Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Κρίσιμες εκλογές 34 μετά την Ιρανική Επανάσταση

Κρίσιμες εκλογές 34 μετά την Ιρανική Επανάσταση
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Ο Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί ήταν ο τελευταίος μονάρχης του Ιράν. Η αυταρχική διακυβέρνησή του και τα φαινόμενα διαφθοράς είχαν προκαλέσει κοινωνική δυσαρέσκεια, που εκδηλώθηκε με την Ιρανική Επανάσταση, οδηγώντας στην απομάκρυνσή του ύστερα από 37 χρόνια βασιλείας.

Το Ιράν περνάει την πιο σημαντική περίοδο ιστορικών αλλαγών, μετά την επανάσταση του 1979.

Το διακύβευμα των επικείμενων εκλογών είναι αν θα παραμείνει η χώρα στην απολυταρχική θεοκρατία του Αλί Χαμενεϊ ή αν θα εκσυγχρονιστεί διατηρώντας τα στοιχεία της παράδοσής της.

Η αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες είχε ως αποτέλεσμα την απομόνωση της χώρας.
Η αντίθεση του Ιράν με τη Δύση άρχισε το 1979, με τη ομηρεία στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη.

Η εχθρότητα έγινε μεγαλύτερη όταν το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεϊν εισέβαλε στο Ιράν με την υποστήριξη της Δύσης. Η ένταση ενισχύθηκε χρόνο με τον χρόνο και έφτασε στο αποκορύφωμά της με τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν.

Η Ισλαμική Δημοκρατία δικαιολογεί το οικονομικό αδιέξοδο και τις ελλείψεις στη χώρα, κάνοντας λόγο για συνωμοσία της Δύσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδουν την αποτυχία του Ιράν να ενταχθεί στην παγκόσμια κοινότητα, στα περιστατικά καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην έλλειψη της δημοκρατίας και στην πολιτική της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που έχει προκαλέσει πολλά προβλήματα στα σύνορα της χώρας.

Η Αμερική χαρακτηρίζει το Ιράν χορηγό της τρομοκρατίας. Το Ιράν από τη μεριά του θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες τη μεγαλύτερη απειλή για την εδαφική του ακεραιότητα και επικαλείται τις κυρώσεις, που αποσκοπούν στην απομόνωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η νέα προεδρία του Μπαράκ Ομπάμα φάνηκε να αφήνει περιθώρια διαλόγου. Ο ίδιος είχε πει χαρακτηριστικά: «Εμείς θα δώσουμε το χέρι μας, αν είστε πρόθυμοι να χαλαρώσετε τη γροθιά σας». Ο Ιρανός ομόλογός του απάντησε: «Αν σταματήσετε να μας σημαδεύετε με το όπλο, θα συνομιλήσω μαζί σας».

Τα αν και τα αλλά επαναλαμβάνονται 34 χρόνια τώρα.

Σήμερα το Ιράν αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην πολιτική ρητορική και τον ρεαλισμό.

Την ίδια ώρα η παραγωγή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς. Το Ιράν υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο αντιστέκεται στη Δύση.

Το ερώτημα είναι τι κόστος θα έχει αυτό για την ίδια τη χώρα.

Ο αναλυτής Ρούζμπεχ Πάρσι μίλησε στο Euronews για την κατάσταση που επικρατεί στο Ιράν.

Euronews: «34 χρόνια μετά την ιρανική επανάσταση, εσείς πώς θα χαρακτηρίζατε το Ιράν; Μία χώρα ριζοσπαστική ή ρεαλιστική; ή μήπως και τα δύο;

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Θα έλεγα ότι η χώρα βιώνει την εποχή μετά την ισλαμιστική επανάσταση. Η ρητορική της δεν συμβαδίζει με τις πολιτικές που εφαρμόζονται. Αυτή είναι η κατάσταση που επικρατεί στη χώρα».

Euronews: «Γιατί το Ιράν δεν συμβαδίζει, αλλά αντιμάχεται τη διεθνή κοινότητα;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Σε κάποιον βαθμό αυτό οφείλεται στην επανάσταση που αποσκοπούσε σε νέες δομές, που θα μπορέσουν να κάνουν πιο δίκαιο τον κόσμο. Αυτό προσπαθούν σε γενικές γραμμές».

Euronews: «Ποιος πληρώνει για τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τη Δύση; Οι Ιρανοί ή το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Προς το παρόν οι περισσότερες από τις τελευταίες κυρώσεις, που έχουν επιβληθεί στο Ιράν, επηρεάζουν την κοινωνία και ολόκληρο τον πληθυσμό. Το κράτος ακόμη προσπαθεί να επιβιώσει».

Euronews: «Εκτιμάτε ότι Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορέσουν μια μέρα να προχωρήσουν μαζί σε μία διαπραγμάτευση;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Νομίζω ότι αυτό είναι αναπόφευκτο. Το μόνο ερώτημα είναι ποιος έχει την πολιτική βούληση και το θάρρος να το κάνει στην πράξη και όχι απλώς να το δηλώνει».

