Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Λιμνοθάλασσα του Αβέιρο: «Πολύτιμο» οικοσύστημα σε κίνδυνο

Λιμνοθάλασσα του Αβέιρο: «Πολύτιμο» οικοσύστημα σε κίνδυνο
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Με ποιο τρόπο η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα ευαίσθητα οικοσυστήματα των παράκτιων λιμνοθαλασσών της Ευρώπης; Σε αυτό το ερώτημα καλούνται να απαντήσουν οι επιστήμονες του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος, που αφορά στην προστασία τεσσάρων παρόμοιων οικοσυστημάτων. Αυτή την εβδομάδα η εκπομπή Futuris ταξιδεύει στην λιμνοθάλασσα του Αβέιρο στην Πορτογαλία.

Ο συγκεκριμένος υδροβιότοπος στην ακτή του Ατλαντικού καλύπτει μια έκταση 75 τετραγωνικών χιλιομέτρων και περιλαμβάνει έλη και βάλτους με αλμυρό νερό, που αποτελούν τόπους αναπαραγωγής για πολλά είδη μαλακίων (δίθυρα και καρκινοειδή), ψαριών και πουλιών. Πρόκειται για έναν οικολογικό θησαυρό, ο οποίος, όπως και άλλοι στην Ευρώπη, αντιμετωπίζουν μεγάλους κινδύνους.

Ο κυριότερος από αυτούς, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι η υψηλή περιεκτικότητα του νερού σε θρεπτικές ουσίες. Αυτές ευνοούν την ανάπτυξη του πράσινου φυκιού, το οποίο απορροφά οξυγόνο από το νερό. Με τον τρόπο αυτό ολόκληρο το οικοσύστημα επηρεάζεται αρνητικά. Τα τελευταία χρόνια έχουν βρεθεί νέες ρυπογόνες ουσίες, φαρμακευτικές χημικές ενώσεις και άλλα μικροσωματίδια που καταστρέφουν την ποιότητα του περιβάλλοντος.

Η κλιματική αλλαγή μπορεί δυνητικά να διαφοροποιήσει τον όγκο του νερού της λιμνοθάλασσας, την θερμοκρασία και την οξύτητά του. Οι ερευνητές επιχειρούν να διαγνώσουν πως αντιδρούν τα ανώτερα είδη της διατροφικής αλυσίδας στις ξαφνικές αλλαγές του οικοσυστήματος.

Εφαρμόζοντας θεωρητικά μοντέλα και χρησιμοποιώντας την πλέον σύγχρονη τεχνολογία, οι επιστήμονες μπορούν να προβλέψουν την εξέλιξη των διαφόρων ειδών. Αν δηλαδή ο πληθυσμός τους θα αυξηθεί, αν θα μειωθεί ή αν απλά θα εξαφανιστούν από το οικοσύστημα της λιμνοθάλασσας. Μέσω διαδραστικών χαρτών εξετάζουν, πώς η κλιματική αλλαγή και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως ο τουρισμός ή οι αγροτικές και βιομηχανικές χρήσεις της γης, θα επηρεάσουν μελλοντικά την σταθερότητα του οικοσυστήματος.

Οι κάτοικοι της περιοχής βοηθούν στην ερευνητική διαδικασία. Οι επιστήμονες αντλούν πληροφορίες από ομάδες κυνηγών και ψαράδων που παρέχουν εμπειρικά δεδομένα και λειτουργικά στοιχεία σχετικά με τα προβλήματά που αντιμετωπίζει ο υδροβιότοπος.

«Εμείς τους εφοδιάζουμε με χάρτες» αναφέρει ένας επιστήμονας. «Τους ζητάμε να χρησιμοποιούν ενδείξεις διαφόρων χρωμάτων για να επισημαίνουν, ποιες κατά τη γνώμη τους, περιοχές της λιμνοθάλασσας αναπτύσσονται περισσότερο και ποιες απειλούνται . Έτσι λαμβάνουμε πληροφορίες για την ακριβή τοποθεσία των περιοχών που αντιμετωπίζουν τους μεγαλύτερους κινδύνους» καταλήγει.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα:
https://www. lagoons.web.ua.pt. lagoons.web.ua.pt

Ευρωπαϊκός δορυφόρος «χαρτογραφεί» το πρώϊμο σύμπαν

Ευρωπαϊκός δορυφόρος «χαρτογραφεί» το πρώϊμο σύμπαν
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η νεότερη και αναλυτικότερη χαρτογράφηση του πρώτου φωτός στο σύμπαν εγείρει βασικά ερωτηματικά για την απόλυτη ορθότητα της θεωρίας της Μεγάλης Έκρηξης, του επονομαζόμενου Big Bang.

