Ο καθηγητής Τόμπιας Πφλεντέρερ της Βαυαρικής Εταιρείας Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (BGfU) μιλά στο Euronews για ξύλινα τμήματα ναυαγίου στη λίμνη Κωνσταντίας και εξηγεί γιατί το εύρημα είναι ιδιαίτερο.
Ανοικτά του Λινδάου στη λίμνη Κωνσταντίας υποβρύχιοι αρχαιολόγοι εντόπισαν ξύλινα τμήματα ενός ναυαγίου, τα οποία φαίνεται ότι είναι πολύ παλαιότερα απ’ ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η πληροφορία προήλθε από έναν αυτοδύτη αναψυχής που γνωρίζει πολύ καλά την περιοχή. Είχε ήδη υποψιαστεί ότι μπορεί να πρόκειται για ναυάγιο», λέει κατόπιν ερώτησης του Euronews ο αρχαιολόγος-δύτης ερευνητής, καθηγητής δρ Τόμπιας Πφλεντέρερ. Κατά κύριο επάγγελμα είναι καρδιολόγος στο Κάουφμπόιρεν και καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Έρλανγκεν, ενώ είναι επίσης επίτιμος πρόεδρος της Βαυαρικής Εταιρείας Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (BGfU).
«Το πιο ενδιαφέρον ήταν ότι μπορέσαμε πράγματι να ταυτοποιήσουμε τα ξύλινα υπολείμματα ως ναυάγιο. Αυτό δεν ήταν καθόλου δεδομένο από την αρχή· θα μπορούσαν να είναι και τυχαία ξύλα. Όταν όμως είδαμε ότι από τον πυθμένα προεξείχαν αρκετοί νομείς και τμήματα του κύτους, η ερμηνεία έγινε γρήγορα σαφής», εξηγεί ο Πφλεντέρερ.
Νομέας ονομάζεται ένα φέρον δομικό στοιχείο σε βάρκα, πλοίο ή αεροπλάνο. Συνδεδεμένοι μεταξύ τους, οι νομείς σχηματίζουν – σαν πλευρά – το σώμα του πλοίου. Οι υποβρύχιοι αρχαιολόγοι της BGfU είχαν ήδη εντοπίσει στη λίμνη Κωνσταντίας, αλλά και στη λίμνη Κίμζεε, αρκετές, σαφώς βαρύτερες, μονοξύλινες βάρκες, ορισμένες από τις οποίες εκτίθενται στο Γερμανικό Μουσείο στο Μόναχο.
Το μεσαιωνικό πλοίο που εντοπίστηκε τώρα φαίνεται ότι έχει μήκος μεταξύ οκτώ και δώδεκα μέτρων. Το πλάτος του κύτους του φτάνει περίπου τα τρία μέτρα.
Οι νομείς και τα άλλα ξύλινα τμήματα στη λίμνη Κωνσταντίας, τη μεγαλύτερη εσωτερική υδάτινη επιφάνεια της Γερμανίας, εντοπίστηκαν ανοιχτά του Λινδάου, κοντά στα σύνορα με την Αυστρία. Η απέναντι όχθη ανήκει στην Ελβετία.
Ήδη από πέρυσι, και πριν από τα τωρινά κύματα καύσωνα, η στάθμη των υδάτων στη λίμνη Κωνσταντίας βρισκόταν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Ναυάγιο από το ύστερο Μεσαίωνα
Αυτό που εξέπληξε πραγματικά τους υποβρύχιους αρχαιολόγους ήταν η χρονολόγηση του ναυαγίου. «Στην πραγματικότητα περιμέναμε μια νεότερη χρονολόγηση. Στη λίμνη Κωνσταντίας υπάρχουν μεν ήδη ορισμένα ναυάγια από το ύστερο Μεσαίωνα, αλλά παραμένουν λίγα – μέχρι στιγμής τέσσερα. Το νέο ναυάγιο μπορεί επομένως να προσφέρει επιπλέον στοιχεία για την τεχνολογία ναυπήγησης και τη ναυσιπλοΐα στη λίμνη Κωνσταντίας κατά το ύστερο Μεσαίωνα».
Η ανάλυση ενός μικρού δείγματος ξύλου – σε συνεννόηση με τη Βαυαρική Κρατική Υπηρεσία Προστασίας Μνημείων – έδειξε ότι το ναυάγιο χρονολογείται στην περίοδο 1420-1450 μ.Χ., όπως αναφέρει και η Schwäbische Zeitung.
Ο υποβρύχιος αρχαιολόγος Πφλεντέρερ εμφανίζεται ιδιαίτερα σεμνός: «Μέχρι στιγμής έχουμε πραγματοποιήσει μόνο δύο καταδύσεις και κάναμε απλώς μια πρώτη καταγραφή, δηλαδή ορθοφωτογράφηση και λήψη ενός δείγματος ξύλου από έναν από τους νομείς. Με τη βοήθεια χρονολόγησης με άνθρακα-14 μπορέσαμε στη συνέχεια να τοποθετήσουμε το ναυάγιο στον 15ο αιώνα μ.Χ.»
Η ανέλκυση είναι εξαιρετικά δαπανηρή
Σε αντίθεση με την εντυπωσιακή ανακάλυψη ενός φορτίου πλοίου της ρωμαϊκής εποχής στη λίμνη Νεσατέλ στην Ελβετία, η ανέλκυση του ναυαγίου από τη λίμνη Κωνσταντίας δεν προβλέπεται προς το παρόν.
Ο Τόμπιας Πφλεντέρερ εξηγεί: «Ανέλκυση σημαίνει πάντα ότι πρέπει κανείς να συντηρήσει και να διατηρήσει σωστά τα τμήματα του ναυαγίου. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δαπανηρή διαδικασία. Επιπλέον, τίποτα δεν συντηρεί και δεν προστατεύει καλύτερα το ναυάγιο από το να παραμένει κάτω από το νερό και, ιδανικά, σκεπασμένο από ιζήματα. Συζητείται ενδεχομένως μια μικρής κλίμακας ανασκαφή, ώστε να μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε τον τρόπο κατασκευής του πλοίου και τις ακριβείς διαστάσεις του.»
Περισσότερες πληροφορίες για τα έργα του συλλόγου σε διάφορες λίμνες υπάρχουν στην ιστοσελίδα της Βαυαρικής Εταιρείας Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (πηγή στα Γερμανικά)(BGfU). Στον σύλλογο ανήκουν περίπου 100 μέλη, στην πλειονότητά τους εθελοντές. Μεταξύ τους υπάρχουν επαγγελματίες αρχαιολόγοι και εκπαιδευμένοι ερευνητές-δύτες, αλλά και φοιτητές, έμπειροι αυτοδύτες αναψυχής και άνθρωποι που ασχολούνται με την υποβρύχια αρχαιολογία ως χόμπι.