Μουντιάλ: οι ειδικοί καλούν τους ιδιοκτήτες σταδίων να αναβαθμίσουν τις εγκαταστάσεις τους για να αντιμετωπίζουν καλύτερα τις υψηλές θερμοκρασίες
Όλα τα βλέμματα στρέφονται απόψε στις ΗΠΑ, καθώς η Ισπανία και η Αργεντινή αναμετρώνται για την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA 2026.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο αποψινός τελικός θα διεξαχθεί στο MetLife Stadium στο Ίστ Ράδερφορντ του Νιου Τζέρσεϊ, όπου η θερμοκρασία αναμένεται να φτάσει τους 28°C. Πρόκειται για δύο βαθμούς πάνω από το όριο στο οποίο η FIFPRO, η διεθνής ένωση που εκπροσωπεί τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, εισηγείται την εφαρμογή ενισχυμένων μέτρων δροσισμού.
Κι όμως, ο πολυαναμενόμενος τελικός του τουρνουά θα διεξαχθεί σε αισθητά πιο δροσερές συνθήκες σε σχέση με τα προηγούμενα παιχνίδια.
Ανάλυση του Reuters έδειξε ότι πάνω από ένα στα τέσσερα παιχνίδια διεξήχθησαν σε επικίνδυνες συνθήκες θερμότητας, με 27 αγώνες να ξεπερνούν δείκτη Wet Bulb Globe Temperature 28°C. Ο δείκτης αυτός λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως η υγρασία μαζί με τη θερμοκρασία του αέρα και αποτελεί το όριο πάνω από το οποίο η FIFPRO συνιστά την καθυστέρηση ή την αλλαγή ώρας διεξαγωγής του αγώνα.
Η φετινή διοργάνωση συμπίπτει με διαδοχικά κύματα καύσωνα που έχουν εκτοξεύσει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά 1,39°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Οι ΗΠΑ δεν αποτελούν εξαίρεση, καθώς τις προηγούμενες εβδομάδες σημειώθηκαν θερμοκρασίες έως 40°C.
Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει πόσο δύσκολα τα γήπεδα που φιλοξενούν τους φετινούς αγώνες καταφέρνουν να ανταποκριθούν στο ολοένα θερμότερο κλίμα.
«Ένα γήπεδο μπορεί να συνεχίζει να λειτουργεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποδίδει καλά», λέει στο Euronews Earth ο Μαρκ Σέιτ, διευθύνων σύμβουλος της περιβαλλοντικής συμβουλευτικής εταιρείας SaveMoneyCutCarbon.
«Αν οι παίκτες χρειάζονται περισσότερη προστασία από τη ζέστη και οι φίλαθλοι αισθάνονται δυσάρεστα πριν καν φτάσουν στις θέσεις τους, τότε τα περιθώρια έχουν ήδη στενέψει».
Γιατί ο κλιματισμός δεν αρκεί για να σώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο
Ο κλιματισμός έχει γίνει σημείο τριβής σε όλη την Ευρώπη, μετά τις αναφορές ότι ο ακραίος καύσωνας προκάλεσε 10.000 επιπλέον θανάτους τον περασμένο μήνα.
Επιστήμονες του οργανισμού World Weather Attribution (WWA) δηλώνουν ότι τέτοιες θερμοκρασίες θα ήταν «σχεδόν αδύνατες» αν δεν υπήρχε η κλιματική αλλαγή.
Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν να μην γίνει ο κλιματισμός η εύκολη λύση σε όλη την ήπειρο, λόγω της συμβολής του στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Ο κλιματισμός συμβάλλει στο φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Πρόκειται για κατάσταση κατά την οποία ο θερμός αέρας παγιδεύεται στις υποδομές της πόλης, όπως το σκυρόδεμα και η άσφαλτος, και στη συνέχεια απελευθερώνεται ξανά στην ατμόσφαιρα, αυξάνοντας την ανάγκη για δροσισμό σε εσωτερικούς χώρους.
Τα ψυκτικά υγρά που χρησιμοποιούνται στις μονάδες κλιματισμού απελευθερώνουν επίσης στην ατμόσφαιρα αέρια του θερμοκηπίου, τα οποία εντείνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη πολύ ταχύτερα από το διοξείδιο του άνθρακα.
«Ο κλιματισμός θα είναι κάποιες φορές απαραίτητος, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί την αυτονόητη απάντηση σε κάθε πρόβλημα ζέστης, γιατί έτσι αυξάνεται απλώς η ζήτηση ενέργειας και το κόστος λειτουργίας των εγκαταστάσεων», προσθέτει ο Σέιτ.