Ο δορυφόρος Planck, που έθεσε σε τροχιά η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία το 2009, μεταφέρει την εικόνα της κοσμικής μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου. Αποτελεί την ακριβέστερη απεικόνιση του πρώιμου σύμπαντος, που έχουμε στη διάθεσή μας.

Πρόκειται για ένα χάρτη του φωτός ή της θερμότητας, που εκλύθηκε 380 χιλιάδες χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Ήταν μια περίοδος κατά την οποία το φως ήταν στενά συνδεδεμένο με την ύλη, πριν τον σχηματισμό των αστεριών, των πλανητών και των γαλαξιών.

Ο δορυφόρος Planck διαθέτει πρωτοποριακά όργανα που μπορούν, με τη μεγαλύτερη δυνατή ευαισθησία, να ερευνήσουν τεράστιο εύρος του ουρανού, σε μια εμβέλεια δύσκολα ορατή από την επιφάνεια της γης. Παρόμοιο πρόγραμμα δεν διαθέτει ούτε η NASA.

Πλέον οι επιστήμονες έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα εργαλεία, για να απαντήσουν με ακρίβεια στο ερώτημα, με ποιόν τρόπο το σύμπαν εξελίχθηκε από μια πυρακτωμένη «σούπα» σε αυτό που βλέπουμε σήμερα.

Τα ευρήματα του Planck θέτουν υπό μερική αμφισβήτηση βασικές αρχές της κοσμολογίας, όπως την κοσμική πληθωριστική θεωρία, που αναφέρει ότι το σύμπαν πέρασε μια μακρά περίοδο ταχύτατης διαστολής.

«Αποδεικνύεται ότι τα περισσότερα στοιχεία του χάρτη ταιριάζουν ιδανικά στις κυρίαρχες θεωρίες μας. Την ίδια στιγμή ανακαλύπτουμε και μερικά περίεργα στοιχεία και εδώ αρχίζει το πράγμα να περιπλέκεται. Γιατί παρατηρούμε κάποια ίχνη στοιχείων που δεν ταιριάζουν» εξηγεί ο επιστήμονας Γιαν Τάουμπερ του προγράμματος Planck της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας.

Το πρόβλημα είναι ότι σε μικρή κλίμακα τα δεδομένα ταιριάζουν ιδανικά με τα υπάρχοντα θεωρητικά μοντέλά αλλά σε ευρύτερη κλίμακα τα σήματα της ακτινοβολίας του κοσμικού μικροκυματικού υπαβάθρου είναι πιο αδύναμα από το αναμενόμενο.

O Γιώργος Ευσταθίου, καθηγητής Αστροφυσικής στο πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ εξηγεί: «Παρατηρούμε περίεργες ακολουθίες που δεν προβλέπονται από την κοσμική πληθωριστική θεωρία. Είναι πιθανό το σύμπαν να υπήρχε και πριν από την μεγάλη έκρηξη και εμείς τώρα απλά να εντοπίζουμε σημάδια της ύπαρξης του πριν το Big Bang».

Από την άλλη υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι υπάρχουν αποτελέσματα, τα οποία δεν επιβεβαιώνουν απόλυτα τις θεωρίες, μπορεί απλά να σημαίνει οτι η φυσική σήμερα δεν μπορεί να εξηγήσει τα πάντα.

Η χαρτογράφηση της κοσμικής μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου δεν καταρρίπτει σε καμία περίπτωση όλα όσα ξέρουμε για το σύμπαν. Απλά, μέσω των αντικρουόμενων στοιχείων που αποκαλύπτει, θέτει προβληματισμούς στους επιστήμονες αναφορικά με τη θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης.

Ευρωπαϊκός δορυφόρος «χαρτογραφεί» το πρώϊμο σύμπαν