Ο αμερικανικός στρατός εξαπέλυσε νέες αεροπορικές επιδρομές σε ιρανικά συστήματα άμυνας, προκαλώντας αναταράξεις στον Κόλπο, αλλά ο Τραμπ επιμένει ότι πρόκειται για «μικρά πλήγματα», ενώ συνεχίζονται εντατικές διπλωματικές προσπάθειες για να αποτραπεί ολοκληρωτικός πόλεμος.
Περιορισμένες νέες αεροπορικές επιδρομές στη νότια Ιράν, όπως ανέφερε, πραγματοποίησε το βράδυ της Παρασκευής ο αμερικανικός στρατός, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία σε όλη τη Μέση Ανατολή και στα κράτη του Κόλπου λόγω του ενδεχόμενου επανέναρξης ενός ολοκληρωτικού πολέμου, την ώρα που το Κατάρ και οι Ηνωμένες Πολιτείες επέμειναν ότι οι διαπραγματεύσεις για μια διπλωματική διευθέτηση συνεχίζονται.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους το βράδυ της Παρασκευής ότι μια «μικρή» στρατιωτική ενέργεια είχε ως στόχο ιρανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στο νησί Κεσμ.
«Έφτιαξαν ένα μικρό αντιαεροπορικό μέσο και το καταστρέψαμε σε περίπου 15 λεπτά, ίσως σε πέντε», είπε ο Τραμπ.
Ο Τραμπ επέμεινε ότι «δεν πολεμάμε» και διευκρίνισε ότι παράλληλα με αυτό το «μικρό πλήγμα» οι ΗΠΑ έχουν σημειώσει «πολλή πρόοδο με το Ιράν» χάρη στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις, με βασικό μεσολαβητή το Κατάρ.
«Τώρα διαπραγματευόμαστε μαζί τους. Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία», είπε ο Τραμπ.
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι δύο πύραυλοι έπληξαν την περιοχή Σούζα του νησιού Κεσμ, χωρίς να διευκρινίζουν τους στόχους ή τις ζημιές, ενώ κάτοικοι ανάρτησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναφορές για εκρήξεις.
Νωρίτερα την Παρασκευή, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης υποστήριξε ότι κατέρριψε αμερικανικό στρατιωτικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος πάνω από τη νότια Ιράν, ισχυρισμό που οι ΗΠΑ δεν επιβεβαίωσαν.
Το πλήγμα της Παρασκευής είναι το πρώτο από τότε που το Δημοκρατικό Κόμμα κατέγραψε σημαντική νίκη στις ενδιάμεσες εκλογές, με αξιωματούχους και αναλυτές να συνδέουν το αποτέλεσμα με τη διαφωνία των ψηφοφόρων απέναντι στην απόφαση του Τραμπ να εμπλακεί σε πόλεμο με το Ιράν.
Η επίθεση ακολούθησε μια ακόμη σειρά όσων ο αμερικανικός στρατός αποκάλεσε αμυντικά πλήγματα τη Δευτέρα, όταν ακούστηκαν εκρήξεις στα νησιά Κεσμ και Χενγκάμ στα Στενά του Ορμούζ και στην κοντινή χερσαία περιοχή του Μπαντάρ Αμπάς.
Σε προηγούμενη ομιλία του στη Φλόριντα την Παρασκευή, ο Τραμπ φάνηκε να υπερασπίζεται την απόφασή του για τον πόλεμο με το Ιράν, λέγοντας ότι «αν επέτρεπα στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, σήμερα δεν θα υπήρχε Ισραήλ» και ότι «το Ισραήλ θα είχε σβηστεί από προσώπου Γης».
Το Κατάρ παρουσιάζει νέες προτάσεις σε Ιρανούς αξιωματούχους
Να διαψεύσει αντικρουόμενες αναφορές που κυκλοφόρησαν το βράδυ της Παρασκευής για υποτιθέμενη κατάρρευση των διαπραγματεύσεων έσπευσε το Κατάρ, επιμένοντας σε ανακοίνωσή του ότι «οι Καταρινοί μεσολαβητές παραμένουν σε στενό συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τη στήριξη των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων».
Νωρίτερα την Παρασκευή, δύο κυβερνητικοί αξιωματούχοι από χώρες της Μέσης Ανατολής δήλωσαν στο πρακτορείο AP ότι το Ιράν εξετάζει προτάσεις που παρουσίασε το Κατάρ, με στόχο την αντιμετώπιση των διαφορών με τις ΗΠΑ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ένας από τους αξιωματούχους, ωστόσο, τόνισε ότι οι Ιρανοί, τουλάχιστον προς το παρόν, παραμένουν απρόθυμοι να εμπλακούν σε διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Τραμπ για τις πυρηνικές τους δραστηριότητες, μέχρι οι ΗΠΑ να συμφωνήσουν σε ορισμένες βασικές προϋποθέσεις που, σύμφωνα με το AP, το Ιράν απαιτεί να ενταχθούν σε κάθε συμφωνία εκεχειρίας.
Οι διαφορές με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα παραμένουν το πιο αγκαθώδες ζήτημα και ο Τραμπ επιμένει ότι πρέπει να λυθεί στο πλαίσιο κάθε συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο που διαρκεί πάνω από οκτώ μήνες.