«Η πιο έξυπνη προσέγγιση είναι να μειωθεί η σπατάλη ενέργειας στο κτίριο πριν ζητήσουμε να ψύχει περισσότερους χώρους».
Ο Σέιτ συμβουλεύει τους ιδιοκτήτες γηπέδων να επικεντρωθούν στον «εκσυγχρονισμό» των εγκαταστάσεών τους, ώστε να βελτιστοποιήσουν τα υφιστάμενα συστήματα θέρμανσης και αερισμού.
«Από εκεί και πέρα, βελτιώσεις όπως ο πιο αποδοτικός φωτισμός ή οι τεχνολογίες εξοικονόμησης νερού μπορούν να μειώσουν τη συνολική ζήτηση, ενώ η τακτική παρακολούθηση διασφαλίζει ότι αυτές οι αλλαγές αποδίδουν μετρήσιμα αποτελέσματα», συμπληρώνει.
Πώς τα ποδοσφαιρικά γήπεδα μπορούν να αντεπεξέλθουν καλύτερα στην υπερθέρμανση του πλανήτη
Ο εκσυγχρονισμός των γηπέδων είναι πολύ πιο οικονομικός και φιλικός προς το περιβάλλον από το γκρέμισμα των εγκαταστάσεων και την ανέγερση νέων. Αντί γι’ αυτό, οι ιδιοκτήτες θα μπορούσαν να επενδύσουν σε παρεμβάσεις στο κέλυφος του κτιρίου, όπως οι «δροσερές στέγες». Πρόκειται για στέγες που καλύπτονται με λευκή ή ανακλαστική βαφή, ώστε να απορροφούν λιγότερη θερμότητα.
Μελέτη του 2024 από το UCL και το Πανεπιστήμιο του Έξετερ διαπίστωσε ότι τέτοιου τύπου στέγες θα μπορούσαν να έχουν μειώσει τη θερμοκρασία στο Λονδίνο κατά περίπου 0,8°C, αν είχαν εγκατασταθεί ευρέως σε όλη την πόλη κατά το καυτό καλοκαίρι του 2018.
Η ηλιακή υάλωση ελέγχου είναι μια ακόμη επιλογή που λειτουργεί με πολύ παρόμοιο τρόπο, αντανακλώντας την υπέρυθρη θερμότητα ενώ επιτρέπει την είσοδο υψηλών επιπέδων φυσικού φωτός. Αυτό βοηθά στη μείωση της θερμοκρασίας στο γήπεδο, αποτρέποντας παράλληλα τη θάμβωση ή το σκοτείνιασμα του αγωνιστικού χώρου.
«Το βασικό είναι ο εκσυγχρονισμός να βελτιώνει πρώτα την απόδοση του γηπέδου, πριν προστεθεί επιπλέον κλιματισμός», εξηγεί ο Σέιτ. «Όταν γίνεται σωστά, μειώνει την άσκοπη κατανάλωση, περιορίζει τα λειτουργικά κόστη και δημιουργεί πιο δροσερούς, ασφαλέστερους χώρους για φιλάθλους, προσωπικό και παίκτες».
Πρέπει η FIFA να μεταφέρει το Παγκόσμιο Κύπελλο λόγω ακραίας ζέστης;
Η ακραία ζέστη έχει πυροδοτήσει εκκλήσεις να μεταφερθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο σε πιο δροσερές περιοχές ή να μετακινηθούν οι αγώνες σε βραδινές ώρες, όταν οι θερμοκρασίες είναι συνήθως χαμηλότερες.
«Η FIFA και οι διοργανώτριες χώρες πρέπει πλέον οπωσδήποτε να εξετάζουν τον προγραμματισμό και την επιλογή γηπέδων μέσα από το πρίσμα του κλίματος, γιατί η ώρα ενός αγώνα δεν είναι πια μόνο ζήτημα τηλεοπτικής μετάδοσης, έχει γίνει μέρος του σχεδίου ασφάλειας», σημειώνει ο Σέιτ.
Ο ειδικός προσθέτει ότι αν ένα γήπεδο δεν μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια σε συγκεκριμένη ώρα της ημέρας, αυτό θα πρέπει να επηρεάζει το αγωνιστικό πρόγραμμα. Υπογραμμίζει όμως ότι ο προγραμματισμός είναι μόνο μέρος της λύσης, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη εκσυγχρονισμού των γηπέδων ώστε οι διοργανωτές να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο.