Το φαινόμενο Ελ Νίνιο θα μπορούσε φέτος να τροφοδοτήσει ακραία καιρικά φαινόμενα και να εκτοξεύσει τις θερμοκρασίες σε επίπεδα ρεκόρ, αλλά πόσο βέβαιο είναι ότι θα επιστρέψει;
Εντείνονται οι φόβοι ότι η παγκόσμια θερμοκρασία θα σπάσει νέα ρεκόρ, καθώς οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ενδέχεται να εκδηλωθεί φαινόμενο Ελ Νίνιο αργότερα μέσα στη χρονιά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), υπάρχει πιθανότητα 50 έως 60% να αναπτυχθεί φαινόμενο Ελ Νίνιο κατά την περίοδο Ιουλίου έως Σεπτεμβρίου και μετά, ενώ η μετάβαση από τη Λα Νίνια σε ουδέτερη φάση ENSO αναμένεται για την περίοδο Φεβρουαρίου-Απριλίου, με πιθανότητα 60%.
Ωστόσο, η NOAA προειδοποιεί ότι η αβεβαιότητα των μοντέλων παραμένει «σημαντική», καθώς οι προβλέψεις τόσο νωρίς μέσα στη χρονιά τείνουν να είναι λιγότερο ακριβείς.
Τι είναι το Ελ Νίνιο και η Λα Νίνια;
Το Ελ Νίνιο και η Λα Νίνια είναι δύο αντίθετες κλιματικές καταστάσεις στον Ειρηνικό Ωκεανό, που επηρεάζουν τον καιρό σε ολόκληρο τον πλανήτη. Οι αληγείς άνεμοι στον Ειρηνικό πνέουν συνήθως από ανατολικά προς δυτικά, σπρώχνοντας τα θερμά επιφανειακά ύδατα προς τον δυτικό Ειρηνικό.
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που στα ισπανικά σημαίνει «το αγόρι», εκδηλώνεται όταν αυτοί οι άνεμοι εξασθενούν ή αντιστρέφονται, με αποτέλεσμα τα νερά στον ανατολικό Ειρηνικό να γίνονται θερμότερα από το φυσιολογικό.
Κατά τις περιόδους Λα Νίνια («το κορίτσι»), οι αληγείς άνεμοι από ανατολικά προς δυτικά ενισχύονται, ωθώντας τα θερμά νερά ακόμη πιο δυτικά, προς τις ακτές της Αυστραλίας και της νοτιοανατολικής Ασίας. Αυτό προκαλεί ανύψωση ψυχρών υδάτων από τα βάθη του ωκεανού, με αποτέλεσμα οι επιφανειακές θερμοκρασίες της θάλασσας να είναι κατά μέσο όρο χαμηλότερες, ιδιαίτερα στις αμερικανικές ηπείρους.
Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται ακανόνιστα, περίπου κάθε δύο έως επτά χρόνια, και συνήθως διαρκεί γύρω σε ένα έτος, αλλά μπορεί να κρατήσει και περισσότερο. Συχνά ακολουθείται από φάση Λα Νίνια.
Πώς επηρεάζει το Ελ Νίνιο τον καιρό;
«Το Ελ Νίνιο τείνει να περιορίζει τις βροχοπτώσεις στο μεγαλύτερο μέρος των τροπικών περιοχών ξηράς», λέει ο Κίραν Χαντ, κλιματικός επιστήμονας στο Εθνικό Κέντρο Ατμοσφαιρικής Επιστήμης στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον όλα τα άλλα παραμένουν ίσα, οι μουσώνες στην Ασία, την Αφρική και τη Νότια Αμερική τείνουν να είναι πιο ξηροί από το συνηθισμένο. Συνδέεται επίσης με αυξημένες βροχοπτώσεις και κατά τόπους πλημμύρες στο νότιο τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών, στο Περού, την Αργεντινή, τη νότια Ευρώπη, την Κένυα και την Ουγκάντα».
Το Ελ Νίνιο μπορεί επίσης να εντείνει τα κύματα καύσωνα στις τροπικές περιοχές, γι’ αυτό και τα έτη με Ελ Νίνιο είναι συχνά ανάμεσα στα θερμότερα που έχουν καταγραφεί. Ορισμένοι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι ένα τυπικό επεισόδιο Ελ Νίνιο τείνει να προκαλεί μια προσωρινή αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 0,1-0,2°C.
Η επίδραση αυτή δεν είναι τόσο σημαντική όσο η άνοδος της θερμοκρασίας που τροφοδοτείται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία έχει αυξήσει τη μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της Γης κατά περίπου 1,3-1,5°C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Επαναπροσδιορισμός του Ελ Νίνιο
Για 75 χρόνια, όταν οι μετεωρολόγοι υπολόγιζαν τα επεισόδια Ελ Νίνιο και Λα Νίνια, βασίζονταν στη διαφορά θερμοκρασίας σε τρεις τροπικές περιοχές του Ειρηνικού σε σχέση με τις κανονικές τιμές.
Ένα Ελ Νίνιο οριζόταν όταν η θερμοκρασία ήταν υψηλότερη κατά 0,5 βαθμούς Κελσίου από το φυσιολογικό και μια Λα Νίνια όταν ήταν χαμηλότερη κατά την ίδια τιμή – με βάση μέσους όρους 30 ετών.
Ωστόσο, καθώς τα αέρια που παγιδεύουν τη θερμότητα συνεχίζουν να «ψήνουν» τον πλανήτη, αυτό που οι επιστήμονες θεωρούν «κανονικό» μεταβάλλεται διαρκώς.
Γι’ αυτό, από τον περασμένο μήνα, η NOAA δημιούργησε έναν νέο δείκτη που συγκρίνει τις θερμοκρασίες με εκείνες στο υπόλοιπο τροπικό τμήμα της Γης.
Πρόσφατα, η διαφορά ανάμεσα στην παλιά και τη νέα μέθοδο έφτασε έως και τους μισούς βαθμούς Κελσίου, και «αυτό αρκεί για να έχει αντίκτυπο», λέει ο Νατ Τζόνσον, μετεωρολόγος στο Εργαστήριο Γεωφυσικής Ρευστοδυναμικής της NOAA.
Αυτό πιθανότατα θα σημαίνει ότι θα καταγράφονται λίγες περισσότερες Λα Νίνια και λιγότερα Ελ Νίνιο σε σχέση με το παλιό σύστημα, προσθέτει ο Τζόνσον.
«Όταν αναπτυχθεί Ελ Νίνιο, είναι πολύ πιθανό να καταγραφεί νέο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας», λέει η Τζένιφερ Φράνσις από το Κλιματικό Ερευνητικό Κέντρο Woodwell.
«Το “κανονικό” έχει μείνει πολύ πίσω, εδώ και δεκαετίες. Και με τόσο μεγάλη ποσότητα θερμότητας μέσα στο σύστημα, όλοι θα πρέπει να προετοιμαστούν για τα ακραία καιρικά φαινόμενα που θα προκαλέσει».