Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Μάλτα: Δυόμιση χρόνια μετά τη δολοφονία της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία

euronews_icons_loading
Μάλτα: Δυόμιση χρόνια μετά τη δολοφονία της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία
Πνευματικά Δικαιώματα  euronews
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η Μάλτα συνεχίζει να κλυδωνίζεται, 2,5 χρόνια μετά τη δολοφονία της δημοσιογράφου Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία. Η δημοσιογράφος είχε αποκαλύψει σκάνδαλα διαφθοράς στα οποία εμπλέκονταν μέλη της κυβέρνησης, αλλά και επιχειρηματίες. Η δολοφονία της με τοποθέτηση βόμβας στο αυτοκίνητό της, άλλαξε δραστικά τη ζωή σ' αυτό το μικρό νησί της Μεσογείου.

Πολλοί τουρίστες κοντοστέκονται περίεργοι μπροστά σ' αυτό το αυτοσχέδιο μνημείο, στη μνήμη της στο κέντρο της Βαλέτα. Συναντήσαμε την αδελφή της Ντάφνι, Κορίν Βέγια. Δεν μπορεί μείνει πολλή ώρα σήμερα μαζί μας: «Πάντα σκέφτομαι το ίδιο πράγμα. Δεν έπρεπε να είναι εδώ. Έπρεπε να είναι ζωντανή. Σκέφτομαι την Ντάφνι κάθε μέρα. Αλλά συνήθως είναι γιατί πρέπει να συνεχίσουμε αυτήν την εκστρατεία για την απονομή δικαιοσύνης. Σήμερα πρέπει να πάω στο δικαστήριο, γιατί γίνεται η εκδίκαση της υπόθεσης».

Οι εξελίξεις για την υπόθεση δολοφονίας ήταν καταιγιστικές από τον περασμένο Νοέμβριο, καθώς συνελήφθη ο βασικός ύποπτος, Γιόργκεν Φένεκ. Αυτός ο ζάμπλουτος επιχειρηματίας είναι ο φερόμενος ηθικός αυτουργός της δολοφονίας. Ο Φένεκ κατηγόρησε τον Κιθ Σέμπρι, προσωπάρχη του πρώην πρωθυπουργού Τζόζεφ Μουσκάτ, ότι είναι ένα από τα πρόσωπα που έδωσαν την εντολή δολοφονίας της δημοσιογράφου. Παράλληλα, συνελήφθησαν και οι τρεις άνδρες που έβαλαν τη βόμβα στο αμάξι.

Δεν επετράπη στην κάμερα του Euronews να καταγράψει τη διεξαγωγή της δίκης: «Η δολοφονία συνδέεται με τη δουλειά της. Ο Σέμπρι συνδέεται με αυτά που έγραφε. Κατονομάστηκε στο δικαστήριο. Είναι απίθανο να μην τα γνώριζε όλα αυτά ο Μουσκάτ» αναφέρει η αδελφή της.

Ο πρώην ηγέτης των Εργατικού Κόμματος υποστήριξε σθεναρά το δεξί του χέρι, Κιθ Σέμπρι, πριν αναγκαστεί να παραιτηθεί λόγω των αποκαλύψεων. Μαζί παραιτήθηκαν και αρκετοί υπουργοί του. Ο Σέμπρι συνελήφθη, αλλά κυκλοφορεί πλέον ελεύθερος. Στις 13 Ιανουαρίου, τα μέλη του Εργατικών εξέλεξαν ως διάδοχό του Μουσκάτ στην ηγεσία του κόμματος τον Ρόμπερτ Αμπέλα, που έγινε ο νέος πρωθυπουργός της Μάλτας. Παρά το σκάνδαλο και τις παραιτήσεις το συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα παραμένει στην εξουσία για τα υπόλοιπα 2,5 χρόνια που του απομένουν μέχρι τις επόμενες εκλογές:

«Το τρομερό είναι ότι έστρεψαν την κοινή γνώμη εναντίον της, σε σημείο που δεν αισθανόταν άνετα να περπατήσει στο δρόμο. Δεν ήξερε αν κάποιος σκόπευε να της επιτεθεί. Έβαλαν το πρόσωπό της σε μια διαφημιστική πινακίδα, στο πλαίσιο της εκστρατείας εναντίον της. Προσπαθούσαν διαρκώς να τη δαιμονοποιήσουν, ειδικά στα social media. Την παρουσίαζαν ως σατανική, απάνθρωπη, ως μάγισσα. Υπήρχε ένας χαρακτήρας που την μιμούνταν σε τηλεοπτική σειρά» επισημαίνει η Κορίν Βέγια.

Η Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία δούλεψε εδώ στους Times της Μάλτας, πριν δημιουργήσει το δικό της blog, που είχε 400.000 συνδρομητές παγκοσμίως. Αυτός είναι περίπου ο πληθυσμός του νησιού. Δεν χαριζόταν σε κανένα και δεν φοβόταν τις αντιδράσεις: «Ήταν πολύ σκληρή στα κείμενά της. Υπήρχαν φορές που είχε ένα κουτσομπολίστικο στοιχείο στα ρεπορτάζ της. Αλλά υπήρχαν και μέρες που είχε αποκλειστικά θέματα. Πολύ σημαντικά ρεπορτάζ. Όπως στην περίπτωση των Panama Papers, όπου κέρδισε την προσοχή και τον σεβασμό πολλών» επισημαίνει ο Χέρμαν Γκρετς, αρχισυντάκτης της εφημερίδας.

