Δικηγόροι προειδοποιούν: εταιρείες φυσικού αερίου ίσως παραβιάζουν το δίκαιο ανταγωνισμού, υπονομεύοντας την υιοθέτηση αντλιών θερμότητας.
Εταιρείες φυσικού αερίου κατηγορούνται ότι υπονομεύουν την υιοθέτηση αντλιών θερμότητας, παρότι ο πόλεμος στο Ιράν αναδεικνύει πόσο ασταθής είναι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Δικηγόροι της περιβαλλοντικής οργάνωσης ClientEarth προειδοποιούν ότι 10 εταιρείες ενδέχεται να συνεργάστηκαν για να παρεμποδίσουν την ανάπτυξη της αγοράς οικιακής θέρμανσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, παραπλανώντας ενδεχομένως τους καταναλωτές ώστε να πιστέψουν ότι οι αντλίες θερμότητας δεν αποτελούν ρεαλιστική επιλογή για αυτούς.
Η οργάνωση υποψιάζεται ότι οι ενεργειακοί κολοσσοί του αερίου διέσπειραν συντονισμένα παραπληροφόρηση για τις αντλίες θερμότητας, προβάλλοντας ταυτόχρονα το υδρογόνο ως το μέλλον της πράσινης θέρμανσης.
Στην Πολωνία, το υπουργείο Κλίματος και Περιβάλλοντος κάνει επίσης λόγο για ένα «κύμα παραπληροφόρησης» γύρω από την τεχνολογία των αντλιών θερμότητας, το οποίο εμποδίζει τον εκσυγχρονισμό του συστήματος θέρμανσης της χώρας.
Ωστόσο, φαίνεται ότι το κοινό δεν παρασύρεται από αυτή την παραπληροφόρηση: σύμφωνα με την ενεργειακή εταιρεία Octopus Energy, οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν πάνω από 50% στις τρεις πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου μήνα.
Οι αντλίες θερμότητας υπό αρνητικό πρίσμα
Η δικηγόρος της ClientEarth Catherine Derenne εξάρει τις αντλίες θερμότητας για τα περιβαλλοντικά τους διαπιστευτήρια και την ικανότητά τους να μειώνουν τους λογαριασμούς ενέργειας.
«Είτε μέσω παραπληροφόρησης, είτε με δυνητικά παραπλανητικές πρακτικές μάρκετινγκ είτε μέσω φαινομενικής σύμπραξης στις τιμές, η βιομηχανία φυσικού αερίου φαίνεται πρόθυμη να κάνει τα πάντα για να παρουσιάσει με ρόδινα χρώματα τη συνέχιση της χρήσης των προϊόντων αερίου της, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει τις αντλίες θερμότητας υπό αρνητικό πρίσμα», προσθέτει η Derenne.
«Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το Ηνωμένο Βασίλειο να μένει πολύ πίσω από άλλες χώρες ως προς την υιοθέτηση αντλιών θερμότητας, με τους καταναλωτές να πληρώνουν δυστυχώς το τίμημα», σημειώνει.
Η Jess Ralston από τη δεξαμενή σκέψης Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) (πηγή στα Αγγλικά) υποστηρίζει ότι η εξάρτηση του Ηνωμένου Βασιλείου από τους λέβητες φυσικού αερίου συνέβαλε στο να πληγεί τόσο σοβαρά η χώρα από την τελευταία ενεργειακή κρίση, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία.
«Όποιος επιδιώκει να καθυστερήσει τη μετάβαση στις αντλίες θερμότητας, οι οποίες θα λειτουργούν όλο και περισσότερο με βρετανική αιολική και ηλιακή ενέργεια, ουσιαστικά ζητά από τον κόσμο να παραμείνει εκτεθειμένος στις απότομες αυξήσεις των τιμών του αερίου στις διεθνείς αγορές, πέρα από τον έλεγχό μας», προσθέτει.
