Επιθέσεις σε κοιτάσματα φυσικού αερίου, πυρηνικές εγκαταστάσεις και μονάδες αφαλάτωσης απελευθερώνουν τοξικούς ρύπους σε αέρα, έδαφος και νερό, με πιθανές συνέπειες στην υγεία για δεκαετίες, λένε ειδικοί.
Αποθήκες πετρελαίου εκτοξεύουν μαύρο καπνό. Συντρίμμια βυθίζονται στον Περσικό Κόλπο. Πύραυλοι πλήττουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει απελευθερώσει ένα τοξικό μείγμα χημικών, βαρέων μετάλλων και άλλων ρύπων που απειλούν τα πάντα, από τη γεωργία και το πόσιμο νερό μέχρι την υγεία των ανθρώπων, και θα αφήσει πίσω του περιβαλλοντική καταστροφή και κινδύνους για την υγεία που μπορεί να επιμείνουν για δεκαετίες, αναφέρουν ειδικοί.
«Όλα τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που καίγονται στις παράκτιες περιοχές, όλα τα πλοία που βρίσκονται εκεί, τα δεξαμενόπλοια που καίγονται ή [βυθίζονται] – όλα αυτά σημαίνουν ρύπανση», δήλωσε ο Καβέχ Μαντανί, Ιρανός επιστήμονας και διευθυντής του Ινστιτούτου Νερού, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών.
«Για κάποιον σαν εμένα, που έχει δώσει μάχη για τη βιωσιμότητα και την προστασία του περιβάλλοντος στην περιοχή, είναι σαν να γυρίζουμε πολλά χρόνια πίσω», πρόσθεσε.
Η καταγραφή των ζημιών αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη, ενώ μια πλήρης αποτίμηση είναι προς το παρόν αδύνατη, σημείωσε ο Νταγκ Γουίρ, διευθυντής του Conflict and Environment Observatory, μιας βρετανικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που παρακολουθεί τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων.
Η οργάνωση χρησιμοποιεί δορυφορική τηλεπισκόπηση και ανοιχτές πηγές πληροφοριών για να εντοπίζει τις ζημιές και να αξιολογεί τους περιβαλλοντικούς κινδύνους για τον άνθρωπο, τα οικοσυστήματα και τις γεωργικές εκτάσεις.
Μέχρι στιγμής έχει καταγράψει περισσότερα από 400 περιστατικά που προκαλούν περιβαλλοντική ανησυχία και σχετίζονται με τον πόλεμο, όμως πολλά παραμένουν άγνωστα λόγω καθυστερήσεων στις δορυφορικές εικόνες και του μπλακάουτ στο διαδίκτυο στο Ιράν, δήλωσε ο Γουίρ.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση που απελευθερώνεται μπορεί να προκαλέσει πολλά προβλήματα υγείας
Ίσως οι πιο χαρακτηριστικές εικόνες του πολέμου είναι οι σκοτεινοί ουρανοί από τις πετρελαϊκές υποδομές που έχουν τυλιχθεί στις φλόγες από αεροπορικές επιδρομές, όπως πριν από δύο εβδομάδες, όταν μαύρη βροχή έπεσε κοντά στην Τεχεράνη, την πρωτεύουσα του Ιράν.
Η μικροσκοπική αιθάλη αυξάνει τον κίνδυνο προβλημάτων στους πνεύμονες και στην καρδιά, ενώ τα τοξικά χημικά ενέχουν μακροπρόθεσμους κινδύνους καρκίνου και τα βαρέα μέταλλα από τα κατάλοιπα μπορεί να μολύνουν το έδαφος και τα αποθέματα νερού, σύμφωνα με ειδικούς.
Η αιθάλη, η στάχτη και τα τοξικά χημικά από τα πλήγματα σε αποθήκες καυσίμων και σε ένα διυλιστήριο αναμείχθηκαν με σταγονίδια νερού στην ατμόσφαιρα και επέστρεψαν στη Γη ως λαδωμένη, όξινη βροχή, που οδήγησε τις αρχές να προειδοποιήσουν τους πολίτες να παραμείνουν σε κλειστούς χώρους.
Συντρίμμια και ρύπανση από πυραύλους, αλλά και ενδεχόμενα πλήγματα σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις και άλλες υποδομές, μπορούν επίσης να απελευθερώσουν επιβλαβείς ρύπους σε όλη την περιοχή, σύμφωνα με ειδικούς.
«Αν χτυπηθεί μια μονάδα παραγωγής αμμωνίας για λιπάσματα ή για την παραγωγή τροφίμων... αυτές απελευθερώνουν χημικές ουσίες απολύτως τοξικές και επιβλαβείς, αν διασκορπιστούν», δήλωσε ο Μοχάμεντ Μαχμούντ, επικεφαλής για το κλίμα και την υδάτινη πολιτική στη Μέση Ανατολή στο Ινστιτούτο Νερού, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών και ιδρυτής της Climate and Water Initiative.
Η συνεχής πρόσβαση σε καθαρό νερό αποτελεί μείζονα ανησυχία
Οι χώρες στην περιοχή του Περσικού Κόλπου βασίζονται σε εκατοντάδες μονάδες αφαλάτωσης για το πόσιμο νερό, γεγονός που, σύμφωνα με ειδικούς, αυξάνει τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια σε περίπτωση ζημιών στις εγκαταστάσεις ή ρύπανσης του νερού.
Οι άνθρωποι στην περιοχή «δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό, ακόμη και σε περιόδους ειρήνης», σημείωσε ο Μαντανί, ο Ιρανός επιστήμονας και αξιωματούχος του ΟΗΕ. «Κάθε ζημιά στις υποδομές ύδρευσης μπορεί να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις».
Το Ιράν έχει ανακοινώσει ότι μία από τις μονάδες αφαλάτωσής του υπέστη ζημιές από αμερικανικό αεροπορικό πλήγμα, ενώ το γειτονικό Μπαχρέιν κατηγόρησε το Ιράν ότι προκάλεσε ζημιές σε δική του μονάδα. Οι ειδικοί φοβούνται ότι όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο περισσότερες εγκαταστάσεις μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο.
Η αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής ζημιάς μπορεί να απαιτήσει δεκαετίες
Μετά τον πόλεμο, καθώς το Ιράν και άλλες χώρες θα αρχίσουν την ανοικοδόμηση, η αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημιάς ενδέχεται να βρεθεί χαμηλά στις προτεραιότητες, σύμφωνα με ειδικούς.
Η προσοχή θα στραφεί στις ενεργειακές και υδροδοτικές υποδομές, τις βιομηχανικές μονάδες και τις εγκαταστάσεις παραγωγής τροφίμων, σύμφωνα με τον Μαχμούντ. Ορισμένες μορφές ρύπανσης, ιδίως στον κόλπο ή σε άλλα υδάτινα σώματα, «αμφιβάλλω αν θα αντιμετωπιστούν σύντομα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αν θα αντιμετωπιστούν ποτέ».
Στην πολυπληθή Τεχεράνη, για παράδειγμα, πολύ μεγάλος αριθμός πληγμάτων έχει στόχο όχι μόνο τις πετρελαϊκές υποδομές, αλλά και κτίρια και κατοικημένες περιοχές, δημιουργώντας επικίνδυνη ρύπανση από θρυμματισμένα οικοδομικά υλικά.
Οι κάτοικοι εκτίθενται σε σκόνη και χημικές ουσίες, κάτι που μπορεί να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα αφότου ο πόλεμος τελικά λήξει και ξεκινήσει η ανοικοδόμηση.