Μελέτη του ΟΗΕ: τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν το 2025 περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όλες τις χώρες, εκτός από δέκα.
Ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να «μιλήσουν ανοιχτά» για το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, υπογραμμίζοντας ότι τα ορυκτά καύσιμα τροφοδοτούν τις κλιματικές και ενεργειακές κρίσεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Καθώς η Ευρώπη «ψήνεται» από ένα δεύτερο κύμα καύσωνα μέσα σε μόλις δύο μήνες, ο Γκουτέρες εκφώνησε ομιλία στο Λονδίνο σκιαγραφώντας τη ζοφερή εικόνα ενός πλανήτη που μόλις έχει περάσει τα 11 θερμότερα χρόνια που έχουν καταγραφεί.
«Το κλιματικό χάος επιταχύνεται μπροστά στα μάτια μας», είπε ο Γκουτέρες, ενώ η ενεργειακή κρίση, που τροφοδοτείται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, «αποκαλύπτει την ανοησία ενός κόσμου εθισμένου στα υδρογονάνθρακες».
«Είναι σαφές ότι ο κόσμος μας βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ιστορία δύο κρίσεων», είπε ο Γκουτέρες, παραπέμποντας στο έργο «Μια ιστορία δύο πόλεων» του Βρετανού συγγραφέα του 19ου αιώνα Τσαρλς Ντίκενς.
«Επιφανειακά, αυτές οι κρίσεις μπορεί να φαίνονται χωριστές. Όμως έχουν την ίδια καταστροφική πηγή: τα ορυκτά καύσιμα», ανέφερε στη London Climate Action Week, την ετήσια συνάντηση φορέων χάραξης πολιτικής, στελεχών επιχειρήσεων και ΜΚΟ.
Ο Γκουτέρες προτείνει την Πρωτοβουλία περιβαλλοντικής διαφάνειας για την τεχνητή νοημοσύνη
Ο Γκουτέρες κάλεσε ειδικά τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να δημοσιοποιήσουν πληροφορίες για τις εκπομπές άνθρακα που προκαλούν, καθώς και για το νερό και τη γη που χρησιμοποιούν για να τροφοδοτούν τις δραστηριότητές τους.
Ο Γκουτέρες, του οποίου η θητεία ως γενικού γραμματέα ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026, πρότεινε την Πρωτοβουλία Περιβαλλοντικής Διαφάνειας για την ΤΝ, υποστηρίζοντας ότι οι εταιρείες ΤΝ πρέπει να μετρούν και να δημοσιοποιούν τον αντίκτυπο της ολοένα πιο περιζήτητης τεχνολογίας τους, αντίκτυπο που επικαλούνται οι επικριτές ως λόγο να περιοριστεί η ταχεία επέκταση των κέντρων δεδομένων.
Τα κέντρα δεδομένων είναι τεράστιες αποθήκες διακομιστών που τροφοδοτούν την τεχνητή νοημοσύνη και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες. Οι εταιρείες ΤΝ δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση, τόσο από κυβερνήσεις όσο και από τις τοπικές κοινωνίες στις περιοχές όπου λειτουργούν κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν ΤΝ, για περισσότερη διαφάνεια και πιο τυποποιημένη αναφορά σε όλον τον κλάδο.
Μια μελέτη του ΟΗΕ νωρίτερα αυτόν τον μήνα διαπίστωσε ότι οι εγκαταστάσεις αυτές κατανάλωσαν το 2025 περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όλες τις χώρες του κόσμου, με εξαίρεση δέκα. Έως το 2030, μπορεί να καταναλώνουν περισσότερη ισχύ από όλες εκτός από πέντε χώρες, σύμφωνα με τη μελέτη.
Η μελέτη ανέφερε επίσης ότι η χρήση νερού και ενέργειας και η ρύπανση που συνδέονται με την ΤΝ θα διπλασιαστούν μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια. Τα κέντρα δεδομένων που απαιτούνται για την ΤΝ αντιπροσώπευαν περίπου το 1,5% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το 2025 και θα φτάσουν σχεδόν στο 3% της προβλεπόμενης παγκόσμιας χρήσης ηλεκτρισμού έως το 2030.
«Παρά αυτές τις προφανείς ανησυχίες, οι κοινότητες συχνά μένουν στο σκοτάδι όσον αφορά τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των υποδομών που υψώνονται γύρω τους», είπε ο Γκουτέρες.
Ο Γκουτέρες δήλωσε ότι οι εταιρείες ΤΝ θα πρέπει επίσης να δεσμευτούν πως μέχρι το 2030 οι εγκαταστάσεις τους θα τροφοδοτούνται με ηλεκτρισμό που παράγεται από ανανεώσιμες τεχνολογίες, όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια.
«Τέρμα τα κρυφά κόστη», είπε στη μεγαλύτερη ανεξάρτητη κλιματική διάσκεψη της Ευρώπης. «Τέρμα η μεταφορά του βάρους σε όσους έχουν τη μικρότερη δυνατότητα να το σηκώσουν. Ήρθε η ώρα για ειλικρίνεια».