Πώς λειτουργούν οι αντλίες θερμότητας;
Ανάλογα με τον τύπο τους, οι αντλίες θερμότητας αντλούν ενέργεια από τον αέρα, το νερό ή το έδαφος και τη μετατρέπουν σε θερμότητα ή ψυχρό αέρα.
Λειτουργούν παρόμοια με ένα ψυγείο, αλλά αντίστροφα, χρησιμοποιώντας ένα υγρό χημικό μέσο που μέσω συμπίεσης μετατρέπεται σε θερμό αέριο.
Το θερμό αυτό αέριο αποδίδει τη θερμότητά του στο σύστημα κεντρικής θέρμανσης, ζεσταίνοντας το σπίτι σας. Στη συνέχεια το αέριο ψύχεται, επανέρχεται σε υγρή μορφή και ο κύκλος ξεκινά από την αρχή.
Λειτουργούν οι αντλίες θερμότητας σε ψυχρές χώρες;
Μία από τις κυριότερες παρανοήσεις γύρω από τις αντλίες θερμότητας είναι ότι δεν λειτουργούν σε ψυχρές χώρες.
Ωστόσο, ορισμένες από τις πιο ψυχρές χώρες της Ευρώπης καταγράφουν και τη μεγαλύτερη διείσδυση αντλιών θερμότητας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Νορβηγία, η Φινλανδία, η Σουηδία και η Εσθονία έχουν τον μεγαλύτερο αριθμό αντλιών θερμότητας ανά κάτοικο στην Ευρώπη.
Οι αντλίες θερμότητας αποδίδουν εξαιρετικά σε χώρες όπου οι θερμοκρασίες τον χειμώνα σπάνια πέφτουν κάτω από τους -10°C, κάτι που ισχύει για το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Ακόμη και όταν ο υδράργυρος κατρακυλά στους -30°C, οι αντλίες θερμότητας μπορούν να είναι πιο αποδοτικές από την ηλεκτρική θέρμανση.
Αυτό συμβαίνει γιατί, ακόμη και σε θερμοκρασίες υπό το μηδέν, ο εξωτερικός αέρας και το νερό εξακολουθούν να περιέχουν αξιοποιήσιμες ποσότητες ενέργειας.
Η Φινλανδία, γνωστή για το ψυχρό της κλίμα, ηγείται αυτής της κούρσας στην Ευρώπη, με εντυπωσιακές 524 αντλίες θερμότητας εγκατεστημένες ανά 1.000 νοικοκυριά.
Λειτουργούν οι αντλίες θερμότητας σε παλιά κτίρια;
Η αντίληψη ότι οι αντλίες θερμότητας λειτουργούν μόνο σε νεόδμητες κατοικίες έχει εξελιχθεί σε βασικό εμπόδιο για τη διάδοσή τους, ιδίως σε ευρωπαϊκές χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.
Προηγούμενες εκθέσεις είχαν προειδοποιήσει ότι η τεχνολογία θα ήταν ανέφικτη για περισσότερα από τα μισά (54%) βρετανικά νοικοκυριά, λόγω παραγόντων όπως η ανεπαρκής μόνωση και ο περιορισμένος χώρος.
Ωστόσο, η Εταιρεία Fraunhofer, ο μεγαλύτερος εφαρμοσμένος ερευνητικός οργανισμός στην Ευρώπη, αναφέρει ότι οι αντλίες θερμότητας υπερέχουν των λεβήτων αερίου ακόμη και σε κτίρια άνω των 100 ετών.
Σε μια μελέτη του 2019 αναλύθηκαν κτίρια ηλικίας μεταξύ 15 και 150 ετών, τα οποία είχαν ανακαινιστεί μερικώς ή πλήρως με μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, μεταξύ των οποίων και η εγκατάσταση αντλίας θερμότητας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι αντλίες θερμότητας αέρα πέτυχαν μέση εποχική απόδοση 3,1, γεγονός που σημαίνει ότι είναι πάνω από τρεις φορές πιο αποδοτικές από έναν λέβητα αερίου.