Η Τεχεράνη επιμένει σε ορισμένες παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ, τις οποίες ο Τραμπ έχει στο παρελθόν απορρίψει. Μεταξύ των βασικών αιτημάτων που, όπως λέει το Ιράν, πρέπει να ικανοποιηθούν πριν από κάθε πυρηνική διαπραγμάτευση, είναι η άρση του αμερικανικού στρατιωτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, η άρση των κυρώσεων, το ξεπάγωμα των περιουσιακών της στοιχείων, η καταβολή αποζημιώσεων για τις πολεμικές ζημιές και ο τερματισμός των εχθροπραξιών σε ολόκληρη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο.
Παράλληλα, πυκνή διπλωματική δραστηριότητα, με αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επικοινωνίες μεταξύ ηγετών στον Κόλπο και πέρα από αυτόν, δείχνει έντονες προσπάθειες να αποτραπεί η επανέναρξη ενός ολοκληρωτικού πολέμου που θα είχε καταστροφικές συνέπειες για την περιοχή.
Ο Τραμπ τηλεφώνησε την Παρασκευή το βράδυ στον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι, για να συζητήσουν «τις συνεχιζόμενες διπλωματικές προσπάθειες με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή και τη διαμόρφωση του δρόμου για την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας που θα επιλύει την κρίση και θα διασφαλίζει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή», σύμφωνα με το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων του Κατάρ.
«Σε αυτό το πλαίσιο, η Αυτού Υψηλότητα υπογράμμισε τη σημασία της συνέχισης του διαλόγου και της υιοθέτησης της διπλωματίας ως μέσου επίλυσης διαφορών, αποτροπής περαιτέρω κλιμάκωσης στην περιοχή και προστασίας της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας των ενεργειακών προμηθειών», ανέφερε η ανακοίνωση.
Την Παρασκευή επίσης, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ είχε συνομιλία με τον ομόλογό του του Κατάρ, σεΐχη Σαούντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, σύμφωνα με την κυβέρνηση του Κατάρ.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ αλ Θάνι, είπε σε εκδήλωση του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης την Παρασκευή ότι «τις τελευταίες δύο εβδομάδες εργαστήκαμε με συναδέλφους στην αμερικανική διοίκηση που έχουν πολύ ειλικρινείς προθέσεις να βρουν έναν τρόπο να περιορίσουν την κατάσταση και να την αποκλιμακώσουν», καθώς αυτή η κρίση «δεν μπορεί να μείνει άλυτη».
Επέμεινε ότι οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις στοχεύουν «να αποτρέψουν την κατάσταση από το να ξεφύγει από τον έλεγχο» και ότι «χάρη επίσης σε ορισμένες συνετές φωνές στην Τεχεράνη, αποτρέψαμε να συμβεί αυτό».
«Δεν θα έχουμε ποτέ μια τέλεια συμφωνία ειρήνης, αλλά δεν μπορούμε απλώς να περιμένουμε αυτή τη στιγμή μιας τέλειας συμφωνίας και να αποφεύγουμε μια καλή συμφωνία», είπε ο πρωθυπουργός του Κατάρ. «Η εμπλοκή μας δεν σταμάτησε και δεν θα σταματήσει».
Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί είπε ότι τις τελευταίες δύο ημέρες είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με όχι λιγότερους από 12 ομολόγους του, για να εξηγήσει τις «θεμελιώδεις θέσεις» του Ιράν.
Σε ανάρτηση στο Instagram, ο Αραγκτσί κάλεσε σε «περιφερειακές ρυθμίσεις ασφάλειας χωρίς την παρέμβαση υπερ-περιφερειακών δυνάμεων».
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις συνέχισαν τη σε υψηλούς τόνους ρητορική τους το Σάββατο, με τον εκπρόσωπο του στρατού, υποστράτηγο Μοχαμάντ Ακραμίνια, να προειδοποιεί, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, ότι «ποτέ δεν θα επιτρέψουμε να ξαναχτιστούν οι βάσεις του εχθρού στην περιοχή».
Ο πρώην επικεφαλής του τμήματος ερευνητικών πληροφοριών του ισραηλινού στρατού και ειδικός σε θέματα Ιράν, Ντάνι Σιτρινόβιτς, ανέφερε σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X ότι «η Τεχεράνη δεν εκφοβίζεται από την προοπτική μιας ακόμη αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ».
«Εάν δεχθεί επίθεση, το Ιράν είναι πιθανό να επιδιώξει από την πρώτη στιγμή τη διεύρυνση του πολέμου, στοχεύοντας κράτη του Κόλπου που θεωρεί ως ευάλωτο σημείο πίεσης κατά της Ουάσιγκτον».
«Η Τεχεράνη βελτιώνει επίσης τις πυραυλικές της δυνατότητες και προετοιμάζει τους περιφερειακούς της εταίρους, συμπεριλαμβανομένων της Χεζμπολάχ, των Χούθι και των σιιτικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ, για πιθανή εμπλοκή», είπε ο Σιτρινόβιτς.
«Η ιρανική ηγεσία πιστεύει ότι μπορεί να αντέξει μια ακόμη στρατιωτική εκστρατεία, να επιβάλει σημαντικό κόστος στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους και τελικά να αναγκάσει την Ουάσιγκτον να αποδεχθεί την επιβίωση του καθεστώτος», πρόσθεσε.
«Ο κεντρικός κίνδυνος είναι ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να οραματίζεται μια ακόμη σύντομη στρατιωτική επιχείρηση, ενώ η Τεχεράνη προετοιμάζεται για έναν πολύ ευρύτερο και ενδεχομένως παρατεταμένο περιφερειακό πόλεμο».