτρια στο Στάνφορντ και μία από τις επιβλέπουσες του Κόλινς.
Ωστόσο οι επιστήμονες τονίζουν ότι η τεχνική δεν είναι ακόμα έτοιμη για ευρεία εφαρμογή στους ωκεανούς.
Τα κοράλλια πρέπει να είναι γενετικά πανομοιότυπα ώστε οι ιστοί τους να συγχωνευθούν. Με άλλα λόγια, κάθε κατεστραμμένο κοράλλι θα χρειαζόταν ένα υγιές αντίγραφό του – μια μη ρεαλιστική λύση για την αποκατάσταση ολόκληρων υφάλων. Οι ερευνητές ελπίζουν όμως να βρουν τρόπους να μεταφέρουν τις ευεργετικές άλγες χωρίς να απαιτείται άμεση επαφή ή «ταυτόσημα δίδυμα».
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι ίσως ξεμένουν από χρόνο για ανάκαμψη
Η αποκάλυψη έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τους κοραλλιογενείς υφάλους.
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη αξιολόγηση του Global Coral Reef Monitoring Network, οι ύφαλοι του πλανήτη έχουν χάσει σχεδόν το 10 τοις εκατό των ζωντανών κοραλλιών τους τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Μόνο μεταξύ 2023 και 2024, το ποσοστό μειώθηκε κατά σχεδόν 9 τοις εκατό, στη διάρκεια ενός παγκόσμιου επεισοδίου λεύκανσης – της μεγαλύτερης ετήσιας μείωσης που έχει καταγραφεί ποτέ.
Παγκόσμια επεισόδια λεύκανσης σημειώνονται πλέον περίπου κάθε πέντε με έξι χρόνια, αφήνοντας στους υφάλους λιγότερο χρόνο για να ανακάμψουν ανάμεσα σε περιόδους ακραίας ζέστης. Η έκθεση προειδοποιεί ότι οι ύφαλοι θα συνεχίσουν να φθίνουν, εκτός αν μειωθούν οι ανθρωπογενείς εκπομπές και περιοριστούν απειλές όπως η υπεραλίευση, η ρύπανση των υδάτων και οι παράκτιες αναπτύξεις.
Και παρότι ο συνδυασμός κοραλλιών για να βοηθηθούν στην ανάκαμψη από τη λεύκανση μπορεί να σώσει κάποια από αυτά, ο Παλούμπι τονίζει ότι δεν μπορεί να τα προστατεύσει από την άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας.
«Αυτή είναι μια ιστορία ανάκαμψης. Δεν μετριάζει τα κύματα καύσωνα, απλώς βοηθά στην αντιμετώπιση των συνεπειών. Εξακολουθεί να υπάρχει τεράστια ανάγκη να μειωθούν τα κύματα καύσωνα και να προστατευθεί όλη η ζωή στη Γη από το γρήγορο κλιματικό στρες», λέει.
«Στο τέλος, ελπίζουμε ότι μπορεί να βοηθήσει ώστε η τεράστια προσπάθεια που καταβάλλεται για την αποκατάσταση να έχει καλύτερη έκβαση, βοηθώντας εκείνους τους κήπους κοραλλιών να αντέξουν πιο ολοκληρωμένα τα κύματα καύσωνα».