Ο ειδικός στους κατακόρυφους κήπους Ιγνάθιο Σολάνο αφιερώνει εδώ και χρόνια τη ζωή του στη μελέτη τροπικών οικοσυστημάτων από την Κολομβία έως τη Μαδαγασκάρη.
Οι κάθετοι κήποι πρωτοεμφανίστηκαν στην Ευρώπη, αλλά η Λατινική Αμερική έχει υιοθετήσει την ιδέα και την έχει εφαρμόσει σε τεράστια κλίμακα.
«Στην Ευρώπη είναι φυσιολογικό οι μεγάλες πρωτεύουσες να έχουν έναν, δύο ή τρεις σημαντικούς κάθετους κήπους», λέει στο Euronews Earth ο Ισπανός βοτανολόγος Ιγνάθιο Σολάνο. «Αν το συγκρίνετε αυτό με το Μπουένος Άιρες, εκεί υπάρχουν εκατοντάδες κάθετοι κήποι. Το ίδιο και στην Πόλη του Μεξικού, το ίδιο και στην Πόλη της Γουατεμάλας.»
Από τότε που ο Γάλλος βοτανολόγος Πάτρικ Μπλαν έθεσε τις βάσεις της ιδέας τη δεκαετία του 1980, η Ευρώπη έχει παρουσιάσει ορισμένα εντυπωσιακά παραδείγματα. Το Bosco Verticale στο Μιλάνο, ένα ζευγάρι κατοικημένων ουρανοξυστών των οποίων οι βεράντες φιλοξενούν περισσότερα από 21.000 δέντρα και θάμνους, δεσμεύει σχεδόν 20.000 κιλά άνθρακα τον χρόνο και σήμερα προσφέρει καταφύγιο σε 20 είδη πουλιών.
Καθώς οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προετοιμάζονται για ακόμη ένα καλοκαίρι με αποπνικτικούς καύσωνες, η αξιοποίηση αυτής της κληρονομιάς θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα πιο πρακτικά εργαλεία για την προστασία των κατοίκων.
Έρευνες δείχνουν ότι οι κάθετοι κήποι μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη θερμοκρασία των επιφανειών των κτιρίων, να περιορίσουν την απορρόφηση θερμότητας και να βελτιώσουν τη θερμική άνεση στις πυκνοδομημένες αστικές περιοχές.
Οι πράσινοι τοίχοι – μια ευρύτερη κατηγορία που περιλαμβάνει τα πάντα, από τα υδροπονικά συστήματα χωρίς χώμα του Σολάνο έως απλά αναρριχώμενα φυτά φυτεμένα στο έδαφος – φιλτράρουν επίσης τα αιωρούμενα σωματίδια, απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα και προσφέρουν καταφύγιο σε πουλιά και έντομα, ενισχύοντας τη βιοποικιλότητα των πόλεων σε μέρη όπου ο χώρος για παραδοσιακά πάρκα είναι περιορισμένος.
Ο Σολάνο, μέσω της εταιρείας του Paisajismo Urbano που εδρεύει στο Αλικάντε, συμβάλλει στην αποδόμηση των μύθων γύρω από την τεχνολογία των κάθετων κήπων, ενώ παράλληλα διδάσκει σε άλλους πώς να κάνουν τις πόλεις τους πιο πράσινες. Υπολογίζει ότι μέχρι σήμερα έχει βοηθήσει στην εγκατάσταση σχεδόν ενός εκατομμυρίου τετραγωνικών μέτρων κάθετων κήπων σε όλο τον κόσμο.
Μεταφέροντας τη γνώση των τροπικών δασών στις πόλεις του κόσμου
Βιολόγος στην εκπαίδευση, ο Σολάνο έχει περάσει πάνω από 14 χρόνια μελετώντας τροπικά οικοσυστήματα σε ζούγκλες, από το τροπικό δάσος Τσοκό στην Κολομβία έως τα νησιά της Μαδαγασκάρης και της Ρεϊνιόν, εξετάζοντας πώς αναπτύσσονται και αλληλεπιδρούν τα φυτά στη φύση.
Η επιλογή των κατάλληλων ειδών φυτών για έναν κάθετο κήπο είναι κρίσιμη – και απαιτεί υψηλή εξειδίκευση. Πρέπει να ληφθούν υπόψη τα πάντα, από το υψόμετρο και το κλίμα μιας πόλης μέχρι τον προσανατολισμό του κτιρίου. Τα φυτά πρέπει να ομαδοποιούνται με βάση την προσαρμοστικότητά τους και τις διατροφικές τους ανάγκες. Αυτό συμβαίνει επειδή συνήθως αναπτύσσονται χωρίς χώμα και τρέφονται με νερό πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά που διοχετεύεται μέσω υδροπονικού συστήματος.
Το αποτέλεσμα, υποστηρίζει ο Σολάνο, παράγει τριπλάσια ποσότητα οξυγόνου και αναπτύσσεται τρεις φορές ταχύτερα από έναν συμβατικό πράσινο χώρο στο επίπεδο του εδάφους: «Στην ουσία αυτό που κάνουμε είναι να δημιουργούμε ένα βιοφίλτρο μέσα στις πόλεις.»
Οι σύγχρονες εκδοχές του συστήματος, προσθέτει, καταναλώνουν πλέον ουσιαστικά καθόλου νερό και απαιτούν μόλις μία επίσκεψη συντήρησης τον χρόνο.
«Δεν χρειάζεται να είσαι βοτανολόγος, αρχιτέκτονας ή μηχανικός» για να εγκαταστήσει κανείς έναν κάθετο κήπο
Η εταιρεία του Σολάνο έχει αφιερώσει πάνω από δύο δεκαετίες στην ανάπτυξη μεθοδολογίας επιλογής ειδών και τεχνολογίας κάθετων κήπων, την οποία μεταφέρει μέσω του franchise της στην Πόλη της Γουατεμάλας, By Botanik.
Έχει οργανώσει εντατικά σεμινάρια με τα οποία εκπαιδεύει σπουδαστές σε όλη την αμερικανική ήπειρο όχι μόνο στις βοτανικές τεχνικές αλλά και σε ολόκληρο το επιχειρηματικό μοντέλο, από τις πωλήσεις και τα συμβόλαια μέχρι την επιλογή των ειδών.
Τα σεμινάρια είναι σκόπιμα προσιτά: «Δεν χρειάζεται να είσαι βοτανολόγος, αρχιτέκτονας ή μηχανικός», λέει ο Σολάνο· αρκεί να έχεις ενθουσιασμό και διάθεση να μάθεις.
Μέσα σε πέντε ημέρες, λέει ο Σολάνο, οι συμμετέχοντες μπορούν να αναγνωρίζουν τα φυτικά είδη ανά οικογένεια, τόπο καταγωγής και την ιδανική τους θέση πάνω σε έναν τοίχο. Από περίπου 100 σπουδαστές σε κάθε κύκλο, 85, όπως λέει, συνήθως προχωρούν στην υλοποίηση πραγματικών έργων.