Οι ενεργειακές ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνονται
Πολλές μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας έχουν δεσμευτεί να τροφοδοτούν τις δραστηριότητές τους με καθαρότερες πηγές ενέργειας, ορισμένες μάλιστα έως το τέλος της δεκαετίας. Κάποιες σκοπεύουν να το πετύχουν κυρίως μέσω της ηλιακής και της πυρηνικής ενέργειας, ανάμεσά τους οι τεχνολογικοί κολοσσοί Amazon και Google.
Όμως η κούρσα για την ανάπτυξη της ΤΝ έχει περιπλέξει αυτές τις δεσμεύσεις και έχει προκαλέσει εκτίναξη των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, που προέρχονται από την καύση καυσίμων όπως το πετρέλαιο, ο άνθρακας και το φυσικό αέριο και θερμαίνουν τον πλανήτη. Ρυθμιστικά εμπόδια έχουν επίσης καθυστερήσει έργα φιλικά προς το κλίμα.
Σήμερα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, ο άνθρακας καλύπτει περίπου το 30% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν τα κέντρα δεδομένων παγκοσμίως. Η ανανεώσιμη ενέργεια, κυρίως αιολική, ηλιακή και υδροηλεκτρική, καλύπτει περίπου το 27%, το φυσικό αέριο αντιστοιχεί στο 26% και η πυρηνική ενέργεια στο 15%. Οι ανανεώσιμες πηγές αναμένεται να καλύψουν μόλις το μισό από αυτή τη ζήτηση τα επόμενα πέντε χρόνια.
Καθώς η ΤΝ γνωρίζει εκρηκτική ανάπτυξη, πολλοί, ανάμεσά τους και ο Γκουτέρες, αναδεικνύουν τη δυνατότητά της να επιταχύνει τις λύσεις για το κλίμα. Θα μπορούσε να βελτιώσει την ενεργειακή αποδοτικότητα και να μειώσει τη ρύπανση και τις εκπομπές.
Ο ΟΗΕ συνεχίζει να απευθύνει επείγουσες προειδοποιήσεις
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ εδώ και χρόνια καλεί τον κόσμο να λάβει σοβαρά μέτρα για το κλίμα και θα συγκαλέσει για ακόμη μία φορά τους ηγέτες στην ετήσια διάσκεψη COP, φέτος στην Τουρκία, για να διαπραγματευτούν σχέδια.
Την Τρίτη, τόνισε ότι η αντιμετώπιση των ζητημάτων της ΤΝ είναι μόνο ένα από τα βήματα που πρέπει να γίνουν ώστε ο πλανήτης να παραμείνει κάτω από το όριο θέρμανσης του 1,5 βαθμού Κελσίου (2,7 βαθμοί Φαρενάιτ) σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, στόχο που τέθηκε με τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015.
Πέρσι ήταν η πρώτη φορά που ο τριετής μέσος όρος θερμοκρασίας ξεπέρασε αυτό το όριο.
«Κάθε μεγάλος ρυπαντής πρέπει να επιταχύνει τη δράση», είπε ο Γκουτέρες. «Και κάθε χώρα πρέπει να ξεπεράσει τις δεσμεύσεις της».
Ζήτησε τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, ενός ισχυρού αερίου του θερμοκηπίου που ευθύνεται περίπου για το ένα τρίτο της παγκόσμιας υπερθέρμανσης και είναι σημαντικά πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα, αν και παραμένει για λιγότερο χρόνο στην ατμόσφαιρα. Κάλεσε επίσης σε περιορισμό της εξάρτησης από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Η πρόοδος στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ορατή σε όλο τον κόσμο αλλά οι προκλήσεις παραμένουν
Ο Γκουτέρες σημείωσε στις δηλώσεις του τις θετικές εξελίξεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς η κλίμακα ρίχνει το κόστος των τεχνολογιών και η υιοθέτησή τους αυξάνεται.
Η παραγωγή καθαρής ενέργειας, σε μεγάλο βαθμό από ηλιακή και αιολική, ξεπέρασε πέρσι την αύξηση της συνολικής παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρισμού. Το μερίδιο των ΑΠΕ ξεπέρασε επίσης για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία το ένα τρίτο του παγκόσμιου ενεργειακού μείγματος ηλεκτρισμού το 2025, ενώ η παραγωγή από άνθρακα υποχώρησε κάτω από το ένα τρίτο της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής.
Η Κίνα συνεχίζει να ηγείται της παγκόσμιας μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, ενώ στην Ευρώπη η παραγωγή από ορυκτά καύσιμα γενικά βρίσκεται σε πτωτική πορεία.
Ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ έχουν αγκαλιάσει τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και έχουν περιορίσει δραστικά τη στήριξη προς τις ανανεώσιμες πηγές και τη γενικότερη κλιματική δράση, όλα αυτά εν μέσω της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που επιδεινώνεται από τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράν, τον οποίο ο Γκουτέρες χαρακτήρισε «τη μητέρα όλων των ενεργειακών σοκ».