Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

Θα βρεθεί χρυσή τομή για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν;

Θα βρεθεί χρυσή τομή για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν;
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

«Η στιγμή της αλήθειας για το πυρηνικό αδιέξοδο του Ιράν έφτασε. Τα ενδιαφερόμενα μέρη συναντιούνται στη Γενεύη για έναν ακόμη γύρο συνομιλιών. Με μία διαφορά: στην καρδιά της πολιτικής του νέου Προέδρου Χασάν Ροχανί βρίσκεται ένα πυρηνικός διακανονισμός με τη Δύση μια για πάντα».

Σιγή ιχθύος έχει τηρήσει το Ιράν σχετικά με το τι είναι έτοιμο να προσφέρει σε αντάλλαγμα στη Δύση για την άρση των κυρώσεων.
Ο ανώτατος διαπραγματευτής του Ιράν Αμπάς Αραγτσί ωστόσο, ξεκαθάρισε την Κυριακή ότι το Ιράν δεν σκοπεύει να προχωρήσει όσο η Δύση θα ήθελε.

«Δεν θα επιτρέψουμε την αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου ούτε για μία ημέρα. Θέλω να πω ότι ο εμπλουτισμός από μόνος του είναι αδιαπραγμάτευτος. Αυτό που διαπραγματευόμαστε είναι η έκταση και το επίπεδο αυτού. Η μεταφορά του πυρηνικού υλικού στο εξωτερικό αποτελεί τη δική μας κόκκινη γραμμή. Για πολλούς λόγους δε θέλουμε και δε θα συμφωνήσουμε στη μεταφορά ούτε ενός γραμμαρίου ουρανίου από το Ιράν».

Ωστόσο, η εκλογή του προέδρου Ροχανί αποτελεί στροφή για την πολιτική του Ιράν όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα. Και αυτό γιατί, ο Ροχανί ανέλαβε τα ηνία της χώρας με την υπόσχεση της άμβλυνσης των εντάσεων με τη Δύση και της άρσης των κυρώσεων από την ΕΕ και τις ΗΠΑ που έχουν πλήξει τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας και την πρόσβασή της στην παγκόσμια τραπεζική.

Άλλωστε, στην παρθενική ομιλία του στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ τον περασμένο μήνα, ο νέος Πρόεδρος προσέφερε στη διεθνή κοινότητα έδαφος για ένα βαθμό συναίνεσης.

Euronews: Πολλοί κύκλοι διαπραγματεύσεων κατά το παρελθόν. Σχεδόν πάντα απέτυχαν σε μία ατμόσφαιρα αμοιβαίας δυσπιστίας και εκατέρωθεν κατηγοριών. Τι θα πρέπει να γίνει διαφορετικά σε αυτόν το γύρο. Μια ριζική αλλαγή, μια αλλαγή πολιτικής ή απλά μία αλλαγή προέδρου;

Βρίσκομαι στο στούντιο με τον Νάσερ Χαντιάν, καθηγητή διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης. Καθηγητή Χαντιάν τι έχει αλλάξει;

Χαντιάν: Πιστεύω και η πολιτική και ο πρόεδρος. Όλα έχουν αλλάξει.

Euronews: Ποια είναι η πραγματικότητα εδώ; Σε τι είναι διατεθειμένη η Τεχεράνη να παραιτηθεί; Ή τι είναι διατεθειμένη να δώσει ώστε να αρθούν οι κυρώσεις;

Χαντιάν: Πιστεύω ότι αυτό που θέλουμε είναι βασικά μιας μορφής πυρηνική ικανότητα την οποία ήδη έχουμε.

Euronews: Τι ικανότητα έχετε;

Χαντιάν: Βασικά, έχουμε εξοικειωθεί με τη γνώση και την τεχνολογία του εμπλουτισμού και με τη γνώση και την τεχνολογία του συνόλου του κύκλου του πυρηνικού καυσίμου.