Κάνουν θόρυβο οι αντλίες θερμότητας;
Άρθρα σε ταμπλόιντ, συχνά με υπερβολικούς τίτλους, διαβεβαιώνουν ότι οι αντλίες θερμότητας παράγουν υπερβολικό θόρυβο, με το συνεχές τους βουητό να μπορεί δήθεν να προκαλέσει προβλήματα με τους γείτονες.
Ωστόσο, το συνηθισμένο επίπεδο θορύβου μιας αντλίας θερμότητας σε λειτουργία κυμαίνεται μεταξύ 40 και 60 ντεσιμπέλ. Μια ομάδα ακουστικών ειδικών εξέτασε το 2023 τον θόρυβο των αντλιών θερμότητας και διαπίστωσε ότι είναι περίπου το ίδιο θορυβώδεις με ένα ψυγείο.
Οι αντλίες θερμότητας μπορεί να γίνονται λίγο πιο θορυβώδεις κατά τη διάρκεια περιόδων ψύχους, καθώς λειτουργούν πιο έντονα στις χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μπορεί κανείς «να έχει μια κανονική συζήτηση ενώ στέκεται ακριβώς δίπλα τους».
Αν η αντλία θερμότητάς σας κάνει περισσότερο θόρυβο από τον αναμενόμενο, αυτό συχνά αποτελεί ένδειξη ότι δεν έχει τοποθετηθεί σωστά στο επίπεδο ή ότι χρειάζεται συντήρηση.
Θα μειώσει μια αντλία θερμότητας τους λογαριασμούς ενέργειας;
Το βασικό πλεονέκτημα των αντλιών θερμότητας είναι η ικανότητά τους να μειώνουν σημαντικά τους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών, έναν ισχυρισμό που έχει εξεταστεί εξονυχιστικά.
Η βρετανική κυβέρνηση αναφέρει ότι οι αντλίες θερμότητας μπορούν να εξοικονομήσουν περίπου 100 λίρες (περίπου 115,20 ευρώ) τον χρόνο για όσους διαθέτουν «έξυπνο» τιμολόγιο, καθώς είναι τρεις φορές πιο αποδοτικές από τους παραδοσιακούς λέβητες. Καθώς οι τιμές του αερίου συνεχίζουν να αυξάνονται, αυτή η εξοικονόμηση αναμένεται να μεγαλώσει.
Φυσικά, αυτό εξαρτάται από τις μέσες θερμοκρασίες στην περιοχή σας, το μέγεθος των σωμάτων θέρμανσης και τον τύπο της αντλίας θερμότητας που εγκαθίσταται.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τις αντλίες θερμότητας είναι το αρχικό κόστος τους: στην ΕΕ η τιμή μιας αντλίας θερμότητας κυμαίνεται κατά μέσο όρο μεταξύ 8.000 και 18.000 ευρώ, ενώ τα έξοδα εγκατάστασης προσθέτουν επιπλέον 3.000 έως 20.000 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες κατοικιών ενδέχεται να μη δουν σημαντική εξοικονόμηση βραχυπρόθεσμα, γεγονός που έχει οδηγήσει τις κυβερνήσεις να προσφέρουν επιδοτήσεις για τη μείωση του αρχικού κόστους επένδυσης.
Στην Αγγλία και την Ουαλία, η κυβέρνηση προσφέρει αυτή την περίοδο επιχορήγηση 7.500 λιρών (περίπου 8.638,76 ευρώ) για να καλύψει μέρος του κόστους εγκατάστασης. Το πρόγραμμα Boiler Upgrade Scheme είναι διαθέσιμο για όσους είναι ιδιοκτήτες της κατοικίας τους και διαθέτουν έγκυρο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Energy Performance Certificate, EPC).