Η Μόσχα εξετάζει το ενδεχόμενο να σταματήσει τώρα τις εξαγωγές αντί να περιμένει την ευρωπαϊκή απαγόρευση – Κίνα πιθανός εναλλακτικός προορισμός
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ήταν πιο συμφέρον για τη Μόσχα να σταματήσει ήδη από τώρα τις προμήθειες φυσικού αερίου προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς να περιμένει να τεθούν πρώτα σε εφαρμογή οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί και στη συνέχεια η πλήρης απαγόρευση στις προμήθειες του ρωσικού «μπλε καυσίμου».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε σε συνέντευξή του σε κρατικά μέσα ενημέρωσης:
«Αν πρόκειται να το κλείσουν σε έναν ή δύο μήνες έτσι κι αλλιώς, δεν είναι καλύτερα να σταματήσουμε τώρα και να στραφούμε σε εκείνες τις χώρες που είναι αξιόπιστοι εταίροι και να εδραιωθούμε εκεί; Αλλά αυτή δεν είναι λύση. Σε αυτή την περίπτωση, είναι, όπως λένε, σκέψεις που κάνω φωναχτά».
Ο πρόεδρος Πούτιν δήλωσε ότι θα δώσει εντολή στην κυβέρνηση να “εργαστεί πάνω σε αυτό το ζήτημα” μαζί με τις ενεργειακές εταιρείες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδίαζε να εγκαταλείψει πλήρως το ρωσικό φυσικό αέριο μέχρι το φθινόπωρο του 2027.
Το 2025, οι εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την ΕΕ μειώθηκαν κατά 44%, φθάνοντας τα 18 δισ. κυβικά μέτρα, το χαμηλότερο επίπεδο στην ιστορία των προμηθειών, οι οποίες ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1970.
Ωστόσο, στα τέλη του περασμένου έτους, η Ρωσία εξακολουθούσε να είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) μεταφέρεται σε ευρωπαϊκά λιμάνια με δεξαμενόπλοια, ενώ το φυσικό αέριο μέσω αγωγών παραδίδεται μέσω του Τουρκικού Ρεύματος.
Το σχέδιο της ΕΕ για την πλήρη εγκατάλειψη του ρωσικού φυσικού αερίου προβλέπει τα εξής:
- Στις 25 Απριλίου τίθεται σε ισχύ απαγόρευση εισαγωγών LNG με βραχυπρόθεσμα συμβόλαια.
- Στις 17 Ιουνίου θα απαγορευτούν οι προμήθειες φυσικού αερίου μέσω αγωγών με βραχυπρόθεσμα συμβόλαια.
- Την 1η Ιανουαρίου 2027 θα τεθεί σε ισχύ πλήρης απαγόρευση αγοράς ρωσικού LNG.
- Από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 θα απαγορευτούν επίσης οι αγορές ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών.
Ωστόσο, η πλήρης απαγόρευση ενδέχεται να αναβληθεί έως την 1η Νοεμβρίου 2027, εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίσει δυσκολίες στην πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα.
Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν απότομα τις τελευταίες ημέρες λόγω των επιθέσεων στο Ιράν. Αρχικά εξαιτίας περιορισμών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, και στη συνέχεια μετά από ιρανικές επιθέσεις σε εγκαταστάσεις LNG στο Κατάρ.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Ενέργειας της Νορβηγίας, Τέρζε Άασλαντ, δήλωσε ήδη από τις 3 Μαρτίου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να επανεξετάσει το χρονοδιάγραμμα εγκατάλειψης των ρωσικών πρώτων υλών.
Μπρατισλάβα και Βουδαπέστη αντιτίθενται
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που έχουν επανειλημμένα τονίσει την εξάρτησή τους από τις προμήθειες της Μόσχας, ψήφισαν κατά της εγκατάλειψης των ρωσικών πρώτων υλών. Η Βουδαπέστη μάλιστα απείλησε να προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η δήλωση του Βλαντίμιρ Πούτιν για πιθανή διακοπή των εξαγωγών έγινε λίγο μετά από συνάντησή του με τον υπουργό Εξωτερικών της Ουγγαρίας Πέτερ Σιγιάρτο, ο οποίος ταξίδεψε στη Μόσχα για να συζητήσει, μεταξύ άλλων, ενεργειακά ζητήματα.
Ο Σιγιάρτο δήλωσε ότι το ρωσικό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι κρίσιμα για τη διασφάλιση αποδεκτών τιμών στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.
Από την πλευρά του, ο Ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε την Ουγγαρία και τη Σλοβακία ως «τους πιο αξιόπιστους εταίρους» και υποσχέθηκε να συνεχίσει τις προμήθειες, «εφόσον, φυσικά, η ηγεσία αυτών των χωρών ακολουθεί την ίδια πολιτική όπως σήμερα, δηλαδή να είναι αξιόπιστοι εταίροι για εμάς».
Αν όχι στην Ευρώπη, τότε πού;
Οι παρατηρητές θεωρούν την Κίνα ως μια εναλλακτική μεγάλη αγορά για το ρωσικό φυσικό αέριο.
Τα προηγούμενα χρόνια το Πεκίνο προσπαθούσε να διατηρεί καλές σχέσεις με τη Μόσχα, αποφεύγοντας, όπου ήταν δυνατόν, την παραβίαση των δυτικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στο Κρεμλίνο.
Ωστόσο, η κατάσταση έχει αλλάξει με την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και τη ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας.
Οι βασικοί παίκτες στην παγκόσμια αγορά LNG είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο σύμμαχός τους Κατάρ, κάτι που στη σημερινή συγκυρία δεν εξυπηρετεί το Πεκίνο. Το τελευταίο δεξαμενόπλοιο LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Κίνα αναχώρησε στα τέλη του 2024.
Σύμφωνα με ειδικούς, το φυσικό αέριο από τη Ρωσία και την Κεντρική Ασία μπορεί να καταστεί συμφέρον για την Κίνα τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά.
Το περασμένο έτος το Πεκίνο άρχισε ήδη να αγοράζει ανοιχτά ρωσικούς ενεργειακούς πόρους που τελούν υπό κυρώσεις: από τα τέλη Αυγούστου 2025 δεξαμενόπλοια από το ρωσικό κοίτασμα «Arctic LNG 2» καταφθάνουν σε κινεζικά λιμάνια. Το συγκεκριμένο έργο έχει τεθεί υπό κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία.
Σύμφωνα με ειδικούς του περιοδικού Forbes, συμβόλαιο για προμήθειες προς την Κίνα μέσω του αγωγού «Power of Siberia 2», που βρίσκεται υπό κατασκευή, θα μπορούσε να υπογραφεί ακόμη και μέσα στο τρέχον έτος.
Ωστόσο, σύμφωνα με παρατηρητές, το Κρεμλίνο θα αντιμετωπίσει πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις για την τιμή: τα υφιστάμενα συμβόλαια για τον αγωγό «Power of Siberia 1» δεν αποδείχθηκαν ιδιαίτερα ευνοϊκά για τη Μόσχα.
Επιπλέον, η άτυπη πολιτική του Πεκίνου προβλέπει ότι κανένας προμηθευτής πρώτων υλών δεν θα πρέπει να κατέχει σαφώς κυρίαρχο μερίδιο στην αγορά, ενώ το μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών είναι ήδη αρκετά μεγάλο.