Euronews: «Το σενάριο αυτήν την ώρα στην περιοχή, στη Μέση Ανατολή και στην παγκόσμια πολιτική σκηνή, αναφορικά με τις σχέσεις Ιράν και Δύσης, πιστεύετε ότι είναι ένα γεωπολιτικό παιχνίδι ή έχει να κάνει με τη δημοκρατία στο Ιράν;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Νομίζω ότι έχει να κάνει λίγο και με τα δύο. Στο Ιράν έχουν καταγγελθεί πολυάριθμες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κάποια από τα πράγματα που συμβαίνουν στο Ιράν δεν βοηθούν καθόλου την κατάσταση. Την ίδια ώρα υπάρχει και η γεωπολιτική παράμετρος. Για τέτοιου είδους θέματα πρέπει το Ιράν να δώσει τη δική του μάχη ανεξάρτητα από το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα».

Euronews: «Τι θα γίνει με το αντιπολιτευόμενο Πράσινο Κίνημα;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Για να το χαρακτηρίσουμε κίνημα, πρέπει να έχει μεγαλύτερη διάρκεια. Μένει να δούμε πώς θα εξελιχθεί. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι η δυσαρέσκεια υφίσταται, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Το αν θα εξελιχθεί σε ένα πραγματικό κίνημα, αυτό είναι μία άλλη ιστορία».

Euronews: «Ποιος είναι τελικά ο ιθύνων νους στο Ιράν;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Αυτός που παίζει αποφασιστικό ρόλο, αλλά δεν είναι μόνος του, είναι ο πνευματικός ηγέτης Αλί Χαμενεΐ».

Euronews: «Η πολιτική στο Ιράν είναι πολύ πιο περίπλοκη. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από διαφορετικά κέντρα εξουσίας, έτσι δεν είναι;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Αυτό είναι απολύτως σωστό. Το λεγόμενο σύστημα αποτελείται από διαφορετικούς κύκλους και δίκτυα εξουσίας που επηρεάζουν τον στρατό, την πολιτική, την οικονομία… Για αυτόν τον λόγο θεωρώ ότι ο πνευματικός ηγέτης Αλί Χαμενεΐ παίζει αποφασιστικό ρόλο, αλλά δεν είναι μόνος. Πρέπει να συμφωνήσει με όλες αυτές τις ομάδες εξουσίας για να προχωρήσει σε λήψη αποφάσεων. Συνυπεύθυνοι είναι όλοι για κάθε απόφαση».

Euronews: «Ποιος έχει να χάσει περισσότερα από την αντιπαράθεση, το Ιράν ή η Δύση;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Για το Ιράν διακυβεύονται πολλά αναφορικά με τον γεωπολιτικό παράγοντα και την επιρροή, τη δυναμική της χώρας. Το Ιράν μπορεί να θεωρείται για τις Ηνωμένες Πολιτείες σημαντικό πρόβλημα στη Μέση Ανατολή, όμως οι Αμερικανοί ανησυχούν περισσότερο από ότι οι χώρες που βρίσκονται στην περιοχή. Σε κάθε περίπτωση η πολιτική της Δύσης και τα μέτρα που έχουν ληφθεί έχουν το τίμημά τους».

Euronews: «Ποιος θα κερδίσει κατά τη γνώμη σας στις επικείμενες ιρανικές εκλογές;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Το μοναδικό που ξέρουμε είναι το εξής: οι προεδρικές εκλογές έκρυβαν πάντα εκπλήξεις τα τελευταία 20 χρόνια. Το ίδιο θα συμβεί και αυτή τη φορά».

Euronews: «Τι προσδοκίες έχετε από τον πρόεδρο που θα εκλεγεί για την επόμενη τετραετία στο Ιράν;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Τα επόμενα χρόνια θα είναι πολύ κρίσιμα. Το θέμα της διαχείρισης είναι πολύ σημαντικό. Η διοίκηση της χώρας έχει πολύ μεγάλες δυσκολίες. Υπάρχει ένα έλλειμμα στην εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Το πρωταρχικό φυσικά ζήτημα είναι η οικονομική πολιτική, καθώς οι οικονομικές συνθήκες και δομές παρουσιάζουν πολύ μεγάλη δυσλειτουργία».

Euronews: «Τι θεωρείτε ότι θα βάλει τέλος στην αντιπαράθεση της χώρας με τη Δύση; ένας συμβιβασμός ή ένας πόλεμος;»

Ρούζμπεχ Πάρσι: «Ελπίζουμε όλοι σε έναν συμβιβασμό. Εκτιμώ ότι όλες οι πλευρές θα αναγνωρίσουν, ότι αυτή είναι η καλύτερη λύση. Το θέμα είναι αν θα είναι σε θέση να το πράξουν νωρίς, πριν η αντιπαράθεση οδηγήσει τις χώρες πολύ μακριά».