Η ερευνητική δημοσιογραφία της και οι αποκαλύψεις που έκανε για τη διαφθορά στην Μάλτα της κόστισαν τη ζωή. Στις 16 Οκτωβρίου 2017, το αυτοκίνητό της εξερράγη σ' αυτό το δρομάκι, 200 μέτρα από το σπίτι της. Ο γιος της Μάθιου μας υποδέχεται στο σπίτι τους: «Τότε μοιραζόμασταν το αυτοκίνητο. Μου είπε, ότι όταν επέστρεφε, θα μπορούσα να το πάρω. Και λίγα λεπτά, αφού έφυγε από το σπίτι, άκουσα την έκρηξη. Ήξερα αμέσως ότι ήταν βόμβα. Δεν μπορούσε να είναι κάτι άλλο. Έτρεξα στο δρόμο, όπου είδα την σφαγή. Ήξερα ότι θα ζούσαμε έναν εφιάλτη. Εννοώ ότι ήταν ήδη εφιάλτης και δεν επρόκειτο να τελειώσει».

Δεν ήταν λίγα τα γεγονότα που είχαν προηγηθεί. Το 2006 κάποιοι προσπάθησαν να βάλουν φωτιά στο σπίτι, ενώ όλη η οικογένεια κοιμόταν μέσα. Κάποιος έσφαξε το σκυλί τους. Η Ντάφνι αντιμετώπιζε συχνά διώξεις για δυσφήμιση και εκφοβισμό. Από αυτό το ήσυχο σπίτι, η δημοσιογράφος έκανε την Μάλτα να τρέμει με τις αποκαλύψεις της.

Ο Μάθιου, ο μεγαλύτερος από τους τρεις γιους της συνεχίζει το έργο της. Φυλάει καλά τα άρθρα της. Είναι μάρτυρες της σοβαρής και ολοκληρωμένης δουλειάς που έκανε για τρεις δεκαετίες: «Νομίζω ότι σε μια άλλη κοινωνία ίσως δεν ήταν τόσο σημαντική προσωπικότητα, γιατί θα υπήρχαν και άλλα άτομα σαν τη μητέρα μου. Ήταν στην Μάλτα όμως, όπου ήταν τόσο απομονωμένη και τόσο μοναδική. Ήταν η μόνη δημοσιογράφος έρευνας στο νησί. Είμαι λοιπόν πολύ περήφανος για το γεγονός ότι οι άνθρωποι που ερευνούσε η μητέρα μου, δεν είχαν άλλη επιλογή να της κλείσουν το στόμα, από την έσχατη: τη δολοφονία, την ανατίναξη του αυτοκινήτου της. Είναι απίστευτο πόσο σημαντική φυσιογνωμία ήταν. Πόσο κόσμο ενέπνευσε, πόσους διεφθαρμένους πολιτικούς οδήγησε στην παραίτηση. Η μητέρα μου άλλαξε τη χώρα. Συνεχίζει να την αλλάζει, μέσα από τον τάφο».

Οι τελευταίες δικαστικές εξελίξεις εμπλέκουν και προβεβλημένα στελέχη της κυβέρνησης. Κανείς δεν θέλησε να μας μιλήσει για το θέμα, παρά τα συνεχή αιτήματά μας: «Για μένα πρόκειται για δολοφονία που σχεδιάστηκε από το κράτος. Είναι μια συμμορία εγκληματιών που κατέλαβε την εξουσία στη χώρα μας, κυβερνά το λαό μας και τον οδήγησε σ' αυτή την απελπιστική κατάσταση. Πρέπει να καθαρίσουμε όλη αυτή τη βρωμιά μια και καλή. Ήμασταν μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα και αυτό επιθυμούμε να γίνουμε ξανά. Γιατί το αξίζουμε. Οι τελευταίες κουβέντες της Ντάφνι ήταν ότι η κατάσταση είναι απελπιστική, γιατί υπάρχουν παντού απατεώνες. Τα άρθρα της, η δολοφονία της άλλαξαν την Μάλτα, έτσι ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση στο νησί» υπογραμμίζει ο Σάιμον Μπουσουτίλ, πρώην αρχηγός της αντιπολίτευσης.

Ο θάνατος της δημοσιογράφου είναι μια ανοιχτή πληγή για τη δημοκρατία της μικρής αυτής χώρας. Ένα ηλεκτρικό σοκ για την κοινωνία της. Συναντήσαμε τον δημοσιογράφο Άλμπερτ Γκαλέα από την Malta Independent και τους συναδέλφους του μπροστά στο πρωθυπουργικό μέγαρο: «Είναι η κοινωνία των πολιτών που άλλαξε στην Μάλτα. Υπάρχουν πλέον άτομα που είναι πιο πρόθυμα να βγουν μπροστά και να ακούσουμε τη φωνή τους. Δεν έχουν να κάνουν τα πάντα με τη διαφθορά και την επίκληση της δικαιοσύνης».

Ο Χέρμαν Γκρετς, αρχισυντάκτης της εφημερίδας Times της Μάλτας συμπληρώνει: «Αυτό το γεγονός μας έκανε πιο δυνατούς. Έκανε τους δημοσιογράφους να ψάξουν πραγματικά ποιος είναι πίσω από αυτή τη δολοφονία».

Κάθε 16 του μήνα, την ημέρα της δολοφονίας της, εκατοντάδες άτομα διαδηλώνουν, ζητώντας δικαιοσύνη εδώ στην Βαλέτα. Για να μάθουν όλοι την αλήθεια για το τι συμβαίνει στην Μάλτα.