Euronews: Με τι σκοπό;

Χαντιάν: Αυτό θα μας δώσει μια σειρά από πλεονεκτήματα συμπεριλαμβανομένης μιας αποτροπής που για μένα είναι σημαντική.

Euronews: Αποτροπή εναντίον ποιου;

Χαντιάν: Εναντίον κάθε δυνητικού εχθρού. Απλώς δεν μπορούμε να αποφασίσουμε ποιος είναι αυτός. Φίλοι και εχθροί μπορούν να αλλάξουν, αλλά το συμφέρον παραμένει σχετικά ίδιο ή τουλάχιστον κάποιο βασικό συμφέρον θα παραμείνει το ίδιο.

Euronews: Τώρα εάν δεν έχετε τα όπλα, τότε αυτό σημαίνει ότι έχετε μια ποσότητα ουρανίου χαμηλού επιπέδου εμπλουτισμού για ένα ατελές πρόγραμμα…αυτό δεν πρόκειται να εμποδίσει κανέναν.

Χαντιάν: Ξέρουν όμως, ότι έχουμε τη δυναμική. Έχουμε τη γνώση και την τεχνολογία εάν θέλουμε.

Euronews: Το Ιράν άλλαξε τη στάση του απέναντι στη Δύση και ο Αγιατολάχ Χαμενεί αποφάσισε να “επιδιώξει ηρωική επιείκεια με τη Δύση”. Αυτό δεν υπονομεύει την επαναστατική ταυτότητα του Ιράν;

Χαντιάν: Όπως είπα, είμαι αισιόδοξος σχετικά με την επίλυση του θέματος του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αλλά δυστυχώς δεν είμαι αισιόδοξος για τη σχέση Ιράν-ΗΠΑ. Βρίζοντας άλλες χώρες δεν έχει κάποιο κόστος, και ζητώντας μία καλύτερη σχέση και στις δύο χώρες έχει μεγάλο κόστος για όποιον προσπαθήσει να τις βελτιώσει. Επομένως δεν είμαι αισιόδοξος αλλά δεν αποκλείω ότι η επίλυση του πυρηνικού προβλήματος μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις Ιράν ΗΠΑ και ότι μπορεί να γενικεύσει μια ατμόσφαιρα που έχει τη δική της δυναμική και ότι η δυναμική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μία πολύ καλύτερη σχέση από αυτή που έχουμε τώρα.

Euronews: Υπάρχουν ισχυρά οικονομικά συμφέροντα στο Ιράν που αντιτίθενται στη νέα στάση και τις νέες πολιτικές του κυρίου Ροχανί. Σε τι βαθμό μπορούν να ανατρέψουν τις νέες πολιτικές του Ιράν;

Χαντιάν: Φυσικά μπορούν. Υπάρχουν ισχυρές ομάδες, ενδεχομένως όχι με την έννοια των αριθμών αλλά των πηγών που έχουν στη διάθεσή τους. Πρόκειταιγια ισχυρές ομάδες, οπότε αν ο Πρόεδρος Ροχανί δεν καταφέρει να κάνει κάτι σε μικρό χρονικό διάστημα, θα μπορέσουν να οργανώσουν και να κινητοποιήσουν τις πηγές τους με αποτελεσματικό τρόπο για να δημιουργήσουν περισσότερα εμπόδια σε ό,τι εκείνος προσπαθεί να κάνει όσον αφορά τις σχέσεις Ιράν ΗΠΑ.

Euronews: Οπότε θα υπάρξει μια τεράστια διχοτόμηση στο εσωτερικό της διοίκησης.

Χαντιάν: Εξαρτάται. Όπως είπα εάν τα καταφέρει, εάν μπορέσουμε να δούμε κάποια απτά πλεονεκτήματα από τη βελτίωση της σχέσης, στην πραγματικότητα αυτές οι δυνάμεις θα βρεθούν σε δυσμενή θέση.

Euronews: Νάσερ Χαντιάν ευχαριστούμε πολύ.